Cụm thi đua Hội Luật gia các tỉnh Miền núi biên giới phía Bắc: Dấu ấn từ công tác xây dựng pháp luật và trợ giúp pháp lý

Phát huy vai trò luật gia trong xây dựng pháp luật 

Tới dự hội nghị, về phía Trung ương Hội Luật gia Việt Nam có: TS.Trần Công Phàn, Phó Bí thư Đảng ủy, Phó Chủ tịch thường trực Hội Luật gia Việt Nam; Luật gia Dương Đình Khuyến, Trưởng ban Tư vấn pháp luật và Trợ giúp pháp lý Hội Luật gia Việt Nam.

Về phía tỉnh Cao Bằng có: Bà Đoàn Thị Lê An, Tỉnh ủy viên, Phó Chủ tịch Ủy ban Mặt trận Tổ quốc tỉnh; ông Hoàng Văn Bảo, Phó Trưởng Ban Nội chính Tỉnh ủy; bà Hà Thị Huệ, Phó Trưởng ban Dân vận Tỉnh ủy; ông Dương Nông Tuệ, Phó Chủ tịch Liên Hiệp các Hội Khoa học và Công nghệ tỉnh;...

Cùng tham dự Hội nghị còn có đại diện nhiều sở, ban ngành và các hội viên ưu tú ở các cấp Hội Luật gia tỉnh.

Tại Hội nghị, Luật gia Nguyễn Thị Tiện, Phó Chủ tịch Hội Luật gia tỉnh Cao Bằng đã báo cáo sơ kết công tác hội và phong trào thi đua 6 tháng đầu năm 2026, phương hướng, nhiệm vụ 6 tháng cuối năm 2026 của Cụm thi đua Hội Luật gia các tỉnh Miền núi biên giới phía Bắc.

Theo đó, Cụm thi đua Hội Luật gia các tỉnh Miền núi biên giới phía Bắc gồm 8 tỉnh: Cao Bằng, Điện Biên, Lai Châu, Lào Cai, Lạng Sơn, Phú Thọ, Tuyên Quang, Sơn La. Đây đều là các tỉnh miền núi biên giới phía Bắc có vị trí chiến lược quan trọng về quốc phòng, an ninh, đối ngoại và bảo vệ chủ quyền lãnh thổ quốc gia.

Đến nay, tổng số hội viên của Cụm là 10.588 hội viên, trong đó, có 5.050 hội viên đã được cấp thẻ, 76 hội viên mới được kết nạp trong năm. Toàn Cụm hiện có 8 Chi Hội Luật gia cấp xã, 75 Chi hội Luật gia trực thuộc (không thành lập mới).

Trong 6 tháng đầu năm 2026, các Hội Luật gia trong Cụm thi đua Miền núi biên giới phía Bắc cùng toàn thể Hội viên đã nỗ lực phấn đấu, không ngừng nâng cao trình độ, nhận thức đúng đắn về các chủ trương, đường lối chính sách của Đảng, pháp luật của Nhà nước, từ đó vận dụng cụ thể hóa vào hoạt động công tác hội.

Bà Tiện cũng cho biết, công tác Hội có bước phát triển mới, kết quả đạt được thể hiện ở một số lĩnh vực trọng tâm.

Cụ thể, về công tác tham gia xây dựng chính sách pháp luật, ngay từ đầu năm, Hội Luật gia các tỉnh trong Cụm đã lãnh đạo, chỉ đạo cán bộ, hội viên, phát huy vai trò, trách nhiệm của luật gia, tích cực tham gia xây dựng chính sách, pháp luật theo chỉ đạo, yêu cầu của Ủy ban Thường vụ Quốc hội, Chính phủ, Bộ, ngành Trung ương, của Trung ương hội, Tỉnh ủy, Đoàn đại biểu Quốc hội, HĐND, UBND và Ủy ban Mặt trận Tổ quốc Việc Nam các tỉnh. Chất lượng tham gia góp ý, thẩm định văn bản ngày càng được nâng cao, bảo đảm tính khách quan, khoa học và thực tiễn.

Trong 6 tháng đầu năm 2026, Hội Luật gia các tỉnh trong Cụm đã tham dự và tổ chức 21 hội nghị; tham gia góp ý 1.491 dự thảo luật và văn bản quy phạm pháp luật; thẩm định, rà soát, kiểm tra 2.171 văn bản dưới luật theo đề nghị của cơ quan, tổ chức tại địa phương. Một số đơn vị tiêu biểu thực hiện tốt công tác này gồm: Lai Châu, Điện Biên, Cao Bằng, Sơn La, Tuyên Quang.

Các ý kiến tham gia góp ý được chuẩn bị công phu, bảo đảm chất lượng, đúng quy định pháp luật và mang tính thực tiễn cao. Nhiều ý kiến đã được Đoàn Đại biểu Quốc hội, Ủy ban Mặt trận Tổ quốc Việt Nam, Hội đồng nhân dân, Ủy ban nhân dân cùng các cơ quan, đơn vị, địa phương tiếp thu và đánh giá cao, góp phần thiết thực vào quá trình hoàn thiện hệ thống pháp luật và nâng cao hiệu quả quản lý nhà nước.

Cùng với đó, công tác phổ biến, giáo dục pháp luật luôn được xác định là nhiệm vụ quan trọng, thường xuyên trong công tác Hội. Các tổ chức Hội đã tổ chức 31 lớp tập huấn với 2.279 người tham dự; tổ chức phổ biến trực tiếp 690 cuộc trực tiếp cho 46.878 người tham dự, phối hợp tổ chức 2.675 cuộc tuyên truyền với 230.849 lượt người tham dự, phát hành 108.515 tờ rơi, tờ gấp pháp luật.

Bên cạnh đó, các Hội Luật gia trong Cụm đã triển khai nhiều hình thức tuyên truyền hiệu quả: Tổ chức hội nghị trực tiếp và trực tuyến, lồng ghép trong các cuộc họp, qua tư vấn pháp luật, qua hoạt động hòa giải, hòa giải đối thoại tại tòa án, hệ thống Ioffee, Zalo, hộp thư email, tổ chức phiên tòa giả định, trang thông tin điện tử của cơ quan chuyên môn; tập huấn trực tiếp; tuyên truyền lưu động tại thôn, bản; phối hợp báo chí, phát thanh, truyền hình với các chuyên mục chuyên đề; tổ chức tọa đàm, biên soạn tài liệu hỏi - đáp pháp luật; phát động các cuộc thi tìm hiểu pháp luật trực tuyến; xây dựng chuyên mục “Pháp luật và cuộc sống”; cấp phát tờ rơi, tờ gấp, pano, áp phích; đồng thời lồng ghép tuyên truyền cảnh giác với các hành vi lừa đảo trên không gian mạng, khai thác thông tin trực tuyến, ứng dụng VNeID...

Bên cạnh đó, công tác tư vấn pháp luật, trợ giúp pháp lý, giải quyết khiếu nại, hòa giải ở cơ sở cùng đạt được nhiều kết quả. Trung tâm Tư vấn pháp luật và các cấp Hội đã chú trọng thực hiện tư vấn pháp luật, trợ giúp pháp lý miễn phí cho các đối tượng là người yếu thế.

Nội dung tư vấn tập trung vào những vấn đề gắn liền với đời sống của người dân như: hôn nhân và gia đình, đất đai, dân sự, hình sự, hành chính, chế độ chính sách, khiếu nại, tố cáo, phòng chống tham nhũng, thi hành án dân sự… Đặc biệt, các đơn vị đã chú trọng hỗ trợ pháp lý cho người nghèo, phụ nữ, trẻ em, đồng bào dân tộc thiểu số, các đối tượng chính sách và người dân ở vùng sâu, vùng xa, vùng kinh tế đặc biệt khó khăn.

Trong 6 tháng đầu năm 2026, toàn Cụm đã thực hiện tư vấn trực tiếp 889 vụ việc thuộc nhiều lĩnh vực khác nhau và tham gia trợ giúp pháp lý cho 1.316 vụ việc.

Công tác tư vấn pháp luật, trợ giúp pháp lý đã mang lại nhiều lợi ích thiết thực, góp phần bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của công dân, nâng cao ý thức chấp hành pháp luật trong cộng đồng dân cư, hạn chế tình trạng khiếu kiện vượt cấp, kéo dài, giữ vững ổn định chính trị, trật tự an toàn xã hội, đồng thời đóng góp vào sự phát triển kinh tế, xã hội của các địa phương trong Cụm thi đua.

Đặc biệt, trong 6 tháng đầu năm 2026, công tác hòa giải cơ sở của các hội viên ở các Chi hội xã, phường, thị trần được phát huy hiệu quả. Các đơn vị trong Cụm đã tham gia tư vấn, giải quyết 479 vụ việc khiếu nại, tố cáo tại cơ sở và tiến hành hòa giải 296 vụ việc, trong đó tỷ lệ hòa giải thành đạt cao, góp phần hạn chế đơn thư khiếu kiện vượt cấp, giảm thiểu tình trạng khiếu kiện đông người, góp phần giữ vững ổn định an ninh chính trị, trật tự an toàn xã hội tại địa phương.

Luật gia Nguyễn Thị Tiện cho biết, nhiệm kỳ tới, Cụm thi đua Hội Luật gia các tỉnh Miền núi biên giới phía Bắc tiếp tục củng cố, kiện toàn tổ chức Hội các cấp, phát triển hội viên, nâng cao chất lượng hoạt động, đặc biệt trong bối cảnh thực hiện mô hình chính quyền hai cấp tại địa phương. Tiếp tục sắp xếp tổ chức bộ máy khoa học, hợp lý, bảo đảm hoạt động Hội thông suốt, đồng bộ, không bị gián đoạn, đáp ứng yêu cầu nhiệm vụ mới. 

Tiếp tục nâng cao chất lượng, hiệu quả công tác tham gia xây dựng chính sách, pháp luật, thẩm định, rà soát, kiểm tra văn bản quy phạm pháp luật; tham gia ý kiến vào các dự thảo văn bản khác do các Sở, ban, ngành soạn thảo gửi xin ý kiến, chủ động phối hợp với các cấp, các ngành trong công tác tham gia nghiên cứu, lấy ý kiến đóng góp có chất lượng.

"Hội Luật gia các tỉnh trong cụm sẽ phát huy những kết quả đã đạt được, khắc phục tồn tại, hạn chế để tiếp tục đẩy mạnh các hoạt động công tác Hội nhằm góp phần thực hiện thắng lợi các nhiệm vụ phát triển kinh tế, xã hội địa phương, góp phần xây dựng, hoàn thiện Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa Việt Nam", bà Tiện nhấn mạnh.

Đội ngũ luật gia trước yêu cầu của đất nước đang bước vào giai đoạn phát triển mới

Phát biểu tại Hội nghị, bà Đoàn Thị Lê An, Tỉnh ủy viên, Phó Chủ tịch Ủy ban Mặt trận Tổ quốc tỉnh Cao Bằng nhấn mạnh: "Qua theo dõi hoạt động của Cụm thi đua và nghe Báo cáo sơ kết, các ý kiến phát biểu, thảo luận tại Hội nghị, tôi vui mừng nhận thấy trong 6 tháng đầu năm 2026, mặc dù còn nhiều khó khăn, nhất là những tác động từ việc thực hiện chính quyền địa phương hai cấp và sắp xếp tổ chức bộ máy, nhưng Hội Luật gia các tỉnh trong Cụm đã phát huy tinh thần đoàn kết, trách nhiệm, chủ động, sáng tạo và đạt được nhiều kết quả quan trọng".

Cũng theo bà An, các cấp Hội đã tích cực tham gia xây dựng và hoàn thiện chính sách, pháp luật; tham gia góp ý gần 1.500 dự thảo luật, văn bản quy phạm pháp luật và thực hiện rà soát, thẩm định hơn 2.000 văn bản phục vụ yêu cầu quản lý nhà nước tại địa phương.

Công tác phổ biến, giáo dục pháp luật tiếp tục được đổi mới mạnh mẽ, hướng về cơ sở, vùng sâu, vùng xa, vùng đồng bào dân tộc thiểu số và khu vực biên giới; tổ chức hàng nghìn cuộc tuyên truyền pháp luật cho hàng trăm nghìn lượt người dân tham gia, góp phần nâng cao nhận thức, ý thức chấp hành pháp luật trong Nhân dân.

Hoạt động tư vấn pháp luật, trợ giúp pháp lý, hòa giải ở cơ sở tiếp tục được triển khai hiệu quả, nhất là đối với người nghèo, đồng bào dân tộc thiểu số, các đối tượng chính sách và người yếu thế trong xã hội; góp phần bảo vệ quyền, lợi ích hợp pháp của công dân, hạn chế các vụ việc khiếu kiện kéo dài, giữ vững ổn định chính trị, trật tự an toàn xã hội tại địa phương.

Đặc biệt, các cấp Hội đã phát huy tốt vai trò của đội ngũ luật gia trong tham gia cải cách tư pháp, cải cách hành chính, giám sát thực hiện pháp luật, phản biện xã hội, góp phần nâng cao hiệu lực, hiệu quả hoạt động của bộ máy nhà nước.

Trong những kết quả đó, có sự phối hợp chặt chẽ, hiệu quả giữa Hội Luật gia với Ủy ban Mặt trận Tổ quốc Việt Nam và các tổ chức chính trị - xã hội các cấp. Thông qua hoạt động giám sát, phản biện xã hội, tham gia góp ý xây dựng chủ trương, chính sách, pháp luật, Mặt trận Tổ quốc Việt Nam cùng các tổ chức thành viên đã phát huy tốt vai trò đại diện, bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp, chính đáng của Nhân dân; là cầu nối giữa Đảng, Nhà nước với Nhân dân; góp phần củng cố khối đại đoàn kết toàn dân tộc, tăng cường đồng thuận xã hội và xây dựng hệ thống chính trị ngày càng vững mạnh.

Ghi nhận những kết quả đạt được, song bà An cũng thẳng thắn nhìn nhận một số khó khăn, hạn chế đang gặp phải như việc kiện toàn tổ chức Hội sau sắp xếp bộ máy còn gặp khó khăn; công tác phát triển hội viên ở cơ sở chưa đồng đều; điều kiện cơ sở vật chất, kinh phí hoạt động của một số cấp Hội còn hạn chế; việc phát huy vai trò của Hội Luật gia ở cấp cơ sở chưa thực sự tương xứng với yêu cầu nhiệm vụ trong tình hình mới.

Theo bà An, đất nước đang bước vào giai đoạn phát triển mới với yêu cầu ngày càng cao đối với công tác xây dựng và hoàn thiện Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa; đẩy mạnh cải cách thể chế, chuyển đổi số quốc gia và hội nhập quốc tế sâu rộng.

Đặc biệt, Bộ Chính trị đã ban hành Nghị quyết số 66-NQ/TW (ngày 30/4/2025) về đổi mới công tác xây dựng và thi hành pháp luật đáp ứng yêu cầu phát triển đất nước trong kỷ nguyên mới. Đây là định hướng có ý nghĩa chiến lược, đồng thời cũng đặt ra yêu cầu mới đối với đội ngũ luật gia và tổ chức Hội Luật gia các cấp.

"Với truyền thống đoàn kết, trách nhiệm, bản lĩnh và trí tuệ của đội ngũ luật gia, tôi tin tưởng rằng Hội Luật gia các tỉnh trong Cụm thi đua Hội Luật gia các tỉnh miền núi biên giới phía Bắc sẽ tiếp tục phát huy những kết quả đã đạt được, hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ được giao, đóng góp tích cực vào sự nghiệp xây dựng và hoàn thiện Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa Việt Nam, góp phần xây dựng các địa phương miền núi biên giới phía Bắc ngày càng phát triển, giàu đẹp, văn minh, cùng cả nước vững bước trong kỷ nguyên phát triển mới của dân tộc", bà An nhấn mạnh.

Tiếp tục đổi mới, nâng cao chất lượng công tác Hội 

Phát biểu chỉ đạo tại Hội nghị, TS.Trần Công Phàn đánh giá cao những kết quả đạt được trong 6 tháng đầu năm của Cụm thi đua Hội Luật gia các tỉnh Miền núi biên giới phía Bắc.

"Trong bối cảnh khó khăn chung của cả nước, cả hệ thống chính trị, công tác Hội đã được Cụm thi đua Hội Luật gia các tỉnh Miền núi biên giới phía Bắc triển khai bài bản, đạt được những kết quả ấn tượng trên các lĩnh vực, được sự ghi nhận của chính quyền địa phương và Trung ương Hội", TS. Trần Công Phàn phát biểu.

Về phương hướng, nhiệm vụ, TS.Trần Công Phàn đề nghị Cụm thi đua Hội Luật gia các tỉnh Miền núi biên giới phía Bắc quán triển thực hiện nghiêm các Chỉ thị, Nghị quyết của Đảng, Nhà nước như báo cáo đã nêu, đặc biệt là Chỉ thị số 14-CT/TW của Bộ Chính trị về tiếp tục tăng cường sự lãnh đạo của Đảng đối với Hội Luật gia Việt Nam trong tình hình mới; Nghị quyết số 66-NQ/TW về đổi mới công tác xây dựng và thi hành pháp luật đáp ứng yêu cầu phát triển đất nước trong kỷ nguyên mới; Nghị quyết số 68-NQ/TW về phát triển kinh tế tư nhân; Nghị quyết 57-NQ/TW về đột phá phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia; Kết luận số 230-KL/TW của Bộ Chính trị, Ban Bí thư về Đề án sắp xếp, tinh gọn các hội quần chúng do Đảng, Nhà nước giao nhiệm vụ và Đề án đánh giá mô hình hoạt động của Liên minh Hợp tác xã Việt Nam, Liên đoàn Thương mại và Công nghiệp Việt Nam; gần đây nhất là Kết luận số 09-KL/TW của Bộ Chính trị về hoàn thiện cấu trúc hệ thống pháp luật Việt Nam.

Bên cạnh đó, TS.Trần Công Phàn đề nghị Cụm thi đua Hội Luật gia các tỉnh Miền núi biên giới phía Bắc cần chủ động hơn nữa trong việc kiện toàn tổ chức và hội viên; huy động tối đa lực lượng các hội viên đang ở cấp xã có tổ chức của luật gia cấp xã để hoạt động.

Ngoài ra, TS. Trần Công Phàn đề nghị Cụm thi đua Hội Luật gia các tỉnh Miền núi biên giới phía Bắc chú trọng công tác tham gia xây dựng pháp luật, đặc biệt là những luật liên quan đến quyền con người, liên quan đến hoạt động trực tiếp của Hội Luật gia Việt Nam.