Thời tiết chuyển lạnh đột ngột với những đợt rét đậm đang khiến số bệnh nhân nhập viện vì liệt dây thần kinh số 7 tăng mạnh. Tại các bệnh viện, tình trạng người dân bị méo miệng, tê bì hoặc liệt nửa mặt xảy ra phổ biến, trở thành mối lo ngại sức khỏe đáng báo động trong mùa đông năm nay.
Nhiều ca liệt mặt nhập viện trong mùa lạnh
Theo Pháp luật và Xã hội, tại Trung tâm Y dược cổ truyền – Phục hồi chức năng, Bệnh viện Đa khoa tỉnh Phú Thọ, nhiều người bệnh nhập viện trong tình trạng méo miệng, lệch mặt, mắt nhắm không kín, ảnh hưởng lớn đến sinh hoạt và tâm lý, song đã cải thiện tốt nhờ được phát hiện và điều trị kịp thời.
Một trường hợp điển hình là người bệnh T.T.Q (SN 1997) trước đó hoàn toàn khỏe mạnh và không có tiền sử bệnh lý thần kinh. Buổi sáng thức dậy, người bệnh bất ngờ nhận thấy miệng bị méo, mắt không thể nhắm kín, khuôn mặt mất cân đối rõ rệt. Nhận thấy đây là dấu hiệu bất thường, người bệnh nhanh chóng đến Bệnh viện Đa khoa tỉnh Phú Thọ thăm khám và được chẩn đoán liệt dây thần kinh số 7 ngoại biên.
Nhiều ca liệt mặt nhập viện trong mùa lạnh. Ảnh: Pháp luật và Xã hội.
Tương tự, người bệnh H.T.H.T (SN 2009), xuất hiện tình trạng đau răng kéo dài khoảng một tuần, khi súc miệng thấy nước bắn ra ngoài. Gia đình ban đầu đưa người bệnh đi khám chuyên khoa răng hàm mặt, tuy nhiên qua thăm khám lâm sàng, các bác sĩ phát hiện mắt trái không nhắm kín, miệng méo. Người bệnh được xác định mắc liệt dây thần kinh số 7 ngoại biên bên trái và được chuyển sang điều trị tại Trung tâm Y dược cổ truyền – Phục hồi chức năng.
Cũng tại Bệnh viện Đa khoa Medlatec, các bác sĩ cũng liên tục tiếp nhận những ca bệnh tương tự. Anh T.V.S. (45 tuổi) đến khám vì cảm giác tê bì nửa mặt trái, ăn nhai khó khăn, thức ăn thường đọng lại trong miệng. Qua thăm khám, các bác sĩ ghi nhận anh có dấu hiệu liệt dây thần kinh mặt bên trái với biểu hiện méo miệng, mờ nếp nhăn vùng má, khó nhắm kín mắt và tê bì nửa mặt. Kết quả chụp MRI sọ não cho thấy, hình ảnh thoái hóa myelin chất trắng dưới vỏ bán cầu đại não hai bên ở mức độ nhẹ, không có tổn thương cấp tính nội sọ. Từ kết quả này, anh S. được chẩn đoán liệt dây thần kinh số 7 ngoại biên trái vô căn.
Nhiễm lạnh là nguyên nhân hàng đầu
Chia sẻ trên báo Hà Nội mới, Thạc sĩ, bác sĩ Bùi Thị Thanh, chuyên khoa Thần kinh, Bệnh viện Đa khoa Medlatec cho biết, liệt dây thần kinh số 7 ngoại biên là bệnh lý tương đối phổ biến, chiếm khoảng 2,95% các bệnh thần kinh, với tỉ lệ mắc 23 trên 10.000 người mỗi năm. Bệnh thường gặp nhiều hơn vào mùa đông - xuân, xuất hiện ở mọi lứa tuổi. Trong các nguyên nhân gây bệnh như nhiễm trùng, chấn thương, khối u hay rối loạn trong xương đá, yếu tố nhiễm lạnh chiếm tới 80%.
Dây thần kinh số 7 đảm nhiệm nhiều chức năng quan trọng liên quan đến vận động cơ mặt, cảm giác và vị giác. Khi dây thần kinh này bị tổn thương, người bệnh có thể gặp hàng loạt triệu chứng khó chịu và đáng lo ngại như khô mắt do giảm tiết nước mắt, mi mắt không thể nhắm kín, miệng khó mỉm cười, ăn nhai đọng thức ăn bên bị liệt, miệng bị kéo lệch về bên lành...
Chía sẻ trên báo Tin tức và Dân tộc, ThS.BS. Nguyễn Hoàng Ánh Hồng, Bệnh viện Gia An 115 cho biết, nguyên nhân gây liệt dây thần kinh số 7 khá đa dạng. Trong đó, yếu tố nhiễm lạnh đóng vai trò quan trọng trong không ít trường hợp liệt dây thần kinh số 7 ngoại biên. Theo bác sĩ, khi vùng đầu, mặt hoặc cổ bị nhiễm lạnh đột ngột hoặc kéo dài, các mạch máu nuôi dây thần kinh có thể co thắt, làm giảm tưới máu, gây phù nề và chèn ép dây thần kinh.
Dây thần kinh số 7 đảm nhiệm nhiều chức năng quan trọng liên quan đến vận động cơ mặt, cảm giác và vị giác. Ảnh minh họa.
Bệnh thường gặp vào mùa đông ở miền Bắc, khi nhiệt độ thấp, gió lạnh kéo dài và độ ẩm cao. Còn tại miền Nam, bệnh vẫn có thể xuất hiện do các yếu tố sinh hoạt hằng ngày như ngồi phòng máy lạnh quá lạnh, để quạt hoặc máy lạnh thổi trực tiếp vào mặt khi ngủ, hoặc tắm nước nóng rồi đột ngột ra môi trường mát lạnh.
Ngoài nhiễm lạnh, một số nguyên nhân khác cũng có thể làm tăng nguy cơ mắc bệnh như nhiễm virus, đặc biệt là virus Herpes simplex hoặc Varicella-zoster; viêm tai giữa; chấn thương vùng đầu - mặt - răng hàm; u vùng đầu mặt chèn ép dây thần kinh; các rối loạn chuyển hóa như đái tháo đường, tăng huyết áp.
Không chỉ người lớn tuổi, trẻ em và người trẻ cũng nằm trong nhóm nguy cơ nếu bị nhiễm lạnh đột ngột. Thực tế lâm sàng cho thấy, liệt dây thần kinh số 7 không chừa một ai trong mùa đông, khi cơ thể liên tục phải thích nghi với sự thay đổi nhiệt độ thất thường giữa trong nhà và ngoài trời.
Điều đáng lo ngại là nếu không được phát hiện sớm và điều trị kịp thời, liệt dây thần kinh số 7 có thể dẫn đến nhiều biến chứng nguy hiểm. Các biến chứng về mắt như viêm kết mạc, viêm giác mạc, khô mắt kéo dài do không nhắm được mắt có thể ảnh hưởng nghiêm trọng đến thị lực. Về lâu dài, người bệnh còn có nguy cơ bị co thắt cơ vòng mi, hội chứng “nước mắt cá sấu” với tình trạng chảy nước mắt không kiểm soát, hoặc co thắt nửa mặt sau liệt...
Trước thực trạng số ca mắc liệt dây thần kinh số 7 gia tăng mạnh trong mùa lạnh, các bác sĩ khuyến cáo, người dân cần nâng cao cảnh giác và chủ động phòng bệnh ngay từ những thói quen sinh hoạt hằng ngày.
Theo Thạc sĩ, bác sĩ Bùi Thị Thanh, yếu tố quan trọng hàng đầu là giữ ấm cơ thể, đặc biệt là vùng đầu, mặt và cổ khi ra ngoài trời lạnh hoặc vào sáng sớm, đêm khuya. Đây là những khu vực nhạy cảm, dễ bị gió lạnh tấn công trực tiếp và gây tổn thương dây thần kinh. Ngoài ra, người dân cần tránh những thay đổi nhiệt độ đột ngột, không tắm nước lạnh quá khuya, không để quạt hay điều hòa thổi thẳng vào mặt khi ngủ.
