"Con ngựa" chọn đường khó để đi
Giữa không khí hối hả của những ngày giáp Tết, khi dòng người ngược xuôi trở về đoàn tụ gia đình, tại Trung tâm Hồi sức tích cực (ICU), Bệnh viện Bệnh Nhiệt đới Trung ương, Thạc sĩ, bác sĩ Phạm Văn Phúc (sinh năm 1990), Phó Giám đốc Trung tâm vẫn đang cùng đồng nghiệp miệt mài giành giật sự sống với tử thần. Với anh, cái nghiệp cầm kim tiêm, ống nghe vốn dĩ là một hành trình "vạn lý độc hành" đầy gian nan nhưng cũng đầy tự hào của một người tuổi Ngọ.
Người ta thường bảo tuổi Ngọ là tuổi của sự dấn thân, của những bước chân không mỏi. Bác sĩ Phạm Văn Phúc dường như là minh chứng sống động cho nhận định đó.
Nhìn lại hành trình từ một thủ khoa đầu vào đến khi trở thành một trong những trụ cột của khoa ICU tuyến cuối, anh chỉ cười hiền: “Đã đi theo nghề Y là chọn con đường dài hơi hơn người khác. Với ngành này, học tập và phấn đấu là việc cả đời, không bao giờ có điểm dừng”.
Bác sĩ Phạm Văn Phúc, Phó Giám đốc Trung tâm Hồi sức tích cực (ICU), Bệnh viện Bệnh Nhiệt đới Trung ương sinh năm 1990, quê Nghệ An. Theo quan niệm dân gian, năm nay (2026) được xem là năm tuổi vì găn liền với tuổi năm sinh.
Cơ duyên đưa anh đến với chuyên ngành Truyền nhiễm và Hồi sức cấp cứu cũng thật đặc biệt. Trong khi nhiều người chọn những chuyên ngành "nhàn" hơn, thu nhập cao hơn, anh lại chọn dấn thân vào nơi "khó, nghèo, khổ" nhất. Nhưng với vị bác sĩ tuổi Ngọ này, phần thưởng lớn nhất không nằm ở vật chất, mà ở nụ cười của bệnh nhân khi từ cõi chết trở về. “Bệnh truyền nhiễm đa phần nếu điều trị tốt sẽ khỏi hoàn toàn. Nhìn bệnh nhân khỏe mạnh rời ICU, trở lại cuộc sống bình thường, đó là niềm hạnh phúc mà không tiền bạc nào mua được”, bác sĩ Phúc chia sẻ.
Trong phòng ICU, tiếng máy thở, máy lọc máu và tiếng Monitor kêu tít tít nhịp nhàng tạo nên một không gian đặc biệt, nơi ranh giới giữa sinh và tử mong manh như sợi tóc. Bác sĩ Phúc ví mình và đồng nghiệp như những "vận động viên nước rút" trên đường đua sinh mệnh.
Anh nhớ mãi ca bệnh bé gái 8 tuổi mắc sốt xuất huyết cực nặng, suy tạng nghiêm trọng. Suốt 3 tháng ròng rã, anh cùng ekip đã phải đưa ra những quyết định cân não, áp dụng những kỹ thuật tiên tiến nhất để cứu sống cháu bé mà không cần phải ghép tạng. “Mỗi quyết định ở thời điểm then chốt đều là một cuộc đấu trí với tử thần. Ở tuyến cuối rồi, nếu mình không làm được thì bệnh nhân không còn cơ hội nào khác", BS Phúc chia sẻ.
Nhưng nghề Y không chỉ có hoa hồng. Có những lúc "chiến mã" cũng phải lặng người trước những ca bệnh trẻ tuổi tiến triển quá nhanh, vượt ra ngoài khả năng của y học hiện đại. Những lúc ấy, nỗi đau của gia đình bệnh nhân trở thành áp lực vô hình, thúc đẩy anh phải không ngừng học hỏi và lan tỏa kiến thức cho tuyến dưới để bệnh nhân được phát hiện sớm hơn, thay vì dồn hết về khi đã quá muộn.
Khi phố phường vào Tết, các bác sĩ vẫn trực chiến nơi ICU, bền bỉ trên “đường đua sinh mệnh” không có giao thừa.
Tết của "Hồi sức": Không giao thừa, chỉ có trực chiến
Khi được hỏi về kế hoạch nghỉ Tết, bác sĩ Phúc chia sẻ một thực tế đầy cảm động: “Bệnh nhân không đợi hết Tết mới đổ bệnh. Ở khoa Hồi sức tích cực, khái niệm nghỉ Tết gần như không tồn tại”.
Sự khác biệt duy nhất của những ngày Tết có lẽ là sự tĩnh lặng của phố xá bên ngoài, còn bên trong ICU, áp lực lại càng đè nặng khi nhân lực mỏng hơn. Những "team ECMO" như của bác sĩ Phúc luôn trong tư thế sẵn sàng 24/7. Có những đêm 2-3 giờ sáng, khi đang trong giấc ngủ hiếm hoi ở nhà, chỉ cần một cuộc điện thoại báo ca cấp cứu khẩn cấp, anh lại tức tốc lao vào viện.
Không nghỉ Tết, không giao thừa trọn vẹn, bác sĩ Phạm Văn Phúc chọn ở lại ICU – nơi mỗi quyết định là cuộc đấu trí với tử thần.
Dù bận rộn, vị bác sĩ quê Nghệ An vẫn luôn cố gắng chăm lo cho anh em đồng nghiệp và người nhà bệnh nhân. Một bữa cơm tất niên ngọt vào đêm giao thừa, những lời chúc Tết vội vã ngay bên giường bệnh đã thành truyền thống của khoa. Với anh, việc giúp một bệnh nhân ổn định để kịp về quê ăn Tết, hay hỗ trợ một ca nặng từ tuyến tỉnh chuyển lên trong ngày đầu năm là "lộc xuân" ý nghĩa nhất.
Nỗi trăn trở của vị bác sĩ tâm huyết
Đằng sau tinh thần "chiến mã" là những nỗi niềm trăn trở về bài toán nhân lực ngành Y. Theo tiêu chuẩn quốc tế, một bác sĩ chỉ nên chăm sóc 1-2 bệnh nhân ICU, nhưng tại Việt Nam, con số đó có thể lên tới 4-5 người. Áp lực khổng lồ đó đôi khi khiến những người vững vàng nhất cũng thấy thấm mệt.
Tuy nhiên, bác sĩ Phúc vẫn luôn dành sự lạc quan cho thế hệ bác sĩ trẻ. Bác sĩ coi ICU là "lò luyện" tốt nhất: “Tôi luôn nói với các em nội trú, đây là thời gian để học và thực hành tốt nhất. Khi đã vượt qua được những thử thách khắc nghiệt tại khoa này, các em có thể tự tin đi bất cứ đâu, đối mặt với bất cứ ca bệnh nặng nào".
ICU là "lò luyện" tốt nhất, khi đã vượt qua được những thử thách khắc nghiệt tại khoa các bác sĩ có thể tự tin đi bất cứ đâu.
Chào tạm biệt chúng tôi để quay lại với ca trực, vị bác sĩ tuổi Ngọ không quên nhắn nhủ người dân: “Tết này, mong mọi người hãy ăn Tết an toàn, hạn chế rượu bia để tránh tai nạn giao thông và ngộ độc thực phẩm. Đó chính là cách giúp các bác sĩ chúng tôi vơi bớt áp lực”.
