25 năm Đời sống & Pháp luật: Ở 3 miền Tổ quốc - những dấu ấn dấn thân, “cháy lửa nghề”, nhân văn và phụng sự độc giả

Nhắc đến hành trình tác nghiệp tại miền Trung, nhà báo Lê Văn Giáp - Trưởng Văn phòng đại diện miền Trung không giấu được sự xúc động khi nhớ lại một trong những dấu mốc nghề nghiệp đáng nhớ nhất là loạt bài điều tra về sự cố môi trường Formosa năm 2016.

Đó là thời điểm miền Trung chấn động bởi thảm họa môi trường biển, ảnh hưởng nghiêm trọng đến đời sống của hàng triệu người dân ven biển. Trong bối cảnh ấy, các phóng viên Văn phòng miền Trung đã “ăn nằm” tại Kỳ Anh (Hà Tĩnh), bám sát hiện trường, kiên trì thu thập thông tin và triển khai tìm hiểu, xác minh các thông tin liên quan.

Bằng chất lửa cũng như các biện pháp nghiệp vụ đã được tôi luyện trong những năm tháng công tác tại "ngôi nhà" Đời sống & Pháp luật, tập thể Văn phòng miền Trung đã cho "ra lò" loạt bài: "Phát hiện chất thải Formosa tại trang trại giám đốc công ty môi trường". Đây từng được xem là một phát hiện gây chấn động dư luận. Loạt bài đã phanh phui việc chất thải nguy hại không được xử lý đúng quy định mà bị chôn lấp trái phép tại trang trại của một lãnh đạo doanh nghiệp môi trường địa phương.

Nhà báo Lê Văn Giáp - Trưởng Văn phòng đại diện miền Trung

Thời điểm đó, anh em đi làm nội dung hệt như “đánh trận”. Có những khó khăn, có rủi ro và những vất vả nhưng thành quả có được thực sự đáng nhớ. Đến bây giờ với nhiều người ở Văn phòng miền Trung, đó vẫn là tuyến bài mà có nhiều câu chuyện hậu trường để kể nhất.

Nhà báo Lê Giáp

Loạt bài không chỉ tạo hiệu ứng xã hội sâu rộng mà còn được Ban Tuyên giáo, Bộ Thông tin & Truyền thông (thời điểm đó) ghi nhận, trao bằng khen cho nhóm tác giả. Nhưng hơn cả một giải thưởng, đó là minh chứng cho vai trò giám sát và phản biện xã hội của báo chí, khi dám đi đến tận cùng của sự thật.

Nhà báo Lê Văn Giáp chia sẻ: “Chúng tôi đa phần là người trẻ, mà tuổi trẻ thì càng khó càng thích chinh phục. Những khó khăn khi tác nghiệp ở miền Trung thực sự là thước đo độ "khát nghề" trong mỗi chúng tôi. Ai vượt qua được thì có thể nói càng thêm yêu, thêm quý mảnh đất này. 

Chúng tôi ở đây bao nhiêu năm vẫn giữ được "lửa nghề" bởi miền Trung luôn có những thứ, luôn có những câu chuyện tạo ra động lực nghề nghiệp và quan trọng khi làm việc ở khu vực này, chúng tôi cảm thấy bản thân cho đi và cống hiến được nhiều điều cho độc giả cả nước. Chia sẻ là cách để mình nhận lại được niềm tin và đam mê”.

Một trong những câu chuyện hậu trường khiến nhà báo Lê Văn Giáp thấm thía nhất về trách nhiệm xã hội của báo chí là chuyến tác nghiệp tại vùng lũ Kỳ Sơn (Nghệ An) vào tháng 10/2022. Khi ấy nhận được tin ai cũng bàng hoàng vì thiệt hại quá lớn.

"Lửa nghề" đã thúc giục chúng tôi lên đường nhưng lần này, nhìn cảnh dân bản màn trời chiếu đất, chúng tôi nghĩ rằng, mình phải mang nhiều thứ khác nữa lên cho họ, khi họ đang thực sự khó khăn, vất vả nhất. 

Hình ảnh những phóng viên vừa tác nghiệp, vừa trực tiếp trao từng phần quà cứu trợ cho người dân không chỉ là câu chuyện nghề, mà còn là biểu hiện rõ nét của một nền báo chí nhân văn, gắn bó, chia sẻ với cộng đồng.

Nhìn lại chặng đường đã qua, có thể thấy những năm tháng đặt nền móng tại khu vực phía Nam không chỉ là giai đoạn mở rộng địa bàn, mà còn là bước chuyển quan trọng về tư duy phát triển của Ban Biên tập Tạp chí Đời sống & Pháp luật. Từ chỗ “mang báo đi xa”, hành trình ấy dần trở thành “đưa hơi thở đời sống vào từng con chữ”, khi từng câu chuyện, từng vấn đề pháp lý - xã hội, kinh tế, dân sinh… tại các tỉnh, thành phía Nam được phản ánh kịp thời, sâu sắc và có trách nhiệm.

Nếu miền Trung là nơi thử lửa nghề nghiệp, thì phía Nam lại là minh chứng cho sự kiên trì và tầm nhìn chiến lược của BBT Tạp chí Đời sống & Pháp luật.

Chia sẻ với chúng tôi, nhà báo Trần Tiến Dũng, Trưởng Văn phòng đại diện phía Nam Tạp chí Đời sống và Pháp luật nhấn mạnh, 25 năm hình thành và phát triển là hành trình của bản lĩnh, của sự thích ứng và không ngừng đổi mới.

Với Tạp chí Đời sống và Pháp luật (tiền thân là Báo Đời sống và Pháp luật), mỗi giai đoạn phát triển đều gắn với những quyết sách mang tính chiến lược của Ban Biên tập nhằm mở rộng không gian ảnh hưởng, nâng cao chất lượng nội dung và khẳng định vị thế trong lòng bạn đọc cả nước. Những năm cuối thập niên 2000, khi thị trường báo chí phía Nam phát triển sôi động, Ban Biên tập Đời sống và Pháp luật đã sớm xác định những bước đi chiến lược ở miền Nam.

Trên cơ sở đó, Ban Biên tập đã quyết định kiện toàn tổ chức, xây dựng Văn phòng đại diện phía Nam với định hướng phát triển rõ ràng, từng bước chuyên nghiệp hóa hoạt động. 

Điều đáng nói là, chính trong giai đoạn gian khó ấy, những giá trị cốt lõi của tờ báo lại được định hình rõ nét hơn bao giờ hết: đó là sự kiên định với tôn chỉ, mục đích; là cách làm báo trung thực, khách quan; là tinh thần phản ánh đời sống bằng cái nhìn nhân văn và trách nhiệm.

Khi nền tảng đã được thiết lập, sự tăng trưởng về phát hành trong giai đoạn 2014 - 2017 không chỉ là thành quả về mặt số lượng, mà còn là sự ghi nhận của thị trường và bạn đọc đối với một thương hiệu báo chí đã dần khẳng định được vị trí, vị thế của mình tại phía Nam và trên toàn quốc.

Những năm gần đây, dưới sự định hướng của Ban Biên tập và Tổng Biên tập Phạm Quốc Huy, Văn phòng miền Nam tập trung vào các tuyến bài chuyên sâu, phân tích chính sách, tuyên truyền đường lối của Đảng, pháp luật của Nhà nước. Phát huy vai trò định hướng pháp lý và phản biện xã hội thế mạnh cốt lõi của Tạp chí Đời sống và Pháp luật.

Điểm đáng ghi nhận là trong quá trình “chuyển mình”, Văn phòng phía Nam vẫn giữ được sự cân bằng giữa truyền thống và hiện đại. Báo in tiếp tục được duy trì như một kênh thông tin có chiều sâu, trong khi báo điện tử mở rộng khả năng tiếp cận và lan tỏa thông tin nhanh chóng.

Nhà báo Trần Tiến Dũng - Trưởng Văn phòng đại diện phía Nam

Nhìn lại 17 năm gắn bó với miền Nam, tôi cảm nhận sâu sắc sự trưởng thành của bản thân luôn song hành cùng từng bước lớn mạnh của Văn phòng đại diện phía Nam và của Tạp chí Đời sống và Pháp luật trong suốt hành trình 25 năm phát triển. Mười bảy năm gần trọn hai phần ba chặng đường hình thành và vươn mình của tờ báo, là quãng thời gian tôi được trực tiếp sống trong nhịp đập ấy, chứng kiến và góp một phần nhỏ bé vào từng bước chuyển mình.

Trong dòng chảy 25 năm của Đời sống và Pháp luật, tôi tự hào vì 17 năm của mình không chỉ là quãng thời gian công tác, mà là quãng đời làm nghề gắn chặt với sự phát triển của tờ báo. 

Mỗi dấu mốc trưởng thành của Văn phòng phía Nam nói riêng và Tạp chí Đời sống và Pháp luật nói chung là một dấu mốc trong hành trình chung ấy lặng lẽ nhưng kiên định, âm thầm nhưng đầy khát vọng

Nhà báo Trần Tiến Dũng

Nam Trung Bộ - Tây Nguyên là khu vực có sự giao thoa đặc trưng giữa đô thị biển năng động và không gian cao nguyên rộng lớn, nơi nhiều cộng đồng dân tộc cùng sinh sống.

Chính sự đa dạng ấy tạo nên một đời sống xã hội phong phú, nhưng đồng thời cũng đặt ra không ít vấn đề trong quản lý và phát triển. Trước thực tế đó, nhà báo Trần Sơn Tùng, Phó trưởng Văn phòng đại diện Nam Trung Bộ - Tây Nguyên luôn xác định rõ phương châm tác nghiệp với những phóng viên thường trú là bám sát cơ sở, đi sâu vào thực tiễn, phản ánh đúng những gì đang diễn ra trong đời sống.

Nhà báo Sơn Tùng - Trưởng Văn phòng đại diện Nam Trung Bộ - Tây Nguyên

Các tuyến bài được triển khai tập trung vào những vấn đề gần gũi với người dân như quản lý đất đai, tài nguyên, phát triển hạ tầng, an sinh xã hội, bảo tồn văn hóa dân tộc, cũng như các vấn đề pháp luật phát sinh trong quá trình phát triển kinh tế địa phương. Không chỉ dừng lại ở việc phản ánh những tồn tại, hạn chế, Văn phòng Nam Trung Bộ - Tây Nguyên còn chú trọng lan tỏa các mô hình hiệu quả, những cách làm hay, góp phần tạo nên một bức tranh toàn diện, khách quan và sinh động về khu vực.

Nhà báo Sơn Tùng

Theo trưởng Văn phòng đại diện Nam Trung Bộ - Tây Nguyên, nhiều tuyến bài đã để lại dấu ấn như các bài phỏng vấn chuyên sâu với lãnh đạo địa phương về phát triển kinh tế - xã hội; loạt bài kết nối du lịch vùng; các hoạt động hỗ trợ người dân khắc phục hậu quả thiên tai; hay những câu chuyện về đời sống ngư dân ven biển.

Song song với đó, các loạt bài điều tra về xe quá tải, khai thác khoáng sản trái phép, những bất cập trong hoạt động du lịch hay tình trạng xe khách trá hình… cũng được triển khai một cách công phu, bài bản. Với Văn phòng Nam Trung Bộ - Tây Nguyên, giá trị của báo chí không chỉ nằm ở việc phát hiện vấn đề, mà còn ở sự kiên trì theo đuổi thông tin đến cùng, phản ánh trung thực, khách quan, qua đó góp phần thúc đẩy sự minh bạch và tạo ra những chuyển biến tích cực trong xã hội.

Trong bối cảnh thông tin trên mạng xã hội lan truyền nhanh chóng, áp lực về tốc độ ngày càng lớn, nhưng Văn phòng Nam Trung Bộ - Tây Nguyên luôn giữ vững quan điểm: không đánh đổi sự chính xác để lấy tốc độ. Quy trình kiểm chứng thông tin được đặt lên hàng đầu, với yêu cầu xác minh từ nhiều nguồn, đảm bảo tính khách quan và cân bằng trước khi đăng tải. 

Đồng thời, công tác bồi dưỡng đạo đức nghề nghiệp, bản lĩnh chính trị và kỹ năng chuyên môn cho đội ngũ phóng viên, cộng tác viên cũng được chú trọng. Chính sự cẩn trọng và trách nhiệm đó là nền tảng để giữ vững niềm tin của bạn đọc.

Bước vào chặng đường mới sau 25 năm hình thành và phát triển của Tạp chí, Văn phòng Nam Trung Bộ - Tây Nguyên tiếp tục xác định bám sát tôn chỉ, mục đích và định hướng chung của Ban Biên tập. Trọng tâm trong thời gian tới là phát huy lợi thế bám địa bàn, phản ánh kịp thời, sát thực các vấn đề của đời sống và pháp luật tại khu vực.

Bên cạnh các tin, bài thời sự, Văn phòng sẽ đẩy mạnh các tuyến bài phân tích chính sách, pháp luật chuyên sâu, đồng thời lan tỏa những giá trị tích cực trong xã hội. Đội ngũ phóng viên cũng sẽ chủ động thích ứng với xu hướng báo chí đa nền tảng, nâng cao chất lượng cả về nội dung lẫn hình thức thể hiện.

Mục tiêu xuyên suốt là không chỉ phục vụ tốt bạn đọc tại địa phương, mà còn đóng góp thiết thực vào sự phát triển chung của Tạp chí, tiếp tục khẳng định vai trò của báo chí trong việc đồng hành cùng đời sống và pháp luật.