Cơ quan Cảnh sát điều tra Bộ Công an đã ban hành kết luận, đề nghị truy tố Nguyễn Năng Mạnh, cựu Chủ tịch HĐQT Công ty MediUSA, về 3 tội danh, gồm: “Sản xuất, buôn bán hàng giả là lương thực, thực phẩm, phụ gia thực phẩm”; “Vi phạm quy định về kế toán gây hậu quả nghiêm trọng” và “Đưa hối lộ”.
Cùng vụ án, bị can Đỗ Mạnh Hoàng, Giám đốc Công ty MediPhar và Khúc Minh Vũ, Giám đốc Công ty Việt Đức, bị đề nghị truy tố 2 tội “Sản xuất, buôn bán hàng giả là lương thực, thực phẩm, phụ gia thực phẩm” và “Vi phạm quy định về kế toán gây hậu quả nghiêm trọng”.
Tiếp đến, nhóm Nguyễn Thế Việt, cựu Phó Cục trưởng Giám sát quản lý về Hải quan; Nguyễn Hữu Tuân, cựu Phó phòng Giám quản 5, Cục Giám sát quản lý về Hải quan và Phan Công Chiến, cựu Trưởng phòng Quản lý kinh doanh dược, Cục Quản lý dược Bộ Y tế, bị đề nghị truy tố tội “Nhận hối lộ”. Ngoài ra, Nguyễn Danh Dũng, cựu cán bộ Cục Cảnh sát phòng chống tội phạm về môi trường (C05 Bộ Công an) bị đề nghị truy tố về tội “Cố ý làm lộ bí mật công tác”.
Bị can Nguyễn Năng Mạnh. Ảnh: VTV
Lập “hệ sinh thái” 12 công ty sản xuất, tiêu thụ thực phẩm chức năng giả
Theo kết luận điều tra, Nguyễn Năng Mạnh, cựu Chủ tịch HĐQT Công ty MediUSA, đồng thời giữ vai trò Giám đốc Công ty MegaPharco, Phó giám đốc và sở hữu 70% cổ phần tại Công ty MediPhar, cổ đông sáng lập Công ty Hùng Phương.
Từ năm 2016, Mạnh cùng Đỗ Mạnh Hoàng, Giám đốc Công ty MediPhar và Khúc Minh Vũ, Giám đốc Công ty Việt Đức tổ chức điều hành 12 Công ty, (viết tắt là nhóm công ty của Nguyễn Năng Mạnh) cùng hai nhà máy MediPhar và MediUSA sản xuất, tiêu thụ thực phẩm chức năng giả với số lượng đặc biệt lớn, chủng loại đa dạng; sử dụng 2 hệ thống sổ sách kế toán, để ngoài doanh thu, giảm nghĩa vụ nộp thuế; đưa hối lộ... để thu lợi bất chính số tiền đặc biệt lớn. Để hợp thức quy trình từ nhập nguyên liệu đầu vào đến sản xuất, tiêu thụ thực phẩm chức năng giả trên phạm vi cả nước, các đối tượng sử dụng: Công ty Hùng Phương nhập nguyên liệu; Công ty MediPhar và 3Công ty MediUSA sản xuất thực phẩm chức năng; Công ty MegaLife sản xuất bao bì, nhãn mác; 5 Công ty MegaPharco cho thuê đất làm nhà máy; 7 Công ty phân phối và làm thương hiệu sản phẩm.
Một số sản phẩm của hệ thống MediUSA.
Theo đó, Mạnh dùng thủ đoạn in trên bao bì, nhãn mác sản phẩm thể hiện nhập khẩu từ Mỹ, Châu Âu, nhưng thực tế phần lớn nguyên liệu chủ yếu được nhập từ Trung Quốc và mua trôi nổi trên thị trường. Kết quả giám định cho thấy nhiều sản phẩm có hàm lượng hoạt chất chỉ đạt dưới 30% so với công bố, thậm chí một số chỉ tiêu chất lượng dưới 70%, đủ căn cứ xác định là hàng giả theo quy định. Các sản phẩm do hệ thống MediUSA sản xuất chủ yếu nhắm vào nhóm khách hàng dễ tổn thương như người cao tuổi, người có sức khỏe yếu và trẻ nhỏ như Ginkgo, An não Vương, Viên ăn ngủ ngon, Pedia baby ăn ngon ngủ tốt, Happy kid ăn ngon, Sâm ngọc nữ…
Kết luận điều tra của Cơ quan CSĐT Bộ Công an cho rằng, Nguyễn Năng Mạnh tổ chức sản xuất, buôn bán 88 sản phẩm thực phẩm chức năng giả với tổng giá trị hơn 539 tỷ đồng, qua đây thu lợi bất chính hơn 264 tỷ đồng.
Xây dựng 2 hệ thống sổ sách kế toán để che giấu doanh thu, trốn thuế
Ngoài ra, điều tra còn cáo buộc Mạnh bỏ ngoài sổ sách kế toán, gây thiệt hại tài sản Nhà nước hơn 143 tỷ đồng và đưa hối lộ hơn 4,5 tỷ đồng.
Theo đó, từ năm 2021 đến năm 2024, để tăng doanh thu, giảm nghĩa vụ nộp thuế, Nguyễn Năng Mạnh cùng Đỗ Mạnh Hoàng và Khúc Minh Vũ chỉ đạo Phạm Thị Hường (Trưởng phòng kế toán), Lê Thị Toan (Thủ quỹ) và một số kế toán viên tại 4 Công ty (gồm: Công ty MediPhar, Công ty MediUSA, Công ty MegaLife và Công ty Hùng Phương) lập và sử dụng 2 hệ thống sổ sách kế toán.
Trong đó: Hệ thống sổ sách kế khai nộp thuế để áp dụng cho những khách hàng cần xuất hóa đơn GTGT khi mua thực phẩm chức năng, khách hàng chuyển khoản thanh toán tiền mua thực phẩm chức năng vào tài khoản của Công ty bán hàng. Trên cơ sở đó, nhân viên kế toán cân đối số liệu kế toán cho các Công ty nêu trên từ khâu mua nguyên liệu đầu vào, đến khâu sản xuất, đóng gói bao bì và tiêu thụ sản phẩm; phục vụ kê khai, báo cáo thuế.
Hệ thống sổ sách kế toán nội bộ nhằm áp dụng cho những khách hàng không cần xuất hóa đơn GTGT khi mua thực phẩm chức năng, khách hàng thanh toán tiền mua hàng bằng cách: Chuyển khoản vào tài khoản của 06 nhân viên (đây là các nhân viên Công ty được Thủ quỹ Lê Thị Toan nhờ lập tài khoản ngân hàng, sau đó giao mật khẩu cho Toan và Khúc Minh Vũ quản lý); Thanh toán tiền mặt cho Lê Thị Toan hoặc Nguyễn Thị Huệ (Kế toán Công ty MediPhar).
Kết quả điều tra xác định 4 Công ty nêu trên đã sử dụng 2 hệ thống sổ sách kế toán, để ngoài doanh thu, không kê khai nộp thuế.
Cảnh sát thu khoảng 100 tấn thực phẩm chức năng giả trong kho hàng của Mạnh. (Ảnh: Bộ Công an)
Ngày 27/6/2025, Cơ quan Cảnh sát điều tra Bộ Công an có quyết định trưng cầu giám định đến Chi Cục thuế Khu vực I, giám định xác định số tiền thiệt hại cho ngân sách Nhà nước đối với 4 công ty gồm: Công ty MediPhar, Công ty MediUSA, Công ty MegaLife và Công ty Hùng Phương. Ngày 26/8/2025, Chi Cục thuế Khu vực I có Kết luận giám định, xác định: Việc kê khai, báo cáo thuế của 4 công ty trên trái quy định, gây thiệt hại tài sản Nhà nước hơn 304 tỷ đồng.
Trong đó, Công ty MediPhar gây thiệt hại hơn 124 tỷ đồng; Công ty MediUSA gây thiệt hại 152 tỷ đồng; Công ty Megalife gây thiệt hại 10 tỷ đồng và Công ty Hùng Phương gây thiệt hại 18 tỷ đồng.
Đến 3/2/2026, Cơ quan điều tra lại ra quyết định trưng cầu Chi Cục thuế Khu vực I giám định xác định số tiền thiệt hại cho ngân sách Nhà nước đối với Công ty MediPhar và Công ty MediUSA, phần không tính vào doanh thu trị giá các sản phẩm kết luận là hàng giả.
Ngoài ra, kết luận giám định bổ sung xác định Công ty MediPhar trốn thuế hơn 103 tỷ đồng, Công ty MediUSA trốn thuế 90 tỷ đồng.
Đưa hối lộ gần 5 tỷ đồng cho nhiều cán bộ để duy trì hoạt động
Để duy trì hoạt động của hệ thống sản xuất thực phẩm chức năng giả, Nguyễn Năng Mạnh còn bị cáo buộc đưa hối lộ gần 5 tỷ đồng cho nhiều cán bộ quản lý. Trong đó, 1,5 tỷ đồng được đưa cho các cán bộ hải quan để thông quan các lô nguyên liệu nhập từ Trung Quốc. Từ năm 2020 đến 2024, Mạnh và Đỗ Mạnh Hoàng tiếp tục đưa hơn 3,4 tỷ đồng cho lãnh đạo, nhân viên Cục An toàn thực phẩm, Bộ Y tế nhằm tạo thuận lợi trong quá trình kiểm tra, cấp phép.
Một số cán bộ bị đề nghị truy tố trong vụ án gồm: Nguyễn Thế Việt, cựu Phó Cục trưởng Giám sát quản lý về Hải quan; Nguyễn Hữu Tuân, cựu Phó phòng Giám quản 5; Phan Công Chiến, cựu Trưởng phòng Quản lý kinh doanh dược, Cục Quản lý dược, Bộ Y tế.
Ngoài ra, Nguyễn Danh Dũng, cựu cán bộ Cục Cảnh sát phòng chống tội phạm về môi trường, bị đề nghị truy tố về tội “Cố ý làm lộ bí mật công tác”. Trước đó, 34 lãnh đạo và cán bộ nhà nước liên quan đến việc cấp phép sản phẩm đã bị đưa ra xét xử.
Tòa án đã tuyên nhiều mức án nghiêm khắc đối với các bị cáo về tội "Nhận hối lộ", trong đó: Cựu Cục trưởng Cục An toàn thực phẩm Nguyễn Thanh Phong bị tuyên 20 năm tù; Cựu Cục trưởng Trần Thị Việt Nga 15 năm tù; Cựu Phó cục trưởng Nguyễn Hùng Long 12 năm tù...
