Ngày 31/8, sau chưa đầy ba giờ nghị án, bồi thẩm đoàn tại Las Vegas đã đưa ra phán quyết thống nhất, kết luận Duane “Keffe D” Davis, 63 tuổi, phạm tội giết người cấp độ một bằng vũ khí nguy hiểm, đồng thời có tình tiết liên quan đến việc hỗ trợ, thúc đẩy hoạt động của một băng nhóm tội phạm. Với phán quyết này, Davis có nguy cơ phải dành phần đời còn lại sau song sắt. Ông dự kiến được đưa ra xét xử để tuyên mức án vào ngày 13/10.
Khoảnh khắc phán quyết được công bố, Sekyiwa “Set” Shakur, em gái của Tupac Shakur, không kìm được nước mắt trong phòng xử án. Đối với gia đình nam rapper và hàng triệu người hâm mộ, đây được xem là một bước ngoặt đặc biệt trong vụ án kéo dài gần ba thập kỷ.
Tupac Shakur, một trong những rapper có ảnh hưởng nhất lịch sử âm nhạc Mỹ, bị bắn tại Las Vegas vào tháng 9/1996. Nam nghệ sĩ khi đó mới 25 tuổi và đang ở đỉnh cao sự nghiệp.
Sau gần 30 năm, mới có lời giải đáp cho cái chết của Tupac dù chưa trọn vẹn. Ảnh: Reuters
Cuộc ẩu đả trước vụ nổ súng
Tối 7/9/1996, Tupac có mặt tại Las Vegas cùng Marion “Suge” Knight, đồng sáng lập hãng đĩa Death Row Records. Trước đó không lâu, cả hai tham dự trận đấu quyền Anh giữa Mike Tyson và Bruce Seldon.
Sau trận đấu tại MGM Grand, Tupac cùng những người đi cùng xảy ra xô xát với Orlando “Baby Lane” Anderson, một thành viên của băng South Side Compton Crips. Anderson cũng là cháu trai của Duane Davis.
Theo cáo buộc của công tố, cuộc ẩu đả này trở thành nguyên nhân dẫn đến kế hoạch trả đũa nhằm vào Tupac và Knight.
Sau khi rời MGM Grand, nhóm của Davis bắt đầu tìm kiếm hai người. Khi chiếc BMW chở Tupac và Knight dừng tại một giao lộ, một chiếc Cadillac màu trắng bất ngờ áp sát. Những phát súng được bắn từ chiếc Cadillac, khiến Tupac trúng nhiều đạn.
Nam rapper được đưa tới bệnh viện cấp cứu nhưng không qua khỏi. Sáu ngày sau vụ nổ súng, Tupac Shakur qua đời ở tuổi 25. Suge Knight cũng bị thương trong vụ tấn công nhưng sống sót.
Tupac ngay trước khi bị trúng đạn. Ảnh: Vbox7.
Công tố viên Binu Palal nhấn mạnh Davis không nhất thiết phải là người trực tiếp bóp cò mới có thể chịu trách nhiệm hình sự. Theo luật Nevada, một người hỗ trợ, chỉ đạo hoặc tham gia vào kế hoạch giết người vẫn có thể bị truy tố với vai trò đồng phạm.
Theo lập luận của công tố, Davis đã lấy một khẩu súng rồi cùng những người khác truy tìm Tupac và Knight. Khi phát hiện chiếc BMW, nhóm người trên Cadillac quay xe để tiếp cận. Những hành động này, theo phía công tố, cho thấy vụ tấn công có sự chuẩn bị và chủ đích thay vì chỉ là phản ứng tức thời sau cuộc ẩu đả.
Những lời khai khiến vụ án được khơi lại
Sau khi Tupac qua đời, vụ án rơi vào tình trạng bế tắc trong nhiều năm. Không ai bị truy tố trong thời gian dài và danh tính những người liên quan vẫn là câu hỏi lớn.
Bước ngoặt xuất hiện khi chính Duane Davis bắt đầu công khai kể về những gì ông biết.
Davis nhiều lần xuất hiện trên truyền thông và thừa nhận có mặt trên chiếc Cadillac màu trắng vào đêm Tupac bị bắn. Ông cũng khai rằng mình đã cung cấp khẩu súng cho những người ngồi ở phía sau xe.
Một trong những bằng chứng được công tố xem là quan trọng là bản ghi cuộc thẩm vấn Davis năm 2008 với các điều tra viên liên bang, trong quá trình điều tra cái chết của rapper Christopher Wallace, còn được biết đến với nghệ danh Biggie Smalls.
Trong cuộc thẩm vấn, Davis mô tả những người có mặt trên chiếc Cadillac cũng như diễn biến dẫn tới vụ nổ súng. Theo lời kể của ông, nhóm ban đầu không tập trung vào Tupac và Knight cho đến khi một nhóm phụ nữ đi trên chiếc Chrysler Sebring hét về phía nam rapper.
Công tố viên Binu Palal nhấn mạnh Davis không nhất thiết phải là người trực tiếp bóp cò mới có thể chịu trách nhiệm hình sự. Ảnh: Reuters
Davis còn khai rằng ông từng sẵn sàng nổ súng nếu chiếc xe của Tupac nằm ở vị trí thuận lợi. Sau đó, khẩu súng được đưa cho Deandrae “Big Dre” Smith. Tuy nhiên, Smith không muốn thực hiện vụ bắn. Theo lời Davis, Orlando Anderson sau đó là người nổ súng.
Các công tố viên đặc biệt chú ý đến chi tiết liên quan nhóm phụ nữ trên chiếc Chrysler Sebring. Họ cho rằng thông tin này chưa từng được công khai trước đó và việc Davis biết rõ tình tiết có thể cho thấy ông thực sự có mặt trong chiếc xe vào thời điểm xảy ra vụ việc.
Năm 2019, Davis tiếp tục đề cập đến vai trò của mình trong cuốn hồi ký Compton Street Legend. Những phát ngôn công khai của ông sau đó trở thành một trong những yếu tố góp phần khiến vụ án được điều tra trở lại.
Dù thừa nhận lời kể của Davis có những thay đổi theo thời gian, công tố viên cho rằng các chi tiết quan trọng vẫn được ông duy trì nhất quán, đặc biệt là việc Davis có mặt trên chiếc Cadillac màu trắng.
Bị cáo phủ nhận cáo buộc
Trong suốt quá trình xét xử, Davis không nhận tội.
Luật sư Michael Sanft cho rằng phía công tố không đưa ra được bằng chứng độc lập đủ sức chứng minh thân chủ có mặt tại Las Vegas hoặc bên trong chiếc Cadillac vào đêm Tupac bị bắn.
Theo luật sư, vụ án thiếu những chứng cứ vật chất thường thấy trong các cuộc điều tra hiện đại như hình ảnh camera, dữ liệu điện thoại hoặc các dấu vết trực tiếp có thể xác định vị trí của Davis tại hiện trường.
Sanft lập luận rằng Davis đã xây dựng câu chuyện trong cuộc phỏng vấn năm 2008 nhằm bảo vệ bản thân trước nguy cơ nhận án tù chung thân trong một vụ án ma túy. Sau đó, ông tiếp tục sử dụng câu chuyện này để thu hút sự chú ý cho cuốn hồi ký. Phía bào chữa thậm chí cho rằng Compton Street Legend chứa nhiều tình tiết hư cấu.
Các luật sư cũng đặt nghi vấn về độ đáng tin cậy của một số nhân chứng, đồng thời cáo buộc cảnh sát Los Angeles và cảnh sát Compton có những vấn đề trong quá trình điều tra.
Cựu điều tra viên LAPD Greg Kading cũng trở thành tâm điểm tranh luận. Kading từng thẩm vấn Davis và sau đó viết sách về các vụ sát hại Tupac và Biggie. Phía bào chữa đặt câu hỏi về cách thức các thông tin trong quá trình điều tra được thu thập và sử dụng.
Dù vậy, công tố viên cho rằng nếu bồi thẩm đoàn xác định lời khai của Davis đáng tin cậy, pháp luật không bắt buộc phải có thêm bằng chứng độc lập để xác nhận từng chi tiết trong lời khai đó.
Công tố cũng bác bỏ lập luận cho rằng Davis bịa ra câu chuyện chỉ nhằm kiếm tiền từ danh tiếng của vụ án.
Phán quyết chưa khép lại mọi bí ẩn
Một nghịch lý đáng chú ý trong vụ án là người được cho là trực tiếp nổ súng vào Tupac chưa bao giờ phải đứng trước tòa.
Davis là người duy nhất còn sống trong số bốn người mà công tố xác định có mặt trên chiếc Cadillac màu trắng đêm hôm đó. Những người còn lại đều đã qua đời.
Điều này đồng nghĩa phán quyết dành cho Davis chưa thể giải đáp toàn bộ những câu hỏi xoay quanh cái chết của Tupac Shakur. Tòa án xác định ông phải chịu trách nhiệm hình sự với vai trò tham gia vào kế hoạch và cung cấp vũ khí, trong khi danh tính người trực tiếp bóp cò vẫn chưa được xét xử và kết tội.
Khoảng thời gian gần 30 năm cũng là trở ngại lớn đối với quá trình điều tra. Nhiều tài liệu, dữ liệu và dấu vết từ những năm 1990 không còn nguyên vẹn, trong khi các phương tiện công nghệ phục vụ điều tra hiện nay khi đó chưa phổ biến.
Sau gần ba thập kỷ kể từ đêm định mệnh tại Las Vegas, vụ án Tupac cuối cùng đã có một phán quyết hình sự. Tuy nhiên, phía sau bản án dành cho Duane Davis vẫn còn những câu hỏi chưa có lời giải, đặc biệt là ai thực sự là người đã bóp cò và toàn bộ diễn biến của cuộc truy sát khiến một trong những biểu tượng lớn nhất của làng hip-hop Mỹ ra đi khi mới 25 tuổi.
