Thời gian gần đây, khi thời tiết chuyển sang nóng ẩm, Bệnh viện Da liễu Trung ương liên tục tiếp nhận nhiều ca viêm da sẩn ngứa do bọ chét ở cả trẻ em và người lớn. Đáng lo ngại, không ít trường hợp nhập viện trong tình trạng tổn thương lan rộng do chủ quan hoặc tự điều trị sai cách tại nhà.
Theo TS.BSCKII Quách Thị Hà Giang, Trưởng khoa Điều trị bệnh da nam giới, Bệnh viện Da liễu Trung ương, biểu hiện điển hình của bệnh là các dát, sẩn đỏ kích thước nhỏ (1–2mm), gờ cao hơn mặt da, trên đỉnh có thể xuất hiện mụn nước li ti, gây ngứa dữ dội.
Nhiều bệnh nhân bị bọ chét cắn trong mùa nóng ẩm. Ảnh: BVCC
Một trường hợp điển hình là nam thanh niên 20 tuổi, xuất hiện sẩn đỏ kèm mụn nước ở tay và chân, ngứa nhiều. Thay vì đến cơ sở y tế, bệnh nhân tự tắm lá, đắp lá tại nhà. Tuy nhiên, tình trạng không những không cải thiện mà còn xuất hiện thêm tổn thương mới, một số vùng hình thành bọng nước trên nền da viêm.
Tương tự, một bệnh nhân nữ 50 tuổi bị sẩn ngứa kéo dài hai tuần với các dát đỏ, mụn nước rải rác ở tay, chân và vùng thắt lưng. Dù đã tự mua thuốc bôi tại hiệu thuốc, tình trạng vẫn không thuyên giảm. Qua khai thác tiền sử, gia đình có nuôi chó yếu tố nguy cơ phổ biến nhưng thường bị bỏ qua.
Ở trẻ em, nguy cơ cũng không hề thấp. Một bệnh nhi 7 tuổi xuất hiện sẩn đỏ, mụn nước ở tay chân, mông và thân mình. Gia đình tự điều trị tại nhà khiến triệu chứng chỉ giảm ngứa tạm thời, trong khi tổn thương mới vẫn tiếp tục xuất hiện.
Cảnh báo ký sinh trên vật chủ
BS Giang cảnh báo, trong những trường hợp phản ứng mạnh, vùng da quanh nốt sẩn có thể viêm tấy lan rộng, thậm chí hình thành bọng nước lớn. Tổn thương thường tập trung ở vùng da hở như tay, chân, nhưng cũng có thể lan toàn thân nếu không xử lý đúng cách. Cảm giác ngứa, châm chích kéo dài ảnh hưởng rõ rệt đến sinh hoạt và chất lượng cuộc sống.
Điều đáng nói là nhiều bệnh nhân không xác định được nguyên nhân gây bệnh. Trong khi đó, bọ chét tác nhân chính có kích thước rất nhỏ, màu nâu đỏ hoặc đen, không có cánh và nhảy rất nhanh. Chúng thường tồn tại trong môi trường sống như sàn nhà, thảm, ga giường hoặc trên vật nuôi như chó, mèo. Việc không loại bỏ được nguồn lây khiến bệnh dễ tái phát, dai dẳng.
Bọ chét là loài ký sinh trùng không cánh, phát triển mạnh trong điều kiện nóng ẩm
Bên cạnh đó, tình trạng tự ý dùng thuốc không rõ nguồn gốc, lạm dụng corticoid hoặc áp dụng các phương pháp dân gian thiếu căn cứ như tắm lá, đắp lá… có thể khiến bệnh nặng hơn, tăng nguy cơ nhiễm trùng da, thậm chí để lại sẹo và thâm sau viêm.
Về mặt chuyên môn, bọ chét là loài ký sinh trùng không cánh, phát triển mạnh trong điều kiện nóng ẩm. Ở Việt Nam, thường gặp nhất là bọ chét chó và mèo. Chúng có khả năng nhảy xa, ký sinh trên vật chủ và hút máu gây phản ứng viêm da. Không chỉ gây ngứa, một số loài còn có thể là vật trung gian truyền bệnh.
Các chuyên gia khuyến cáo, khi xuất hiện các dấu hiệu như ngứa nhiều, nổi sẩn đỏ, có mụn nước hoặc bọng nước đặc biệt ở vùng da hở và có xu hướng lan rộng người dân cần đến cơ sở y tế để được chẩn đoán và điều trị đúng cách.
“Việc điều trị chỉ hiệu quả bền vững khi kết hợp giữa dùng thuốc theo chỉ định và loại bỏ triệt để nguồn gây bệnh trong môi trường sống”, TS.BS Quách Thị Hà Giang nhấn mạnh.
Trong bối cảnh thời tiết nóng ẩm, người dân cần tăng cường vệ sinh nhà cửa, giặt giũ chăn ga thường xuyên, đồng thời chăm sóc và kiểm soát ký sinh trùng trên vật nuôi. Chủ động phòng ngừa và điều trị đúng cách không chỉ giúp bệnh nhanh khỏi mà còn hạn chế nguy cơ tái phát và biến chứng.
