Ngày 17/8, VnExpress dẫn lời bác sĩ Nguyễn Minh Hường, Phòng khám Các bệnh lây truyền qua đường tình dục thuộc Bệnh viện Da liễu Trung ương, cho biết đơn vị này liên tục tiếp nhận trẻ mắc giang mai bẩm sinh điều trị nội trú.
Trường hợp bé gái 2 tháng tuổi là con thứ hai, sinh thường và đủ tháng. Trong suốt thai kỳ, người mẹ không thực hiện xét nghiệm sàng lọc giang mai và không được điều trị bệnh. Trước khi nhập viện hai tuần, trẻ xuất hiện nhiều sẩn đỏ có viền vảy ở đầu, lưng, tay chân cùng lòng bàn tay, lòng bàn chân, kèm theo sốt cao. Gia đình đưa trẻ đi khám và điều trị viêm da cơ địa nhưng bệnh không thuyên giảm.
Tại bệnh viện, bác sĩ xác định bệnh nhi mắc giang mai bẩm sinh và chỉ định điều trị bằng Benzyl Penicillin G truyền tĩnh mạch trong 10 ngày. Đồng thời, người mẹ cũng có kết quả dương tính với giang mai và phải điều trị theo phác đồ dành cho người lớn. Khoảng hai giờ sau mũi tiêm penicillin đầu tiên, bé xuất hiện sốt 39 độ C, phát ban đỏ lan tỏa khắp cơ thể.
Các bác sĩ chẩn đoán đây là phản ứng Jarisch-Herxheimer, một dạng viêm cấp tính thường xảy ra trong những giờ đầu điều trị giang mai bằng penicillin chứ không phải dị ứng thuốc. Êkíp điều trị cho trẻ dùng thuốc hạ sốt và tiêm tĩnh mạch corticoid, theo dõi sát sao rồi tiếp tục truyền penicillin theo đúng phác đồ.
Sau khoảng 6 giờ, tình trạng sức khỏe của bé cải thiện rõ rệt, hết sốt và không ghi nhận thêm biểu hiện bất thường nào khác. Sau 10 ngày, các tổn thương ngoài da mờ dần, thể trạng ổn định giúp bệnh nhi được xuất viện và hẹn tái khám định kỳ để kiểm tra huyết thanh học.
Dấu hiệu bệnh giang mai trên tay trẻ. Ảnh: Tiền phong
Bác sĩ Hường giải thích giang mai bẩm sinh hình thành khi xoắn khuẩn Treponema pallidum lây từ mẹ sang con trong thai kỳ. Quá trình lây nhiễm thường diễn ra từ tháng thứ 4 hoặc thứ 5 khi màng rau thai mỏng dần, tạo điều kiện cho máu mẹ và máu thai nhi trao đổi chất, từ đó xoắn khuẩn xâm nhập qua rau thai để gây bệnh.
Ở mức độ nặng, bệnh gây ra các biến chứng sản khoa như sảy thai, thai chết lưu, sinh non hoặc đẻ non dẫn đến tử vong.
Ở mức độ nhẹ hơn, trẻ chào đời khỏe mạnh nhưng sau vài ngày hoặc vài tháng sẽ xuất hiện các tổn thương gọi là giang mai bẩm sinh sớm, bao gồm phỏng nước, bong vảy ở lòng bàn tay và bàn chân, sổ mũi, khụt khịt mũi, viêm xương sụn, nổi hạch, gan lách to, viêm màng não cùng viêm màng mạch võng mạc.
Nếu trẻ phát bệnh sau hai tuổi thì gọi là giang mai bẩm sinh muộn với các biểu hiện viêm mắt, viêm tai, viêm khớp, dị dạng xương và di chứng từ giai đoạn sớm.
Liên quan đến sự việc, báo Tiền phong dẫn lời tiến sĩ, bác sĩ Trịnh Minh Trang, Phó phụ trách Phòng khám các bệnh lây truyền qua đường tình dục (STIs), Bệnh viện Da liễu Trung ương, cho biết theo WHO, riêng năm 2022, thế giới ước tính có khoảng 700.000 trường hợp giang mai bẩm sinh và khoảng 390.000 kết cục bất lợi của thai kỳ liên quan đến giang mai, gồm thai chết lưu, tử vong sơ sinh, sinh non và trẻ mắc giang mai bẩm sinh.
Tiến sĩ, bác sĩ Trịnh Minh Trang khuyến cáo, phụ nữ cần được xét nghiệm sàng lọc giang mai ngay từ lần khám thai đầu tiên, đặc biệt trong 3 tháng đầu thai kỳ. Việc phát hiện và điều trị sớm cho người mẹ không chỉ bảo vệ sức khỏe của thai phụ mà còn là biện pháp quan trọng nhất để ngăn ngừa giang mai bẩm sinh ở trẻ.
Các cơ sở y tế cũng cần tăng cường phối hợp giữa chuyên ngành Sản khoa, Da liễu, Nhi khoa và Xét nghiệm nhằm phát hiện sớm, hội chẩn và điều trị kịp thời cho cả mẹ và con, hướng tới mục tiêu loại trừ lây truyền giang mai từ mẹ sang con.
Bên cạnh đó, việc quan hệ tình dục an toàn, chủ động xét nghiệm khi có nguy cơ và nâng cao nhận thức về các bệnh lây truyền qua đường tình dục đóng vai trò quan trọng trong phòng ngừa giang mai. Các bác sĩ cho rằng phát hiện bệnh sớm, đặc biệt ở phụ nữ mang thai, chính là “tấm lá chắn” hiệu quả để bảo vệ trẻ ngay từ khi chưa chào đời.
