Sẽ giám định tâm thần người gây án
Ngày 16/6, Công an xã Xuân Thới Sơn vẫn đang phối hợp các đơn vị nghiệp vụ Công an TP.HCM tiến hành lấy lời khai, điều tra làm rõ nguyên nhân vụ nam sinh bị tấn công, tử vong thương tâm.
Theo thông tin ban đầu, người đàn ông liên quan được xác định là T.T.H (54 tuổi, ở xã Xuân Thới Sơn, TP.HCM). Hai nạn nhân trong vụ việc là em Đ.M.H (14 tuổi, tử vong) và em T.A.K (13 tuổi, bị thương), cả hai cùng ở tại địa phương.
Theo báo Thanh Niên, sự việc xảy ra vào trưa 15/6, trên đường Xuân Thới Sơn 16. Thời điểm trên, em Đ.M.H và T.A.K chở nhau bằng xe đạp điện qua nhà bạn chơi. Khi đến nơi, do người bạn không có nhà nên Đ.M.H và T.A.K quay xe trở về thì bất ngờ bị ông H. cầm xẻng tấn công.
Hiện trường vụ việc. Ảnh: Tiền Phong
Hậu quả, em Đ.M.H bị đánh trọng thương, gục tại chỗ; em K. đưa tay lên đỡ nên cũng bị thương. 2 em được người dân đưa đến bệnh viện cấp cứu, tuy nhiên, do thương tích nặng, em H không qua khỏi.
Ngay khi tiếp nhận tin báo, Công an xã Xuân Thới Sơn phối hợp cùng các đơn vị nghiệp vụ Công an TP.HCM nhanh chóng phong tỏa hiện trường, khám nghiệm phục vụ công tác điều tra và đưa ông H. về trụ sở làm rõ.
Theo một số người dân sinh sống gần hiện trường, ông H. có những biểu hiện bất thường về tâm lý và từng xảy ra các vụ tấn công người dân địa phương không rõ nguyên nhân.
Trước sự việc, đại diện cơ quan chức năng xã Xuân Thới Sơn cho biết: "Nhiều người xung quanh đều nghi ngờ người đàn ông bị bệnh tâm thần. Tuy nhiên, vụ việc lần này liên quan trực tiếp đến trách nhiệm hình sự nên cơ quan chức năng chắc chắn phải kiểm tra lại hồ sơ bệnh lý, giám định pháp y tâm thần thật rõ ràng để xử lý đúng theo quy định pháp luật".
Người mắc bệnh tâm thần gây án, xử lý ra sao?
Từ sự việc trên, nhiều độc giả băn khoăn: đối với trường hợp người mắc bệnh tâm thần gây án, pháp luật sẽ xử lý như thế nào?
Luật sư Nguyễn Thị Phương Loan - Công ty luật TNHH Noah cho biết trên tờ Sức khỏe và Đời sống, đối với trường hợp người mắc bệnh tâm thần gây án, pháp luật có những quy định rất cụ thể.
Cụ thể, Điều 21 Bộ luật Hình sự 2015, nếu một người thực hiện hành vi nguy hiểm cho xã hội trong lúc mắc bệnh tâm thần hoặc bệnh khác làm mất khả năng nhận thức, điều khiển hành vi, thì họ không phải chịu trách nhiệm hình sự.
Tuy nhiên, để xác định chính xác một người có mắc bệnh tâm thần hay không, cơ quan tố tụng sẽ yêu cầu giám định pháp y tâm thần (theo Điều 206 Bộ luật Tố tụng Hình sự 2015). Nếu kết quả giám định xác nhận người đó bị bệnh tâm thần trong lúc gây án, Viện kiểm sát hoặc Tòa án có thể quyết định đưa họ vào cơ sở điều trị bắt buộc thay vì truy cứu trách nhiệm hình sự (theo Khoản 1 Điều 49 Bộ luật Hình sự 2015).
Cơ quan chức năng đã đưa ông H. về trụ sở lấy lời khai, xử lý. Ảnh: Pháp luật TP.HCM
Khi nào người mắc bệnh tâm thần vẫn phải chịu trách nhiệm hình sự?
Không phải ai mắc bệnh tâm thần cũng được miễn trách nhiệm hình sự. Chỉ những người bị bệnh trong lúc gây án và bệnh đó làm mất khả năng nhận thức, điều khiển hành vi thì mới không bị truy cứu.
Trường hợp một người có đầy đủ năng lực hành vi khi phạm tội, nhưng sau đó mới mắc bệnh tâm thần thì họ vẫn có thể bị xử lý hình sự. Trong trường hợp này, Tòa án có thể ra quyết định bắt buộc chữa bệnh trước, và sau khi khỏi bệnh, họ sẽ tiếp tục bị xét xử (theo Khoản 2 Điều 49 Bộ luật Hình sự 2015).
Các trường hợp bắt buộc chữa bệnh:
Theo Điều 91 Nghị định 96/2023/NĐ-CP, những người bị bắt buộc chữa bệnh gồm:
1.Người mắc bệnh truyền nhiễm nguy hiểm nhóm A theo quy định của pháp luật.
2.Người mắc bệnh tâm thần có biểu hiện nguy hiểm, bao gồm:
• Trầm cảm có ý định hoặc hành vi tự sát.
• Bệnh tâm thần gây kích động, có thể làm hại bản thân, người khác hoặc phá hoại tài sản.
Nếu người mắc bệnh tâm thần thuộc diện nghi ngờ vi phạm pháp luật, họ sẽ bị bắt buộc chữa bệnh theo quy định của pháp luật hình sự và tố tụng hình sự. Bộ Y tế có thể đề xuất Chính phủ bổ sung thêm các trường hợp bắt buộc chữa bệnh khi cần thiết.
