Cơ quan Cảnh sát điều tra Bộ Công an vừa hoàn tất kết luận điều tra, đề nghị truy tố 14 bị can trong vụ án xảy ra tại tỉnh Đồng Nai, Công ty CP Free Land và các đơn vị liên quan về các tội Đưa hối lộ, Nhận hối lộ, Vi phạm quy định về quản lý, sử dụng tài sản Nhà nước gây thất thoát, lãng phí và Trốn thuế.
Trong số các bị can bị đề nghị truy tố có ông Đinh Quốc Thái, cựu Chủ tịch UBND tỉnh Đồng Nai; các cựu Phó Chủ tịch UBND tỉnh gồm Trần Văn Vĩnh, Võ Văn Chánh và Nguyễn Quốc Hùng. Những người này cùng bị đề nghị truy tố về tội Vi phạm quy định về quản lý, sử dụng tài sản Nhà nước gây thất thoát, lãng phí.
Riêng bà Phan Thị Mỹ Thanh (61 tuổi), cựu Phó Chủ tịch UBND tỉnh Đồng Nai, bị đề nghị truy tố về hai tội Nhận hối lộ và Vi phạm quy định về quản lý, sử dụng tài sản Nhà nước gây thất thoát, lãng phí.
Đối với Vũ Minh Lý (71 tuổi), cựu Chủ tịch HĐQT kiêm Tổng giám đốc Công ty CP Free Land, cơ quan điều tra đề nghị truy tố về ba tội Đưa hối lộ, Vi phạm quy định về quản lý, sử dụng tài sản Nhà nước gây thất thoát, lãng phí và Trốn thuế.
Cựu Chủ tịch UBND tỉnh Đồng Nai Đinh Quốc Thái (Ảnh: Đ.N.).
Chi 30 tỷ đồng để được tạo điều kiện thực hiện dự án
Theo kết luận điều tra, năm 2012, UBND tỉnh Đồng Nai (cũ) có chủ trương xem xét việc khai thác quỹ đất khoảng 125ha tại xã Long Tân, huyện Nhơn Trạch để tạo nguồn vốn phục vụ công tác bồi thường, giải phóng mặt bằng dự án đường Vành đai 3. Nắm được thông tin này, Vũ Minh Lý cùng một số cá nhân thành lập Liên danh Cửu Long - Hamico, sau đó đề xuất được triển khai dự án khu dân cư trên diện tích đất nói trên.
Để thuận lợi trong việc được lựa chọn làm chủ đầu tư, Lý chủ động gặp ông Đinh Quốc Thái, thời điểm đó giữ chức Chủ tịch UBND tỉnh Đồng Nai, nhờ hỗ trợ và tạo điều kiện. Theo cơ quan điều tra, sau khi đồng ý với đề nghị của Lý, ông Thái đã chỉ đạo bà Phan Thị Mỹ Thanh quan tâm, tạo điều kiện để liên danh thực hiện dự án. Ông Thái đồng thời giao Võ Thanh Nhuận, khi đó là cán bộ Văn phòng UBND tỉnh Đồng Nai, hỗ trợ Lý trong quá trình hoàn thiện hồ sơ, thủ tục pháp lý.
Cựu Phó chủ tịch UBND tỉnh Đồng Nai (cũ) Phan Thị Mỹ Thanh khi còn tại vị. (Ảnh: L.Đ)
Ngày 26/8/2014, dù liên danh chưa đáp ứng đầy đủ các điều kiện theo quy định, bà Thanh vẫn ký văn bản chấp thuận chủ trương thực hiện dự án. Cơ quan điều tra xác định việc ban hành văn bản này thực chất là chỉ định chủ đầu tư mà không tổ chức đấu thầu lựa chọn nhà đầu tư, không đúng quy định pháp luật.
Sau khi được chấp thuận, pháp nhân thực hiện dự án tiếp tục có sự thay đổi. Chủ đầu tư ban đầu là Liên danh Cửu Long - Hamico, sau đó chuyển sang Công ty CP Ngũ Long Tân và cuối cùng là Công ty CP Free Land do Vũ Minh Lý điều hành.
Đáng chú ý, kết luận điều tra xác định trong quá trình thực hiện các thủ tục để được chỉ định làm chủ đầu tư, Lý đã nhiều lần đưa tiền cho bà Phan Thị Mỹ Thanh thông qua Võ Thanh Nhuận. Cụ thể, Vũ Minh Lý thực hiện 8 lần đưa tiền với tổng số 30 tỷ đồng. Võ Thanh Nhuận là người trực tiếp nhận tiền từ Lý rồi chuyển lại cho bà Thanh.
Theo cơ quan điều tra, Nhuận giữ vai trò giúp sức trong hành vi nhận hối lộ của bà Thanh. Trong số 30 tỷ đồng, Nhuận được chia 8 tỷ đồng. Ngoài khoản tiền trên, trong giai đoạn 2012-2015, Nhuận còn nhận thêm tổng cộng 150 triệu đồng từ Vũ Minh Lý vào những dịp lễ, Tết.
Làm việc với cơ quan điều tra, bà Phan Thị Mỹ Thanh và Võ Thanh Nhuận đều thừa nhận việc nhận tiền. Quá trình khắc phục hậu quả, bà Thanh đã nộp lại 22 tỷ đồng, còn Nhuận nộp 8,15 tỷ đồng.
Chi 700 triệu đồng để giảm giá đất, gây thất thoát hơn 117 tỷ đồng
Ngoài những vi phạm trong quá trình lựa chọn nhà đầu tư, cơ quan điều tra còn phát hiện nhiều sai phạm liên quan đến việc giao đất, xác định giá đất và nghĩa vụ tài chính của Công ty Free Land tại dự án.
Theo kết luận điều tra, khi tỉnh Đồng Nai triển khai xác định số tiền sử dụng đất mà doanh nghiệp phải nộp, Vũ Minh Lý đã tìm gặp Nguyễn Quốc Hùng, khi đó là Phó Chủ tịch UBND tỉnh, đồng thời giữ chức Chủ tịch Hội đồng thẩm định giá đất. Tại cuộc gặp, Lý đề nghị ông Hùng tạo điều kiện để Công ty Free Land được giảm số tiền sử dụng đất phải nộp vào ngân sách.
Cựu Phó Chủ tịch UBND Đồng Nai Trần Văn Vĩnh (Ảnh: P.T.).
Cơ quan điều tra xác định ông Hùng sau đó đã chỉ đạo các thành viên Hội đồng thẩm định giá đất cùng những cán bộ có liên quan thực hiện việc xác định giá đất theo hướng có lợi cho doanh nghiệp. Không dừng lại ở đó, Vũ Minh Lý còn tiếp cận Đỗ Đình Ngoan, định giá viên thuộc Trung tâm Kỹ thuật Tài nguyên và Môi trường tỉnh Đồng Nai, để thỏa thuận việc giảm giá đất.
Theo tài liệu điều tra, Lý đã thỏa thuận đưa cho Ngoan tổng cộng 700 triệu đồng nhằm tác động đến kết quả xác định giá đất tại dự án. Từ những thỏa thuận này, quá trình tính toán, thẩm định và phê duyệt giá đất đã được một số cá nhân liên quan thực hiện không đúng quy định, dẫn đến việc xác định nghĩa vụ tài chính của Công ty Free Land thấp hơn số tiền thực tế phải nộp.
Kết quả định giá lại cho thấy các sai phạm trong việc lựa chọn chủ đầu tư, giao đất và xác định tiền sử dụng đất qua 3 đợt đã gây thiệt hại cho ngân sách nhà nước hơn 117,4 tỷ đồng. Bên cạnh các vi phạm về đất đai, cơ quan điều tra còn làm rõ hành vi trốn thuế trong hoạt động của nhóm doanh nghiệp do Vũ Minh Lý điều hành.
Theo đó, Lý đã chỉ đạo nhân viên sử dụng 6 doanh nghiệp trong hệ thống để lập các hợp đồng không có giao dịch thực tế, đồng thời mua và sử dụng 100 hóa đơn giá trị gia tăng nhằm hợp thức hóa chứng từ.
Kết quả giám định xác định ba doanh nghiệp gồm Công ty Free Land, Công ty 3L Sài Gòn và Công ty LEO đã trốn tổng cộng hơn 14,2 tỷ đồng tiền thuế giá trị gia tăng. Cơ quan điều tra xác định tổng thiệt hại trong vụ án lên tới hơn 131,65 tỷ đồng. Trong đó, thiệt hại phát sinh từ các sai phạm trong quản lý, sử dụng tài sản Nhà nước là hơn 117 tỷ đồng, còn số tiền thuế bị trốn hơn 14 tỷ đồng.
Về việc khắc phục hậu quả, kết luận điều tra thể hiện Vũ Minh Lý cùng những cá nhân, tổ chức liên quan đã nộp hoặc bị thu giữ tổng số tiền gần 318 tỷ đồng. Trong số này, Công ty Refico, đơn vị hiện sở hữu toàn bộ cổ phần của Công ty Free Land, đã nộp gần 288 tỷ đồng. Theo đánh giá của cơ quan điều tra, số tiền đã thu hồi và tạm giữ đến nay đủ để khắc phục toàn bộ thiệt hại được xác định trong vụ án.
