AI bùng nổ tạo ra tầng lớp siêu giàu với tốc độ chưa từng có
Theo báo Dân trí, các công ty khởi nghiệp (startup) về AI đã tạo ra hàng chục tỷ phú USD và người thuộc giới siêu giàu mới trong năm nay. Các công ty như Anthropic, Safe Superintelligence, OpenAI, Anysphere đã tiến hành các cuộc gọi vốn quy mô lớn và đẩy định giá lên mức kỷ lục.
Theo CB Insights, hiện có 498 “kỳ lân” AI - tức các công ty AI tư nhân được định giá từ 1 tỷ USD trở lên - với tổng giá trị 2.700 tỷ USD. Trong số đó, có 100 công ty được thành lập kể từ năm 2023. CB Insights cho biết có hơn 1.300 startup AI được định giá trên 100 triệu USD.
Kết hợp với việc giá cổ phiếu của các công ty AI gia tăng, cùng với các doanh nghiệp hạ tầng đang xây dựng trung tâm dữ liệu và năng lực tính toán, cộng thêm các khoản thù lao khổng lồ cho kỹ sư AI, lĩnh vực này đang tạo ra nguồn của cải cá nhân ở quy mô lớn.
“Xem lại dữ liệu của 100 năm qua, chúng ta chưa bao giờ thấy của cải được tạo ra với quy mô và tốc độ như thế này. Chưa từng có tiền lệ", Andrew McAfee, nhà nghiên cứu chính tại MIT, nhận định.
Một lớp tỷ phú mới đang xuất hiện cùng với định giá khối tài tăng chóng mặt. Tháng 3, Bloomberg ước tính 4 công ty AI tư nhân lớn nhất đã tạo ra ít nhất 15 tỷ phú với tổng tài sản ròng 38 tỷ USD. Hàng chục công ty khởi nghiệp tỷ USD cũng đã xuất hiện.
Ảnh minh họa
Trở thành tỷ phú sau "một đêm"
Theo Tạp chí Tri thức, điểm chung đầu tiên của nhóm doanh nhân này là tốc độ tích lũy tài sản rất nhanh. Nếu hành trình trở thành tỷ phú của Elon Musk kéo dài nhiều năm, từ sau khi bán một công ty cho eBay năm 2002 đến khi Tesla và SpaceX thực sự "cất cánh", các tỷ phú AI mới nổi lại đi lên trong thời gian ngắn hơn rất nhiều. Phần lớn họ thành lập công ty chưa đầy 3 năm trước, chủ yếu sau khi ChatGPT ra mắt, rồi nhanh chóng được các nhà đầu tư đẩy định giá lên cao.
Mira Murati, cựu Giám đốc kỹ thuật của OpenAI, là một ví dụ tiêu biểu. Bà công bố thành lập Thinking Machines Lab vào tháng 2. Chỉ 4 tháng sau, công ty này đã được định giá 10 tỷ USD, dù chưa ra mắt sản phẩm tại thời điểm đó.
Mira Murati nhanh chóng đưa Thinking Machines Lab chạm mốc tỉ USD chỉ sau 4 tháng. Ảnh: Bloomberg.Một cựu lãnh đạo khác của OpenAI, Ilya Sutskever thành lập Safe Superintelligence vào tháng 6/2024. Công ty chưa công bố sản phẩm nhưng được định giá 32 tỷ USD sau khi huy động 2 tỷ USD trong năm nay, theo PitchBook.
Brett Adcock, CEO Figure AI thành lập công ty vào năm 2022. Theo thông tin từ Figure AI, giá trị tài sản ròng của ông ước tính khoảng 19,5 tỷ USD.
Tốc độ gia tăng tài sản của các startup AI đặc biệt rõ rệt trong năm nay. Harvey, startup phần mềm pháp lý AI đã gọi vốn 3 lần chỉ trong vài tháng. Mỗi vòng gọi vốn đều đẩy định giá công ty tăng mạnh, từ 3 tỷ USD lên 8 tỷ USD, qua đó làm gia tăng nhanh chóng giá trị cổ phần của 2 nhà sáng lập Winston Weinberg và Gabe Pereyra.
Một ngoại lệ về tốc độ phát triển là Scale AI, công ty từng hoạt động khá âm thầm trước khi nhận được khoản đầu tư lớn từ Meta. CEO Mark Zuckerberg sau đó bổ nhiệm Alexandr Wang giữ vai trò giám đốc AI tại gã khổng lồ mạng xã hội.
Tuổi trẻ tài cao
Đặc điểm nổi bật thứ hai của làn sóng này là độ tuổi của các nhà sáng lập còn rất trẻ. Tuổi trẻ vốn là dấu ấn quen thuộc của các cuộc bùng nổ công nghệ. Larry Page và Sergey Brin ở độ tuổi 20 khi thành lập Google vào năm 1998, còn Mark Zuckerberg mới 19 tuổi khi sáng lập Facebook.
“Giống như thời kỳ Gilded Age hay cơn sốt dot-com, AI đang khiến một số người rất trẻ trở nên giàu có trong thời gian rất ngắn”, Margaret O’Mara, Giáo sư lịch sử tại Đại học Washington nhận định.
Alexandr Wang là một trong những nhà sáng lập trẻ tuổi nổi bật trong lĩnh vực AI. Ảnh: Bloomberg.Brendan Foody, CEO của Mercor, startup chuyên xử lý dữ liệu AI, bỏ học Đại học Georgetown vào năm 2023 để cùng 2 người bạn trung học là Adarsh Hiremath và Surya Midha thành lập công ty. Mercor được định giá 10 tỷ USD trong vòng gọi vốn hồi tháng 10.
Những tỷ phú trẻ khác bao gồm Michael Truell, Giám đốc điều hành Cursor cùng các đồng sáng lập đều ở độ tuổi 20. Họ gặp nhau tại Viện Công nghệ Massachusetts (MIT) và tốt nghiệp năm 2022. Vòng gọi vốn 2,3 tỷ USD vào tháng trước đã nâng định giá công ty mẹ Anysphere lên 27 tỷ USD.
Điểm chung cuối cùng là sự chênh lệch giới tính. Phần lớn các tỷ phú AI mới nổi là nam giới, một xu hướng quen thuộc trong các chu kỳ công nghệ trước. Chỉ một số ít phụ nữ như Lucy Guo hay Mira Murati đạt được mức độ giàu có tương tự. Theo bà O’Mara, cơn sốt AI một lần nữa làm lộ rõ tính “đồng nhất” về giới tính của những người hưởng lợi nhiều nhất từ làn sóng công nghệ mới này.
