Chỉ hơn một tuần sau khi xâm nhập thành công vào thị trấn Huliaipole ở tỉnh Zaporizhia, Nga tiếp tục tiến vào khu định cư tiếp theo trên con đường dài tiến về thành phố Zaporizhia.
Thành phố với hàng trăm nghìn cư dân này hiện vẫn còn cách lực lượng Nga khoảng 80km. Tuy nhiên, họ đang rút ngắn khoảng cách nhanh hơn nhiều so với dự đoán của hầu hết mọi người.
Lý do của tình hình này là không khó hiểu. Ukraine đang thiếu nghiêm trọng lực lượng dự bị, chủ yếu do tình trạng thiếu hụt ngày càng trầm trọng bộ binh đã qua huấn luyện, hệ quả trực tiếp của một hệ thống động viên chưa hiệu quả.
Lính xung kích đến nhưng không có ý định ở lại
Đồng thời, bộ chỉ huy Ukraine vẫn tiếp tục điều động một tỷ lệ không cân xứng binh sĩ mới cho các đơn vị xung kích, trong khi chính họ thừa nhận rằng các đơn vị này không được bố trí để phòng thủ những khu định cư như Huliaipole.
Điều đó khiến nhiều thị trấn và thành phố tiền tuyến được bảo vệ chủ yếu bởi các đơn vị phòng vệ lãnh thổ, những đơn vị được trang bị kém hơn và cũng thiếu quân hơn so với các đơn vị xung kích “chữa cháy”.
Ukraine đang thiếu nghiêm trọng lực lượng dự bị. Ảnh: Reuters
Khi các lực lượng phòng vệ lãnh thổ này không thể chống đỡ và rút lui trước đà tiến dồn dập của quân đội Nga đông hơn và được trang bị tốt hơn nhiều, giới tướng lĩnh ở Kiev thường chỉ ra vấn đề nằm ở các đơn vị phòng vệ lãnh thổ và cam kết cải tổ lực lượng này.
Ngay trước Giáng sinh, những người còn lại của Lữ đoàn Phòng vệ Lãnh thổ số 102 và 106 đã rút chạy khỏi Huliaipole, nơi từng là trụ cột trong hệ thống phòng thủ của Ukraine tại tỉnh Zaporizhia. Lữ đoàn bộ binh cơ giới số 57 của Nga tiến vào thị trấn, nhanh chóng kiểm soát phần lớn hoặc toàn bộ khu vực này.
Một nhóm các đơn vị xung kích, bao gồm một phần Trung đoàn Xung kích số 5 và 425, gần đây đã được Ukraine điều gấp từ tỉnh Donetsk lân cận tới Zaporizhia, tiến hành một vài cuộc phản công cục bộ nhưng không đạt hiệu quả trong việc giành lại và kiểm soát lãnh thổ, theo nhà quan sát Thorkill.
Theo lời Tổng tư lệnh các lực lượng vũ trang Ukraine, Đại tướng Oleksandr Syrskyi, các đơn vị xung kích, hiện đã được tổ chức thành một binh chủng riêng thuộc lục quân Ukraine, đóng vai trò như đơn vị "chữa cháy" khi tình hình trở nên nguy cấp.
So với các binh chủng khác của Ukraine như lục quân, thủy quân lục chiến, lực lượng đổ bộ đường không, vệ binh quốc gia và lực lượng phòng vệ lãnh thổ, lực lượng xung kích “có tính chất riêng, truyền thống riêng”, ông Syrskyi cho biết thêm. Các đơn vị xung kích tấn công rồi rút lui, họ không được huấn luyện, trang bị hay kỳ vọng sẽ kiểm soát các vị trí chiến đấu trong nhiều tháng hoặc nhiều năm liên tục.
Kết cục gần như không thể tránh khỏi ở Huliaipole
Theo Euromaidan Press, kết cục ở Huliaipole gần như không thể tránh khỏi một khi các lực lượng phòng vệ lãnh thổ không thể giữ được phòng tuyến.
“Những đơn vị này đã giữ vững vị trí trong thời gian dài và phải chịu tổn thất trong những tháng gần đây, nhưng lại không được luân chuyển ra tuyến sau để nghỉ ngơi và tái tổ chức", nhóm nghiên cứu ủng hộ Ukraine Conflict Intelligence Team nhận định.
“Việc giữ vị trí trong những điều kiện như vậy cuối cùng trở nên gần như bất khả thi, đặc biệt khi lực lượng Nga gia tăng sức ép", các chuyên gia nhận định.
Ukraine đối mặt nguy cơ bại trận ở Huliaipole. Ảnh: Reuters
Huliaipole là trung tâm hậu cần quan trọng của Ukraine ở tỉnh Zaporizhzhia và nằm tại giao điểm giữa các vùng Dnipropetrovsk, Zaporizhzhia và Donetsk. Lực lượng Nga vào cuối tháng 11 áp sát ngoại ô Huliaipole sau bước tiến nhanh chóng ở phía đông tỉnh Zaporizhzhia.
Kiểm soát Huliaipole có thể mở đường cho lực lượng Nga tiến về phía tây tỉnh Zaporizhzhia, cũng như tạo thuận lợi cho họ liên kết mũi tấn công với tỉnh Donetsk lân cận. Một số chuyên gia từng cảnh báo nguy cơ Ukraine thủng phòng tuyến và đối mặt thảm họa chiến lược nếu để mất Huliaipole.
Trước đó, Tổng tư lệnh Lực lượng vũ trang Ukraine, ông Oleksandr Syrskyi thừa nhận binh lính Nga đã thành công tiến vào một sở chỉ huy của lực lượng Ukraine ở Huliaipole do hệ thống phòng thủ yếu kém.
Ông Syrskyi cho hay, binh lính Nga gần đây đã tiến vào một sở chỉ huy và quan sát của một tiểu đoàn Ukraine ở khu vực Huliaipole. Tại đó, đồ dùng cá nhân, cờ, trang thiết bị và các vật dụng có thể chứa thông tin nhạy cảm của binh sĩ Ukraine đã bị bỏ lại.
Theo Tổng tư lệnh Lực lượng vũ trang Ukraine, các hành động của bộ chỉ huy tiểu đoàn lẽ ra có thể được lên kế hoạch khác đi, vì quân tiếp viện từ Lữ đoàn xung kích số 5 đã đến và thực tế chỉ cách sở chỉ huy hai con phố.
Ông lưu ý rằng một cuộc điều tra chính thức đã được khởi động và đang được tiến hành bởi Cơ quan Thực thi Pháp luật Quân đội Ukraine. Một đánh giá pháp lý đã được thực hiện đối với hành động, trước hết và trên hết, của chỉ huy tiểu đoàn, để xác định lý do tại sao lại hành động như vậy.
