Sự bứt phá điểm chuẩn của khối ngành kỹ thuật, công nghệ
Tính đến thời điểm hiện tại, hơn 100 đại học đã công bố điểm chuẩn năm 2026, ghi nhận sự dẫn đầu của nhóm ngành STEM (Khoa học, Công nghệ, Kỹ thuật, Toán).
Đáng chú ý nhất là Trường Đại học Công nghệ Thông tin (UIT), Đại học Quốc gia TPHCM, dẫn đầu với mức 100/100 (tương đương 30/30 điểm khi quy đổi) tại ngành Trí tuệ nhân tạo. Đây là lần đầu tiên trong lịch sử, UIT ghi nhận mức điểm chuẩn tuyệt đối.
Các ngành khác của trường cũng duy trì mức rất cao, gồm Khoa học dữ liệu với 91,7 điểm, Thiết kế vi mạch 90,5 điểm, An toàn thông tin 88,7 điểm và Khoa học máy tính 88,5 điểm, tương đương mức 26,55 trở lên theo thang 30.
Tại Đại học Bách khoa Hà Nội (HUST), nhiều ngành cũng có ngưỡng trúng tuyển tiệm cận 30. Khoa học dữ liệu và Trí tuệ nhân tạo chương trình tiên tiến dẫn đầu với 29,54 điểm, tiếp đến là Khoa học máy tính, An toàn không gian số đều trên 29 điểm.
GS Vũ Văn Yêm, Phó Giám đốc nhà trường cho biết, điểm chuẩn tất cả các ngành nhìn chung tăng khoảng 0,1-0,5 điểm, mạnh nhất ở khối STEM. Ngoài ra, trường còn có 30 chương trình lấy từ 27 điểm trở lên ở các ngành có độ cạnh tranh lớn như Kỹ thuật Điều khiển - Tự động hóa, Kỹ thuật Vi điện tử và Công nghệ nano, Kỹ thuật Điện tử - Viễn thông.
Xu hướng này cũng diễn ra tại Đại học Bách khoa, Đại học Quốc gia TPHCM khi hầu hết các ngành đều tăng từ 0,5 đến hơn 13/100 điểm. Ngành Kỹ thuật bán dẫn "lên ngôi" ngay năm đầu tuyển sinh với 85,8/100 điểm. Các ngành lấy từ 80 điểm trở lên bao gồm Khoa học máy tính, Kỹ thuật máy tính, nhóm Điện - điện tử - Viễn thông - Tự động hóa - Thiết kế vi mạch và Kỹ thuật cơ khí.
Tương tự, tại Đại học Công nghệ Kỹ thuật TPHCM, ngành Công nghệ kỹ thuật điều khiển và tự động hóa đã vươn lên dẫn đầu với 26,83 điểm, vượt qua "ngôi vương" nhiều năm liền của Sư phạm Tiếng Anh. Các ngành Công nghệ kỹ thuật cơ điện tử và Kỹ thuật thiết kế vi mạch cũng vào top dẫn đầu với hơn 26 điểm. Nhiều trường khác như Đại học Xây dựng, Giao thông vận tải, Nha Trang cũng ghi nhận sự gia tăng điểm chuẩn tương tự ở các ngành công nghệ, kỹ thuật.
Học sinh thi tốt nghiệp tại TP.HCM, tháng 6/2026. Ảnh: Quỳnh Trần/VnExpress
Sức hút từ chính sách hỗ trợ
Lý giải về việc điểm chuẩn nhóm trí tuệ nhân tạo, khoa học dữ liệu và kỹ thuật tăng cao, VnExpress dẫn lời PGS. TS Nguyễn Tấn Trần Minh Khang, Hiệu trưởng Trường Đại học Công nghệ Thông tin nhận định đây là kết quả của nhiều yếu tố. Đầu tiên phải kể đến hàng loạt chủ trương, chính sách phát triển khoa học công nghệ, đặc biệt là hiệu ứng từ Nghị định 179 của Chính phủ.
Chính sách này khuyến khích sinh viên theo học các ngành khoa học cơ bản, kỹ thuật then chốt và công nghệ chiến lược bằng việc hỗ trợ từ 3,7 đến 5,5 triệu đồng một tháng nếu đáp ứng đủ điều kiện. GS Vũ Văn Yêm cũng đồng tình với quan điểm này. Bộ Giáo dục và Đào tạo ước tính có khoảng 30.000-32.000 tân sinh viên ở 111 ngành STEM thuộc diện thụ hưởng.
Bên cạnh đó, thị trường lao động đang có sự chuyển dịch rõ rệt. Nhu cầu nhân lực trong các lĩnh vực trí tuệ nhân tạo, bán dẫn, an ninh mạng hay công nghệ số không còn giới hạn trong nội bộ ngành công nghệ, mà đã trở thành nền tảng thiết yếu cho nhiều ngành kinh tế khác.
Phụ huynh và thí sinh ngày càng thấy rõ tiềm năng nghề nghiệp ở mảng này và đặt niềm tin lớn hơn khi đăng ký nguyện vọng. Trong số gần 875.000 thí sinh đăng ký xét tuyển đại học năm nay, có khoảng 467.600 em chọn các ngành STEM, chiếm 53,45% với gần 2,37 triệu nguyện vọng.
Trước sự quan tâm to lớn này, ông Khang nhấn mạnh đây vừa là cơ hội vừa là trách nhiệm của các trường đại học. Các cơ sở giáo dục phải tiếp tục nâng chuẩn chương trình đào tạo, đội ngũ giảng viên, phòng thí nghiệm, nghiên cứu khoa học cũng như hợp tác quốc tế và liên kết doanh nghiệp để biến lợi thế đầu vào thành chất lượng nguồn nhân lực thực sự.
Các chuyên gia tư vấn cho thí sinh, phụ huynh. Ảnh: Tiền phong
Cẩn trọng khi chọn ngành, không chạy theo sự hào nhoáng
Dù điểm chuẩn phản ánh mức độ cạnh tranh, ông Khang lưu ý không nên mặc định ngành có điểm chuẩn cao hơn tức là tốt hơn. Mức điểm này còn chịu tác động của chỉ tiêu, số lượng thí sinh và phương thức xét tuyển.
Một ngành lấy 29 điểm chưa chắc phù hợp với người đạt 29,5 điểm, trong khi một ngành có điểm chuẩn vừa phải vẫn có thể mở ra con đường sự nghiệp bền vững nếu người học đủ quyết tâm và năng lực.
Thực tế cho thấy, sự hào nhoáng của các tên gọi như Trí tuệ nhân tạo hay các ngành công nghệ rất dễ che khuất yêu cầu học tập khắt khe phía sau. Người học cần có nền tảng toán học, tư duy logic, khả năng giải quyết vấn đề và đặc biệt là tinh thần tự học liên tục, bởi kiến thức học năm đầu có thể đã cần cập nhật trước khi tốt nghiệp do công nghệ thay đổi quá nhanh. Kỹ năng ngoại ngữ, làm việc nhóm và trình bày cũng quan trọng không kém.
Tuy nhiên, đại diện Ban Tuyển sinh Đại học Công nghệ Kỹ thuật TP.HCM khẳng định học sinh có học lực trung bình vẫn có thể theo đuổi ngành AI nếu nỗ lực, vì điểm đầu vào chỉ là tấm vé ban đầu, quá trình rèn luyện mới quyết định thành công, theo báo Tiền phong.
Để đưa ra quyết định đúng đắn, thí sinh cần trả lời bốn câu hỏi thực tế: Bản thân có thực sự hứng thú với công việc này không? Năng lực hiện tại có đáp ứng môn học nền tảng không? Gia đình có đủ khả năng tài chính theo đuổi toàn bộ chương trình không? Và nếu tên ngành không còn "hot" sau bốn năm, bản thân có tiếp tục muốn làm nghề không?
Các chuyên gia khuyên thí sinh nên nghiên cứu kỹ chương trình đào tạo vì cùng một tên ngành, mỗi trường sẽ có định hướng và mức độ chuyên sâu khác nhau. Những em thích y tế, kinh tế hay nông nghiệp vẫn có thể chọn học chuyên ngành nền tảng đó, sau đó bổ sung năng lực số và ứng dụng AI thay vì học công nghệ thuần túy.
Thầy Nguyễn Thanh Hào, Giảng viên trường Đại học Công nghệ TP.HCM chia sẻ thêm trên báo Tiền phong, dù việc định hướng là rất cần thiết, việc phụ huynh chọn thay con dựa trên kinh nghiệm cũ hay những lời quảng bá về mức lương ẩn chứa nhiều rủi ro.
Điều người trẻ thực sự cần là cơ hội đối chiếu sở thích, năng lực, điều kiện gia đình và triển vọng nghề nghiệp dựa trên các nguồn thông tin đáng tin cậy, thay vì phải chấp nhận một quyết định áp đặt.
