Ngày 27/7, TAND TP Hà Nội mở phiên tòa xét xử 14 bị cáo trong vụ án xảy ra tại Công ty MediUSA, Công ty MediPhar và các doanh nghiệp có liên quan.
Trong số các bị cáo, Nguyễn Năng Mạnh - cựu Chủ tịch HĐQT Công ty MediUSA, Giám đốc Công ty MegaPharco, Phó Giám đốc sở hữu 70% cổ phần Công ty MediPhar và là cổ đông sáng lập Công ty Hùng Phương - được xác định giữ vai trò cầm đầu. Bị cáo Mạnh bị truy tố về ba tội: Sản xuất, buôn bán hàng giả là lương thực, thực phẩm, phụ gia thực phẩm; Vi phạm quy định về kế toán gây hậu quả nghiêm trọng và Đưa hối lộ.
Theo cáo trạng, từ năm 2016 đến năm 2025, Nguyễn Năng Mạnh cùng Đỗ Mạnh Hoàng, cựu Giám đốc Công ty MediPhar và Khúc Minh Vũ, cựu Giám đốc Công ty Việt Đức đã thành lập, điều hành hệ thống gồm 12 công ty cùng hai nhà máy MediUSA, MediPhar để tổ chức sản xuất, phân phối thực phẩm chức năng giả với quy mô đặc biệt lớn.
Để tạo lòng tin với người tiêu dùng, các bị cáo in trên bao bì thông tin sản phẩm có nguồn gốc từ Mỹ và châu Âu. Tuy nhiên, cơ quan tố tụng xác định phần lớn nguyên liệu thực tế được nhập từ Trung Quốc hoặc mua trôi nổi trên thị trường.
Các sản phẩm chủ yếu hướng tới trẻ em, người cao tuổi và người có nhu cầu sử dụng thực phẩm bảo vệ sức khỏe. Kết quả giám định cho thấy nhiều sản phẩm chỉ đạt dưới 30% hàm lượng, thành phần như công bố, đủ căn cứ xác định là hàng giả.

Các bị cáo tại phiên tòa. (Ảnh: Hồng Nguyên)
Chủ mưu thừa nhận chỉ đạo cắt giảm nguyên liệu, HĐXX bác bỏ lý do "cạnh tranh"
Trả lời thẩm vấn, Nguyễn Năng Mạnh cho biết trong những năm đầu hoạt động, các công ty chưa có nhiều lợi nhuận nên chưa thực hiện việc phân chia lợi ích cho các bị cáo.
Theo lời khai, Công ty Hùng Phương được thành lập chủ yếu để nhập khẩu nguyên liệu cung cấp cho Công ty MediUSA và MegaPharco. Những người được nhờ đứng tên tại một số doanh nghiệp không biết các hoạt động vi phạm pháp luật của hệ thống công ty.
Về quá trình sản xuất, Mạnh khai đã cùng Khúc Minh Vũ bàn bạc việc đăng ký số lượng viên và hàm lượng thành phần của từng sản phẩm. Bị cáo thừa nhận, nếu không thể sản xuất đủ số lượng hoặc bảo đảm đúng hàm lượng như hồ sơ công bố, các bị cáo sẽ chủ động cắt giảm nguyên liệu để sản phẩm có thể sản xuất.

Bị cáo Nguyễn Năng Mạnh tại tòa (Ảnh: Giang Long).
Lý giải về việc này, Mạnh cho rằng thời điểm đó sự cạnh tranh trên thị trường rất khốc liệt, những sản phẩm ra sau phải có thành phần, hàm lượng cao hơn sản phẩm trước nên doanh nghiệp buộc phải cạnh tranh. Tuy nhiên, chủ tọa lập tức bác bỏ cách giải thích này.
HĐXX nhấn mạnh không thể chấp nhận việc lấy lý do cạnh tranh để biện minh, bởi các sản phẩm do bị cáo sản xuất có thể ảnh hưởng trực tiếp đến sức khỏe người tiêu dùng.
"Bị cáo phải thừa nhận đúng thực tế, động cơ, mục đích là lợi nhuận. Chỉ có lợi nhuận, không có động cơ nào khác", chủ tọa nói.
Nghe HĐXX phân tích, Nguyễn Năng Mạnh cúi đầu đáp: "Dạ, vâng".
Tiếp tục khai báo, Mạnh thừa nhận trực tiếp chỉ đạo Khúc Minh Vũ và Phạm Văn Thụ tổ chức sản xuất các sản phẩm. Theo lời khai, công thức sản phẩm chủ yếu được xây dựng dựa trên các hồ sơ có sẵn hoặc sao chép từ những sản phẩm đã có trên thị trường, sau đó chỉnh sửa để đăng ký sản phẩm mới.

Toàn cảnh phiên tòa. (Ảnh: Hồng Nguyên)
Sau khi hoàn thiện hồ sơ, doanh nghiệp chuyển xuống nhà máy để kiểm tra khả năng sản xuất, nguồn nguyên liệu rồi lập kế hoạch sản xuất. Đáng chú ý, Mạnh khai việc cắt giảm nguyên liệu được thực hiện ngay từ giai đoạn lập kế hoạch. "Nguyên tắc là sản phẩm nào đã đăng ký nhưng không thể làm đúng như hồ sơ thì sẽ cắt giảm để phù hợp", bị cáo Mạnh trình bày.
Theo lời khai, hệ thống doanh nghiệp do Mạnh điều hành đã sản xuất hơn 200 sản phẩm, trong đó kết quả kiểm nghiệm xác định có tới 88 sản phẩm là hàng giả.
Đồng phạm hưởng 6 tỷ đồng lợi nhuận, nhiều sản phẩm bị cắt giảm tới 80% hàm lượng
Chiều cùng ngày, HĐXX tiếp tục làm rõ vai trò của Đỗ Mạnh Hoàng và Khúc Minh Vũ trong việc góp vốn, tổ chức sản xuất và phân phối các sản phẩm bị xác định là hàng giả.
Đỗ Mạnh Hoàng khai cùng Nguyễn Năng Mạnh và Khúc Minh Vũ góp vốn sản xuất thực phẩm chức năng. Trong đó, Hoàng góp 25% vốn và trực tiếp phụ trách hoạt động tại nhà máy MediPhar, từ nhân sự, nguyên liệu, hàng hóa đến triển khai các đơn đặt hàng.
Tại tòa, Hoàng thừa nhận trong quá trình sản xuất có việc cắt giảm nguyên liệu so với hồ sơ công bố sản phẩm để phù hợp với quá trình sản xuất thực tế. Về lợi ích, Hoàng khai từng được Nguyễn Năng Mạnh chia 5 tỷ đồng tiền lợi nhuận và đây là lần duy nhất nhận khoản tiền này.

Đại diện Viện Kiểm sát tại phiên tòa. (Ảnh: Hồng Nguyên)
Khai sau đó, Khúc Minh Vũ xác nhận lời khai của các bị cáo khác cơ bản đúng. Vũ cho biết góp 5% vốn, phụ trách mảng kinh doanh và phân phối sản phẩm, đồng thời được chia 1 tỷ đồng lợi nhuận. Như vậy, theo lời khai tại tòa, Hoàng và Vũ được chia tổng cộng 6 tỷ đồng từ hoạt động sản xuất, kinh doanh nói trên.
Sau phần xét hỏi hai đồng phạm, Nguyễn Năng Mạnh tiếp tục thừa nhận có sai phạm trong việc đăng ký hàm lượng, xây dựng hồ sơ sản phẩm và chỉ đạo cắt giảm nguyên liệu trong quá trình sản xuất, đồng thời nhận thức rõ hành vi của mình là vi phạm pháp luật.
Bị cáo cho rằng nhiều công thức đăng ký có hàm lượng quá cao, khi đưa vào dây chuyền thực tế không thể sản xuất nên buộc phải cắt giảm nguyên liệu, có sản phẩm giảm tới 70-80% hàm lượng so với hồ sơ công bố. HĐXX tiếp tục bác bỏ lập luận này, cho rằng các sản phẩm được bán cho trẻ em, người cao tuổi và người có nhu cầu bảo vệ sức khỏe nhưng nhiều thành phần lại bị cắt giảm gần hết.
Chủ tọa nhấn mạnh, nếu công thức không phù hợp thì doanh nghiệp phải nghiên cứu, phát triển công thức mới thay vì sử dụng công thức có sẵn rồi cắt giảm phần lớn thành phần. Theo HĐXX, không thể lấy lý do cạnh tranh hay hạn chế của máy móc để biện minh cho hành vi sản xuất hàng giả.
Tại phiên tòa, HĐXX cũng làm rõ việc khắc phục hậu quả. Đỗ Mạnh Hoàng cho biết đã cùng gia đình vay mượn tiền để nộp khắc phục khoản thu lời bất chính. Riêng Nguyễn Năng Mạnh được xác định phải khắc phục hơn 100 tỷ đồng.










