Anh Trần Minh H. (38 tuổi, nhân viên kinh doanh tại Cầu Giấy, Hà Nội) cho biết, từ đầu tháng Chạp đến thời điểm hiện tại, lịch tiếp khách của anh gần như kín tuần. “Tuần cao điểm có 4-5 buổi nhậu, có hôm về đến nhà đã hơn 11 giờ đêm. Sáng hôm sau vẫn phải dậy sớm đưa con đi học rồi lao vào họp”, anh H. kể.
Ban đầu, anh nghĩ mệt mỏi chỉ là cảm giác nhất thời. Nhưng sau khoảng ba tuần liên tiếp, cơ thể bắt đầu “lên tiếng”. “Tôi ngủ rất nhanh sau khi uống, nhưng nửa đêm hay tỉnh giấc, sáng dậy đầu nặng như có đá đè. Có hôm không uống mà vẫn bứt rứt, khó ngủ, làm việc thì hay quên, dễ cáu gắt với đồng nghiệp”, anh H. nói. Khi đi khám, kết quả cho thấy anh bị gan nhiễm mỡ độ 2 kèm rối loạn giấc ngủ.
Tương tự, chị Nguyễn Thu A. (42 tuổi, nhân viên hành chính tại Từ Liêm, Hà Nội) cho biết, dù uống không nhiều, nhưng mỗi lần dự tiệc cuối năm là cơ thể “xuống sức” rõ rệt. “Mọi người uống hai ba chén, tôi chỉ một chén nhỏ nhưng về nhà là tim đập nhanh, khó ngủ, hôm sau mệt rã rời. Có lúc nghĩ mình yếu, nhưng không uống thì lại ngại”, chị A. chia sẻ.
Ảnh minh họa
Theo bác sĩ Nguyễn Huy Hoàng, thành viên Hội Y học dưới nước và Oxy cao áp Việt Nam những trường hợp như anh H. hay chị A. không hề hiếm trong nhóm người lao động trí óc ở đô thị. “Rượu bia tác động âm thầm nhưng liên tục lên gan, tim và hệ thần kinh. Khi lịch uống dày, cơ thể không còn đủ thời gian hồi phục, rối loạn giấc ngủ và mệt mỏi kéo dài là những biểu hiện sớm, dễ bị bỏ qua”, bác sĩ cho hay.
Với nhiều người làm văn phòng trong độ tuổi 30–45, rượu bia không đơn thuần là lựa chọn cá nhân mà dần trở thành một dạng “nghĩa vụ xã hội”. Không tham gia thì ái ngại, mà tham gia nhưng không uống cũng khó xử. Nỗi lo bị đánh giá là thiếu nhiệt tình, khó hòa đồng hay không tôn trọng đối tác khiến không ít người chấp nhận uống quá sức, dù ý thức rõ những rủi ro cho sức khỏe.
Rượu bia là chất có độc tính sinh học nhất định
Bác sĩ Hoàng phân tích, cơ thể con người không vận hành theo các chuẩn mực xã giao. Dù uống rượu bia vì bất kỳ lý do gì, đây vẫn là chất có độc tính sinh học nhất định. Khi việc uống diễn ra thường xuyên, lặp đi lặp lại, nguy cơ lệ thuộc và tổn hại sức khỏe là điều khó tránh khỏi. Mỗi buổi tiệc cũng đồng nghĩa với một đêm ngủ có thể bị xáo trộn: dễ ngủ nhanh nhưng ngủ nông, đủ giờ nhưng không thực sự hồi phục.
Bác sĩ Nguyễn Huy Hoàng, thành viên Hội Y học dưới nước và Oxy cao áp Việt Nam
"Nếu chỉ diễn ra đơn lẻ, cơ thể vẫn có khả năng tự cân bằng. Tuy nhiên, khi lịch tiệc kéo dài với tần suất ba đến bốn buổi mỗi tuần, trong nhiều tuần liên tiếp, các cơ quan không còn đủ thời gian để “nghỉ ngơi và sửa chữa”. Gan không kịp hồi phục, tim khó trở lại nhịp sinh lý ổn định, não bộ bị rối loạn nhịp sinh học. Hệ quả là nhiều người bắt đầu thấy mình cáu gắt hơn, giảm tập trung, hay quên việc, ngủ không sâu ngay cả những ngày không uống rượu bia. Đây là những dấu hiệu cho thấy cơ thể đã rơi vào trạng thái quá tải", BS Hoàng nhấn mạnh.
Ở nhóm tuổi 35-45, vấn đề thường không nằm ở việc “gan đột ngột yếu đi”, mà do nền sức khỏe đã khác trước. Nhiều năm thiếu ngủ, căng thẳng kéo dài, ít vận động, mỡ nội tạng tích tụ, gan nhiễm mỡ, tình trạng rất phổ biến, cùng các vấn đề như tăng huyết áp, trào ngược dạ dày, rối loạn lo âu… khiến khả năng chịu đựng của cơ thể suy giảm rõ rệt. Khả năng chuyển hóa cồn và dự trữ năng lượng cũng không còn như ở tuổi 20–25, nên cùng một lượng rượu, hậu quả ở giai đoạn này thường nặng nề và kéo dài hơn.
Đặc biệt, với phụ nữ và những người có bệnh nền như tim mạch, tăng huyết áp, bệnh gan, dạ dày hay rối loạn lo âu, ngưỡng chịu đựng của cơ thể còn thấp hơn. Chỉ cần uống ít hơn người khác, họ vẫn có thể gặp các triệu chứng mệt mỏi, rối loạn giấc ngủ hoặc suy giảm sức khỏe rõ rệt sau mỗi cuộc nhậu.
