Vì sao chiến hạm Iran IRIS Dena cực mạnh vẫn "bất lực" trước ngư lôi của tàu ngầm Mỹ?

Đòn đánh bất ngờ trên Ấn Độ Dương

Theo VTC News, rạng sáng 4/3, chiến hạm IRIS Dena của Iran bị đánh chìm ngoài khơi Sri Lanka sau một cuộc tấn công bằng ngư lôi từ tàu ngầm Mỹ. Vụ việc xảy ra khi con tàu đang di chuyển trên vùng biển quốc tế ở Ấn Độ Dương trong hành trình trở về Iran sau khi tham gia một sự kiện hải quân tại Ấn Độ.

Các báo cáo ban đầu cho biết, một tàu ngầm tấn công của Mỹ đã phóng ngư lôi đánh trúng chiến hạm Iran, gây ra vụ nổ lớn khiến con tàu nhanh chóng mất khả năng điều khiển và chìm xuống biển. Vụ tấn công khiến hàng chục thủy thủ thiệt mạng, trong khi nhiều người khác mất tích hoặc được lực lượng cứu hộ Sri Lanka cứu sống.

Sự kiện này lập tức gây chấn động trong giới quân sự quốc tế bởi đây là một trong những trường hợp hiếm hoi trong nhiều thập kỷ gần đây mà một tàu chiến hiện đại bị tàu ngầm đánh chìm bằng ngư lôi trong chiến đấu thực tế.

Việc IRIS Dena bị đánh chìm nhanh chóng đã khiến nhiều chuyên gia quân sự đặt câu hỏi về năng lực chống ngầm của hải quân Iran.

Chiến hạm Iran thiếu công nghệ cảnh báo, hoạt động đơn độc

Dù được trang bị sonar và trực thăng chống ngầm, các tàu lớp Moudge vẫn bị đánh giá là không đủ khả năng đối phó với các tàu ngầm tấn công hiện đại. Những tàu ngầm này có thể di chuyển cực kỳ yên lặng, phát hiện mục tiêu từ khoảng cách xa và tấn công mà không bị phát hiện.

Ngoài ra, nhiều khả năng IRIS Dena không ở trong trạng thái cảnh giác cao nhất khi vụ tấn công xảy ra. Con tàu vừa tham gia một hoạt động ngoại giao quân sự tại Ấn Độ và đang trên đường trở về, nên có thể không triển khai đầy đủ các biện pháp phòng thủ chống ngầm.

Theo VnExpress, cựu đại tá hải quân Mỹ Thomas Shugart cho biết ông không ngạc nhiên khi tàu ngầm hạt nhân Mỹ có thể hạ gục mục tiêu dễ dàng như vậy, bởi chiến hạm Iran dường như không sở hữu công nghệ cần thiết để phát hiện và tiêu diệt tàu ngầm. Mặt khác, nó lại đang hoạt động đơn độc trên Ấn Độ Dương mà không có bất kỳ lực lượng bảo vệ nào.

"Một khi bị tàu ngầm bám theo và nhắm bắn, Dena không có cơ hội sống sót nào. Nó có lẽ còn không biết tàu ngầm Mỹ đang hiện diện ở đó. Nó không thể phát hiện ngư lôi đang lao tới, cũng không có cách nào né tránh. Rất có thể chỉ đến khi đuôi tàu phát nổ, họ mới nhận ra hiện diện của tàu ngầm ở ngay gần", ông Shugart, người từng phục vụ trong lực lượng tàu ngầm Mỹ giai đoạn 1995-2020, nói. 

Những thủy thủ sống sót trên tàu Dena thậm chí không biết tàu của họ đã bị trúng ngư lôi. Họ kể rằng tàu bị chìm "sau tiếng nổ lớn" mà không rõ đó là gì.

Ngư lôi Mỹ rất nguy hiểm với tàu chiến

Chủ tịch Hội đồng Tham mưu trưởng Liên quân Mỹ Dan Caine cho biết tàu ngầm Mỹ đã phóng duy nhất một quả ngư lôi Mark 48 trong cuộc tấn công. Có vẻ như chiến hạm Iran được trang bị tên lửa phòng không tầm xa, vì vậy việc sử dụng tàu ngầm để tập kích ít rủi ro hơn so với máy bay, ông Shugart nhận định.

Ông cho biết thêm ngư lôi Mark 48 có sức sát thương rất cao với tàu chiến, nên bất kỳ cuộc tấn công nào như vậy cũng dễ gây thương vong lớn cho thủy thủ đoàn.

"Đây có lẽ là phương án hiệu quả nhất để đánh chìm một con tàu. Đó là cách chắc chắn nhất, nhưng cũng tàn khốc nhất để tiêu diệt mục tiêu", ông Shugart cho biết thêm

Ngư lôi Mark 48 hiện đại đến mức "khác gần như hoàn toàn" so với những loại ngư lôi mà hải quân Mỹ từng sử dụng vào năm 1945, theo James Holmes, chuyên gia chiến lược hàng hải tại Trường Chiến tranh Hải quân Mỹ ở Newport, Rhode Island.

Mark 48 được trang bị hệ thống dẫn đường chủ động và thụ động, có khả năng đánh chìm nhiều loại tàu nổi và tàu ngầm.

Trong giai đoạn đầu sau khi phóng, ngư lôi được dẫn đường qua dây dẫn kết nối với tàu mẹ. Dây dẫn sẽ tách ra khi đầu dò ngư lôi khóa được mục tiêu, chuyển quyền điều khiển sang máy tính dẫn đường trên Mark 48.

Khi trượt mục tiêu, Mark 48 có thể vòng lại để tiếp tục tìm kiếm và tấn công, thay vì lao thẳng cho đến khi hết nhiên liệu và tự kích nổ như các ngư lôi thông thường.