Vết trượt dài tội lỗi của gã trai Hà thành, đêm đêm nằm mơ phố...

Minh nhớ gia đình đến cồn cào ruột gan, nhớ cơn gió đầu mùa hạ cuốn theo nhiều kỷ niệm thuở học trò trèo me, hái sấu. "Giá như lúc này được ngồi ở vỉa hè, uống cốc trà đá của bà Hồng gần nhà thì không gì bằng anh ạ. Gần 14 năm thụ án tại trại giam Nam Hà (Bộ Công an) thuộc tỉnh Hà Nam, em gần như quên hết đường phố Hà Nội. Chắc giờ này Thủ đô phát triển lắm anh nhỉ?", Minh nghẹn ngào nói. Tôi gật đầu trước câu hỏi đượm buồn, đầy chua chát của gã phạm nhân trẻ ngồi đối diện.

Qua vài lời hỏi han ban đầu, Lê Tố Minh (SN 1980, trú tại phố Tây Sơn, phường Quang Trung, quận Đống Đa, TP. Hà Nội) phấn khởi khi biết tôi sống gần nhà mình, lại cùng học dưới một mái trường THPT Khương Thượng (tuy niên học có cách xa nhau 4 năm). Như một người lâu ngày gặp lại bạn thân thiết, Minh kể với tôi về quá khứ đen tối của mình không chút giấu giếm hay đề phòng gì. Minh kể, nhà có ba anh em. Khi lên 9 tuổi, cậu đã mồ côi bố. Sống ở nơi phồn hoa đô thị, vì phải lo cuộc sống cho ba đứa con thơ dại, mẹ Minh phải đi làm suốt ngày. Thiếu sự bảo ban, dạy dỗ học hành của người lớn, Lê Tố Minh sống theo bản năng của một đứa trẻ theo đúng nghĩa của nó. Minh thích đi chơi hơn đi học. Học hành giảm sút, Minh trở thành học sinh cá biệt trong lớp, lực học của cậu lúc nào cũng ở tốp đội sổ.

Bị bạn bè xấu rủ rê, Minh trở thành một học sinh hư lúc nào không hay biết. Cậu phải chuyển trường sang học bổ túc văn hoá, nhưng cũng chẳng nên cơm cháo gì. Với trình độ học vấn lớp 7, mẹ Minh lo cho tương lai của con nên đã hướng cho cậu đi học nghề chế tạo máy tại một trường trung cấp dạy nghề gần nhà. Cuối năm 1999 là quãng thời gian chờ người thân xin việc làm, Minh theo bạn xấu đi chơi  tối ngày. Trong lúc bí tiền tiêu xài, mấy đứa trẻ rủ nhau đi trấn lột xe đạp của các cháu học sinh nhỏ tuổi. Minh nhớ lại: "Vào hai ngày 15 và 20/2/2000, em và hai người bạn tên Dũng và Quân đi ăn cướp được ba chiếc xe đạp trị giá 1.250.000 đồng. Năm ngày sau đó (ngày 25/2/2000), bọn em bị Công an quận Thanh Xuân bắt giữ. Sau đó TAND TP.Hà Nội xử phạt em 5 năm tù về tội cướp tài sản công dân". Kể đến đây, Lê Tố Minh lấy tay hất mái tóc dày, mắt đượm buồn nhìn xa xăm. Theo cảm nhận của chúng tôi, cậu học trò ngỗ ngược ngày nào giờ đã biết mình phạm sai lầm nghiêm trọng, làm thay đổi cả cuộc đời cậu. Từ một công dân lương thiện, giờ đây Minh trở thành kẻ tù tội, bị cách ly khỏi cuộc sống xã hội. Nhớ lại một thời tuổi học trò mải chơi, nghịch ngợm, ngô nghê về pháp luật, Lê Tố Minh trong lòng nặng trĩu một nỗi buồn tiếc nuối. "Giá như có phép màu cho thời gian quay trở lại, em sẽ sống khác...", phạm nhân Minh bộc bạch.

Nếu như Lê Tố Minh biết dừng lại ở lần phạm tội ban đầu thì mọi chuyện vẫn có thể cứu vãn được. Đằng này, máu yêng hùng của tuổi trẻ đã khiến cậu thêm một lần nữa nhúng tay vào tội lỗi để phải nếm mùi đau khổ, ân hận suốt quãng đời trai trẻ còn lại khi gây án giết người ngay trong trại tạm giam Hà Nội. Đó là khoảng thời gian vào trung tuần tháng 11/2000, trong khi chờ quyết định xử lý của các cơ quan tiến hành tố tụng, Minh bị giam cùng phòng với nhiều can phạm trẻ khác, trong đó có anh Mai Đình Tặng. ở độ tuổi 20, tính tình còn nóng nảy, coi trời bằng vung, chỉ vì những mâu thuẫn nhỏ nhặt trong buồng giam, Minh cùng ba can phạm khác nhiều lần đánh anh Mai Đình Tặng thập tử nhất sinh. Hậu quả anh Tặng bị tử vong do đa chấn thương, chảy máu nhiều, giập nhu mô phổi, vỡ tá tràng, vỡ rạn ruột non, ruột già. Chính vì hành vi giết người dã man này, Lê Tố Minh lĩnh án tù chung thân, thời hạn tính từ ngày 25/2/2000 (ngày bắt tạm giam về hành vi cướp tài sản).

Trò chuyện với chúng tôi, phạm nhân Lê Tố Minh nhẩm tính thời gian ngồi tù của mình đã được 13 năm 11 tháng 22 ngày. Minh tâm sự, mỗi một ngày qua đi là một ngày Minh đau khổ khi nghĩ về gia đình ở Hà Nội, nơi có người mẹ già tóc đã bạc vì nhớ thương con trai. "Ngày em vào tù, mẹ vẫn đi làm Nhà nước. Bây giờ mẹ em đã nghỉ hưu, hàng tháng lập cập đi xe buýt từ Hà Nội đến Hà Nam thăm con. Lần nào lên thăm, hai mẹ con cũng khóc. Em cảm nhận được từng phút, từng giây bên mẹ, tội lỗi đã gây ra cho gia đình, cho dù từ lâu mẹ đã tha thứ cho em", Lê Tố Minh chia sẻ nỗi buồn đau trong lòng với chúng tôi. Minh ngậm ngùi bảo, nhìn dáng mẹ hao gầy, già nua theo năm tháng, thương nhớ con đến mòn mỏi, Minh coi đây là động lực toàn tâm, toàn ý cải tạo tốt, mong được hưởng sự khoan hồng của pháp luật. Nhìn Minh đeo chiếc băng đỏ trên cánh tay trái, chúng tôi hiểu rằng cậu đang nhận được sự tin tưởng của ban Giám thị trại giam nơi đây. Thông tin từ trại giam Nam Hà cho biết, do phạm nhân Lê Tố Minh cải tạo tốt, được giảm thời hạn chấp hình phạt tù hai lần từ án tù chung thân xuống còn án tù 30 năm, 5 tháng. Như vậy có nghĩa là thời hạn tù của Minh còn 15 năm 7 tháng 8 ngày. Có một điều mặc dù không dám nghĩ đến nhưng phạm nhân Lê Tố Minh luôn đau đáu trong lòng suốt gần 14 năm qua: Liệu mẹ có còn sống được đến ngày mình ra trại? Và tôi hiểu, với Minh, được phụng dưỡng mẹ già lúc cuối đời để chuộc lại lỗi lầm là khát khao cháy bỏng của đứa con tội lỗi.

Trong câu chuyện với chúng tôi, Minh cho biết, lứa bạn thân cùng chơi với mình ở nhà đều đã yên bề gia thất. Ngẫm mình chưa có gia đình, tương lai mù mịt phía trước, Minh cảm nhận được nỗi cô đơn khủng khiếp. Cậu tâm sự, cách đây hơn 16 năm Minh đã yêu một cô gái. Mối tình đầu học trò kéo dài được ba năm thì cậu rơi vào vòng lao lý. Minh còn nhớ mãi ngày bị công an còng tay, dẫn giải ra vành móng ngựa, chịu sự phán xét của pháp luật, người yêu của cậu cũng có mặt tại TAND TP.Hà Nội. Trông thấy người yêu khóc đỏ hoe hai mắt, trái tim Minh quặn đau như có hàng trăm mũi tên đâm vào. "Bạn gái em vừa lấy chồng năm ngoái. ở trong này, em cầu chúc cho cô ấy được hạnh phúc bên chồng con", Lê Tố Minh trải lòng.

Minh hỏi tôi về phố phường Hà Nội có thay đổi gì không? Tôi cho biết, đất Hà thành vài năm trở lại đây phát triển với tốc độ chóng mặt. Điểm đen về giao thông ở ngã tư Chùa Bộc - Thái Hà ở gần nhà cậu đã bị xoá bỏ. Một chiếc cầu vượt vững chãi mọc lên trên ngã tư này đã giúp các phương tiện giao thông lưu thông thuận tiện ngay đường, đồng thời tạo cảnh quan đẹp cho đường phố. Minh nghe tôi kể sự đổi thay của Hà Nội mà cứ há hốc mồm ra ngạc nhiên. Gần 14 năm trong tù, đứa con đất Hà thành thừa nhận mình đã quên mất nhiều con đường ở Thủ đô. Ngoài trời bắt đầu có mưa rơi. Nhìn bầu trời xám xịt, Minh buột miệng ước gì lúc này mình đang ở nhà. Cậu ta sẽ ra ngay quán nước vỉa hè đầu phố uống chén trà đá, ngồi "chém gió" với bạn bè. Đối với nhiều người, ước mơ giản dị này nằm trong tầm tay. Nhưng với một phạm nhân đang thụ án dài như Minh, đây là một điều ước xa xỉ, không thể trở thành hiện thực trong ngày một, ngày hai được. Dẫu biết vậy, Minh vẫn luôn nghĩ đến mơ ước đó.

Qua cuộc gặp gỡ với chúng tôi, Minh muốn gửi gắm câu chuyện buồn đời mình đến các bạn trẻ đang ngồi trên ghế nhà trường. Hãy cố gắng học hành tốt, tránh vết xe đổ như mình năm xưa. Bởi đôi khi, cái giá phải trả cho sự sai lầm hôm nay, có thể phải trả bằng cả cuộc đời tương lai phía trước.