Khi trẻ sinh hoạt, ăn uống và vui chơi cùng nhau, virus có thể lây lan nhanh chóng qua tiếp xúc trực tiếp, dịch tiết hoặc các bề mặt dùng chung.
Thực tế tại TP.HCM cho thấy nguy cơ này không còn là cảnh báo chung. Từ đầu năm 2026, thành phố đã ghi nhận hàng trăm ổ dịch tay chân miệng, trong đó số ổ dịch tại trường học chiếm tỷ lệ lớn. Môi trường lớp học đông trẻ, khó đảm bảo giãn cách và ý thức vệ sinh cá nhân chưa hoàn thiện khiến dịch bệnh dễ lan rộng nếu không được kiểm soát kịp thời.
Một trong những thách thức lớn là nhiều phụ huynh vẫn nhầm lẫn tay chân miệng với các bệnh phát ban thông thường. Ở giai đoạn đầu, trẻ có thể chỉ sốt nhẹ, biếng ăn hoặc nổi vài nốt đỏ ở tay, chân, miệng.
Tuy nhiên, với một số chủng virus nguy hiểm như Enterovirus 71 (EV71), bệnh có thể diễn tiến nhanh, gây biến chứng thần kinh và đe dọa tính mạng nếu phát hiện muộn.
Trong bối cảnh đó, vai trò của cha mẹ không chỉ dừng lại ở việc chăm sóc khi trẻ đã mắc bệnh, mà quan trọng hơn là chủ động phòng ngừa và nhận diện sớm.
Ảnh minh họa
Cha mẹ cần làm gì để phòng bệnh cho trẻ?
Theo Sức khỏe & Đời sống, hiện nay, bệnh tay chân miệng chưa có vaccine phòng ngừa đặc hiệu. Vì vậy, việc thực hiện các biện pháp vệ sinh đóng vai trò quyết định trong phòng bệnh.
1. Rửa tay thường xuyên bằng xà phòng
Đây là biện pháp đơn giản nhưng hiệu quả nhất. Cần hướng dẫn trẻ rửa tay đúng cách dưới vòi nước chảy, đặc biệt vào các thời điểm:
Trước khi ăn và sau khi đi vệ sinh
Sau khi chơi đồ chơi hoặc tiếp xúc bề mặt công cộng
Sau khi ho, hắt hơi
Người chăm sóc cũng cần rửa tay kỹ sau mỗi lần thay tã, vệ sinh hoặc tiếp xúc với dịch tiết của trẻ.
2. Vệ sinh đồ chơi và môi trường sống
Đồ chơi, bàn ghế, sàn nhà cần được vệ sinh hằng ngày bằng xà phòng và nước sạch, sau đó khử khuẩn bằng dung dịch phù hợp như Cloramin B 2%.
Duy trì môi trường sống sạch sẽ, thông thoáng giúp giảm nguy cơ tồn tại và lây lan của virus.
3. Đảm bảo ăn chín, uống sôi
Cha mẹ cần chú ý chế độ ăn uống hợp vệ sinh:
Thức ăn nấu chín kỹ
Nước uống đun sôi
Không cho trẻ ăn đồ sống, chưa tiệt trùng
Đây là yếu tố quan trọng giúp ngăn ngừa lây nhiễm qua đường tiêu hóa.
4. Đeo khẩu trang khi cần thiết
Khi trẻ có biểu hiện ho, hắt hơi hoặc khi chăm sóc trẻ bệnh, nên đeo khẩu trang để hạn chế phát tán virus.
5. Cách ly trẻ mắc bệnh
Nếu trẻ có dấu hiệu mắc bệnh, cần cho nghỉ học và cách ly tại nhà ít nhất 10 - 14 ngày - giai đoạn dễ lây lan nhất. Tránh đưa trẻ đến nơi đông người.
Ảnh minh họa
Sai lầm khi trẻ mắc tay chân miệng
Báo Tin tức dẫn lời bác sĩ Nguyễn Thị Tú Linh, Khoa bệnh Truyền nhiễm, Bệnh viện Nhi Hà Nội cho biết: “Trong số các trẻ mắc tay chân miệng đang điều trị tại Bệnh viện, phần lớn trẻ nhập viện đều có biểu hiện giật mình khi ngủ, là dấu hiệu trẻ dễ bị biến nặng. Cụ thể, cha mẹ cần theo dõi, nếu trẻ đang ngủ yên, xung quanh không có tiếng động, bỗng giật mình rồi ngủ tiếp, thì không phải giật mình sinh lý mà có thể là dấu hiệu cảnh báo tổn thương thần kinh do virus".
Theo đó, ngoài giật mình, một số biểu hiện nặng hơn của trẻ mắc bệnh tay chân miệng gồm: Run tay chân, đi không vững, quấy khóc bất thường, lơ mơ… Khi có những biểu hiện này, cha mẹ cần nhanh chóng cho trẻ đến cơ sở y tế để thăm khám kịp thời.
Bác sĩ cũng lưu ý, mức độ nặng nhẹ của bệnh tay chân miệng không phụ thuộc vào số lượng nốt ban; một số trẻ tuy nổi nhiều nốt ban nhưng lại ở thể nhẹ. Ngược lại, có trẻ chỉ vài nốt nhỏ nhưng đã có biến chứng.
Về việc chăm sóc các nốt ban khi trẻ mắc tay chân miệng, bác sĩ khuyến cáo, khi các nốt phỏng vỡ, cha mẹ chỉ cần lau khô, giữ sạch cho trẻ, không cần bôi thuốc nếu không có chỉ định. Các cha mẹ cần theo dõi dấu hiệu giật mình khi ngủ ở trẻ, thường giật mình là dấu hiệu quan trọng cần theo dõi khi trẻ mắc tay chân miệng.
Đặc biệt, nhiều gia đình thường sai lầm khi kiêng tắm cho trẻ vì sợ nhiễm lạnh trong những ngày mắc bệnh. Tuy nhiên, điều này lại rất dễ nguy hiểm cho trẻ vì khiến các nốt phỏng nước dễ bội nhiễm.
"Khi trẻ mắc tay chân miệng, cha mẹ cần chú ý vệ sinh cho trẻ, trẻ vẫn cần được tắm rửa bình thường bằng xà phòng. Chính việc kiêng tắm mới khiến trẻ dễ có nguy cơ nhiễm khuẩn”, BS. Nguyễn Thị Tú Linh khuyến cáo.
