Vụ cháy xe khách khiến 7 người tử vong xảy ra vào rạng sáng 21/7 trên Quốc lộ 1, đoạn qua xã Hưng Thịnh, TP.Đồng Nai, đang đặt ra nhiều vấn đề về an toàn vận tải và trách nhiệm pháp lý của các bên liên quan.
Vào tối 21/7, Cơ quan Cảnh sát điều tra Công an TP.Đồng Nai đã ra Quyết định khởi tố vụ án, khởi tố bị can và áp dụng biện pháp tạm giam đối với Trần Thanh Hải (sinh năm 1985, trú xã Ninh Hải, tỉnh Khánh Hòa) để điều tra về hành vi “Vi phạm quy định về tham gia giao thông đường bộ” theo Điều 260 Bộ luật Hình sự.
Theo kết quả điều tra ban đầu, khoảng 2h ngày 21/7, Trần Thanh Hải điều khiển xe ô tô khách giường nằm biển kiểm soát 50E-447.xx lưu thông từ tỉnh Khánh Hòa đi TP HCM. Khi đến Km 1839+300 Quốc lộ 1, thuộc ấp Hưng Thịnh, xã Hưng Thịnh, TP Đồng Nai, Hải được cho là buồn ngủ, đã để xe va chạm liên tiếp vào hai đoạn hộ lan bảo vệ bên phải đường.
Sau cú va chạm, phần đầu hộ lan đâm xuyên vào gầm xe khiến phương tiện tắt máy và bốc cháy dữ dội từ khu vực đầu xe. Do xe chỉ có một cửa lên xuống sử dụng hệ thống đóng mở bằng hơi nên khi động cơ ngừng hoạt động, cửa không thể mở. Hải cùng phụ xe Lê Quốc Đạt đã phá cửa chính, hướng dẫn và đưa được một số hành khách thoát ra ngoài.
Tuy nhiên, ngọn lửa và khói lan rất nhanh bao trùm toàn bộ xe khiến nhiều người không kịp thoát thân. Hậu quả vụ tai nạn làm 7 người tử vong, 6 người bị thương; chiếc xe khách cùng nhiều tài sản của hành khách bị thiêu rụi hoàn toàn.
Ngay sau khi xảy ra vụ việc, Trần Thanh Hải đã đến Công an xã Hưng Thịnh đầu thú và khai nhận toàn bộ diễn biến vụ tai nạn.
Chiếc xe bị hư hỏng nặng sau vụ tai nạn. Ảnh: Tuổi Trẻ
Ai sẽ bồi thường thiệt hại dân sự cho các nạn nhân?
Liên quan trách nhiệm pháp lý của vụ việc, luật sư Nguyễn Hữu Học, Đoàn Luật sư TP.HCM cho biết trên báo Lao động, Điểm a, Khoản 3 Điều 260 Bộ luật Hình sự quy định người phạm tội làm chết từ 3 người trở lên có thể bị phạt tù từ 7-15 năm.
"Nếu cơ quan điều tra xác định tài xế vi phạm quy định về an toàn giao thông (ví dụ, chạy quá tốc độ, đi sai làn đường, không làm chủ tốc độ...), tài xế sẽ bị truy cứu trách nhiệm hình sự, đồng thời phải bồi thường thiệt hại dân sự cho các nạn nhân", luật sư Học nói.
Trong khi đó, luật sư Trần Phi Đại (Đoàn Luật sư TP.HCM) bày tỏ quan điểm, trong thực tế, khi tài xế đang lái xe theo phân công của doanh nghiệp thì không phải lúc nào tài xế cũng là người trực tiếp đứng ra bồi thường toàn bộ.
Thông thường, doanh nghiệp vận tải (chủ xe) sẽ là chủ thể phải bồi thường cho nạn nhân, vì theo quy định của Bộ luật Dân sự thì xe ô tô là nguồn nguy hiểm cao độ và chủ sở hữu hoặc đơn vị đang chiếm hữu, sử dụng hợp pháp nguồn nguy hiểm cao độ phải bồi thường thiệt hại do nguồn nguy hiểm cao độ gây ra, trừ một số trường hợp loại trừ theo luật.
Luật sư Đại cho rằng, nếu tài xế là người lao động hoặc được giao điều khiển xe thực hiện nhiệm vụ, thì doanh nghiệp vận tải thường là bên phải đứng ra bồi thường cho các nạn nhân. Sau đó, căn cứ kết luận điều tra, nếu tài xế có lỗi do vi phạm quy trình, nội quy hoặc cố ý gây thiệt hại, doanh nghiệp có thể yêu cầu tài xế hoàn trả một phần theo quy định của pháp luật lao động và dân sự.
“Nói cách khác, đối với nạn nhân hoặc thân nhân của các nạn nhân, doanh nghiệp vận tải thường là đầu mối chịu trách nhiệm bồi thường”, luật sư Đại nói.
Cũng theo luật sư Đại, nếu xe có bảo hiểm trách nhiệm dân sự bắt buộc của chủ xe cơ giới hoặc bảo hiểm trách nhiệm dân sự tự nguyện với mức trách nhiệm cao hơn, doanh nghiệp bảo hiểm sẽ chi trả trong phạm vi trách nhiệm bảo hiểm. Điều cần lưu ý là nếu tổng thiệt hại lớn hơn số tiền bảo hiểm chi trả thì phần còn thiếu vẫn do chủ xe/doanh nghiệp vận tải (và trong một số trường hợp là tài xế) bồi thường.
Ngoài ra, quá trình điều tra mà phát hiện doanh nghiệp có vi phạm như: giao xe không bảo đảm an toàn kỹ thuật; ép tài xế chạy quá thời gian; bố trí lái xe không đủ điều kiện; buông lỏng quản lý thiết bị giám sát hành trình; vi phạm quy định về kinh doanh vận tải… thì ngoài trách nhiệm dân sự, doanh nghiệp còn có thể bị xử lý hành chính hoặc bị xem xét trách nhiệm hình sự đối với cá nhân quản lý nếu đủ căn cứ theo quy định của pháp luật.
Hiện trường nơi xe khách va chạm với hộ lan trên Quốc lộ 1. Ảnh: Hoàng Anh/Vietnamnet
"Siết" xe khách chạy đêm, rà soát an toàn ô tô giường nằm
Sau vụ tai nạn giao thông nghiêm trọng khiến 7 người tử vong ở Đồng Nai, Bộ Xây dựng vừa yêu cầu Cục Đường bộ Việt Nam, Cục Đăng kiểm Việt Nam và Sở Xây dựng các tỉnh, thành phố triển khai Công điện số 51 ngày 21/7 của Thủ tướng về khắc phục hậu quả và tăng cường các giải pháp bảo đảm an toàn giao thông.
Cục Đường bộ Việt Nam được giao cùng Sở Xây dựng các địa phương phải siết chặt quản lý hoạt động kinh doanh vận tải bằng ô tô, đặc biệt với xe chở khách, xe chở hàng khối lượng lớn hoạt động vào ban đêm.
Các đơn vị được yêu cầu tăng cường kiểm tra, kịp thời phát hiện, cảnh báo và xử lý nghiêm các hành vi vi phạm nhằm ngăn ngừa những vụ tai nạn tương tự.
Cục Đăng kiểm Việt Nam được giao khẩn trương rà soát hồ sơ, lịch sử kiểm định và tình trạng an toàn kỹ thuật của phương tiện liên quan; cung cấp đầy đủ thông tin phục vụ công tác điều tra, đồng thời đề xuất giải pháp khắc phục những tồn tại, bất cập trong công tác quản lý nếu có.
Trước sự việc, theo báo Tiền Phong, ông Nguyễn Chiến Thắng - Cục trưởng Cục Đăng kiểm Việt Nam - cho biết, đơn vị đang phối hợp với Cục Cảnh sát giao thông - Bộ Công an nghiên cứu, rà soát các quy chuẩn an toàn đối với xe khách giường nằm sau vụ tai nạn đặc biệt nghiêm trọng.
