WiFi bỗng dưng chậm bất thường, trình duyệt liên tục bị chuyển hướng sang các trang web lạ hoặc xuất hiện thiết bị không rõ nguồn gốc kết nối vào mạng có thể là dấu hiệu cho thấy có người đang sử dụng “chùa” WiFi của bạn.
Tình trạng này không chỉ làm giảm tốc độ Internet mà còn tiềm ẩn nguy cơ bị đánh cắp thông tin cá nhân, theo dõi hoạt động trực tuyến và trở thành mục tiêu của các cuộc tấn công mạng. Dưới đây là những dấu hiệu phổ biến giúp bạn nhận biết WiFi nhà mình có thể đã bị xâm nhập.
1. Đèn tín hiệu trên router hoạt động bất thường
Phần lớn các bộ phát WiFi hiện nay đều được trang bị hệ thống đèn tín hiệu để hiển thị trạng thái kết nối mạng. Đây là một trong những cách đơn giản nhất để kiểm tra xem có ai đang dùng ké WiFi của bạn hay không.
Bạn có thể thử tắt toàn bộ các thiết bị đang kết nối mạng trong nhà như điện thoại, máy tính, tivi hay máy tính bảng, sau đó quan sát đèn báo trên router. Nếu đèn WiFi vẫn liên tục nhấp nháy dù không có thiết bị nào đang sử dụng, rất có thể đang có thiết bị lạ truy cập vào mạng của bạn.
Tuy nhiên, cách này sẽ kém chính xác nếu trong nhà có nhiều thiết bị thông minh như camera an ninh, loa thông minh hoặc tivi kết nối Internet vì chúng thường hoạt động ngầm ngay cả khi không sử dụng trực tiếp.
Phần lớn các bộ phát WiFi hiện nay đều được trang bị hệ thống đèn tín hiệu để hiển thị trạng thái kết nối mạng.
2. Không thể đăng nhập vào router
Nếu đột nhiên bạn không thể truy cập vào trang quản lý router dù đã nhập đúng mật khẩu, đây có thể là dấu hiệu cho thấy thiết bị đã bị người khác xâm nhập và thay đổi thông tin đăng nhập.
Khi chiếm được quyền kiểm soát router, kẻ xấu có thể tắt tường lửa bảo mật, theo dõi lịch sử truy cập Internet của bạn, thậm chí chuyển hướng người dùng đến các trang web giả mạo nhằm đánh cắp thông tin cá nhân như tài khoản ngân hàng, mật khẩu email hay mạng xã hội.
Để hạn chế nguy cơ này, người dùng nên đặt mật khẩu mạnh, khó đoán, sử dụng mật khẩu riêng biệt cho router và kích hoạt xác thực hai lớp nếu thiết bị hỗ trợ. Đồng thời, nên tắt tính năng truy cập từ xa nếu không thực sự cần thiết để tránh bị tin tặc lợi dụng.
3. Tốc độ Internet giảm đột ngột
Mạng Internet bỗng nhiên chậm đi rõ rệt mà không có lý do cụ thể cũng là một dấu hiệu đáng nghi ngờ. Khi có thiết bị lạ kết nối trái phép, chúng sẽ sử dụng chung băng thông với bạn, khiến tốc độ truy cập bị giảm đáng kể.
Biểu hiện thường thấy là xem video bị giật, tải file chậm, cuộc gọi video bị ngắt quãng hoặc kết nối thường xuyên bị mất đột ngột.
Trong trường hợp này, cách đơn giản nhất là thay đổi tên mạng WiFi và mật khẩu truy cập. Nếu muốn tăng cường bảo mật hơn nữa, bạn có thể ẩn tên mạng WiFi và chỉ kết nối thủ công trên những thiết bị đáng tin cậy.
Khi có thiết bị lạ kết nối trái phép, chúng sẽ sử dụng chung băng thông với bạn, khiến tốc độ truy cập bị giảm đáng kể.
4. Trình duyệt tự động chuyển hướng đến trang web lạ
Nếu bạn nhập địa chỉ một trang web quen thuộc nhưng trình duyệt lại tự động chuyển sang một website khác không rõ nguồn gốc, rất có thể router WiFi đã bị can thiệp.
Tình trạng này thường xảy ra khi tin tặc thay đổi cài đặt DNS trên router, khiến toàn bộ lưu lượng truy cập bị chuyển qua các máy chủ độc hại. Từ đó, người dùng có thể bị dẫn đến các trang web giả mạo để nhập thông tin đăng nhập hoặc vô tình tải về phần mềm chứa mã độc.
Để kiểm tra, hãy truy cập phần cài đặt DNS trên router và đảm bảo rằng bạn đang sử dụng các máy chủ DNS uy tín như Google DNS hoặc Cloudflare. Nếu nghi ngờ router đã bị tấn công, nên khôi phục cài đặt gốc và cập nhật firmware mới nhất để vá các lỗ hổng bảo mật.
5. Kiểm tra danh sách thiết bị đang kết nối
Một trong những cách hiệu quả nhất để phát hiện người lạ dùng chung WiFi là kiểm tra danh sách thiết bị đang truy cập mạng.
Hiện nay, nhiều router hiện đại đã tích hợp sẵn ứng dụng quản lý trên điện thoại, cho phép người dùng theo dõi các thiết bị đang kết nối một cách dễ dàng. Nếu phát hiện thiết bị lạ, bạn có thể chặn ngay bằng tính năng lọc địa chỉ MAC để chỉ cho phép những thiết bị quen thuộc truy cập.
Ngoài ra, các ứng dụng hỗ trợ kiểm tra mạng như Fing hoặc NetCut cũng giúp quét hệ thống mạng và phát hiện các kết nối trái phép khá hiệu quả.
6. Kiểm tra nhật ký truy cập trên router
Router thường lưu lại lịch sử hoạt động của các thiết bị đã kết nối, bao gồm địa chỉ IP và địa chỉ MAC. Đây là nguồn thông tin hữu ích nếu bạn nghi ngờ có người lạ đang sử dụng mạng WiFi của mình.
Bạn có thể truy cập phần quản trị hệ thống để kiểm tra nhật ký truy cập. Dù việc rà soát khá mất thời gian do lượng dữ liệu lớn, nhưng nếu xác định được khoảng thời gian mạng có dấu hiệu bất thường, bạn sẽ dễ dàng đối chiếu và phát hiện các địa chỉ không thuộc thiết bị trong nhà.
Khi phát hiện truy cập trái phép, việc cần làm ngay là thay đổi mật khẩu WiFi để ngăn chặn tiếp tục bị xài ké.
Ngoài ra, nếu router của bạn đã sử dụng hơn 5 năm, nên cân nhắc thay mới bằng thiết bị hiện đại hơn để cải thiện tốc độ mạng, tăng độ ổn định và nâng cao khả năng bảo mật trước các mối đe dọa từ tin tặc.
