Đẩy nhanh chuyển đổi số trong lĩnh vực đăng ký biện pháp bảo đảm
Ngày 21/5/2026, Cục Đăng ký giao dịch bảo đảm và bồi thường Nhà nước, Bộ Tư pháp tổ chức cuộc họp trao đổi về thực tiễn triển khai cung cấp dịch vụ công trực tuyến, vận hành Hệ thống thông tin giải quyết thủ tục hành chính dùng chung của Bộ, ngành trong lĩnh vực đăng ký biện pháp bảo đảm. Ông Lê Vệ Quốc - Cục trưởng Cục Đăng ký giao dịch bảo đảm và Bồi thường nhà nước chủ trì cuộc họp với đại diện các bộ, ngành, địa phương và cơ quan liên quan.
Tại cuộc họp, đại diện Cục Đăng ký giao dịch bảo đảm và Bồi thường nhà nước cho biết, Nghị định số 99/2022/NĐ-CP về đăng ký biện pháp bảo đảm được Chính phủ ban hành ngày 30/11/2022 đã bước đầu tạo cơ chế pháp lý để triển khai thực hiện đăng ký trực tuyến trong lĩnh vực này.
Cục trưởng Cục Đăng ký giao dịch bảo đảm và Bồi thường nhà nước Lê Vệ Quốc phát biểu.
Qua công tác theo dõi thi hành pháp luật, Cục nhận thấy các bộ, ngành, địa phương đã quan tâm chỉ đạo xây dựng cơ sở dữ liệu, phần mềm, ứng dụng công nghệ thông tin và chuyển đổi số trong hoạt động đăng ký biện pháp bảo đảm.
Trong đó, đối với đăng ký biện pháp bảo đảm bằng động sản không phải tàu bay, tàu biển, chứng khoán đã đăng ký tập trung, Trung tâm đăng ký giao dịch, tài sản của Cục Đăng ký giao dịch bảo đảm và Bồi thường nhà nước đã thực hiện cung cấp dịch vụ công trực tuyến toàn trình với tỷ lệ đăng ký trực tuyến đạt trên 94%.
Đối với đăng ký biện pháp bảo đảm bằng tàu bay, tàu biển, Bộ Xây dựng đã chỉ đạo và đôn đốc các Cục chuyên ngành xây dựng cơ sở dữ liệu chuyên ngành, trong đó có cơ sở dữ liệu về tàu biển, tàu bay làm cơ sở triển khai dịch vụ công trực tuyến. Các cơ quan thực hiện đăng ký biện pháp bảo đảm gồm Cục Hàng hải và Đường thủy Việt Nam, Cục Hàng không Việt Nam cũng đã thực hiện đăng ký trực tuyến biện pháp bảo đảm bằng tàu bay, tàu biển.
Riêng với đăng ký biện pháp bảo đảm bằng quyền sử dụng đất, tài sản gắn liền với đất, các địa phương đã triển khai đăng ký trực tuyến thông qua Cổng dịch vụ công quốc gia và hệ thống chính quyền điện tử địa phương. Tuy nhiên, việc đăng ký trực tuyến mới được triển khai ở mức độ một phần, người dân kê khai và nộp hồ sơ đăng ký bằng bản điện tử trên Cổng dịch vụ công quốc gia và đến trực tiếp cơ quan đăng ký để nộp hồ sơ đăng ký bản giấy và nhận kết quả đăng ký bằng bản giấy.
Thực tiễn triển khai Nghị định số 99/2022/NĐ-CP cũng bộc lộ bất cập do quy định tại Nghị định số 99/2022/NĐ-CP chưa tạo đầy đủ cơ chế để triển khai cung cấp dịch vụ công trực tuyến toàn trình trong lĩnh vực này. Cụ thể: Quy định về giấy tờ, tài liệu thuộc thành phần hồ sơ đăng ký chỉ phù hợp với cách thức nộp hồ sơ bằng bản giấy mà chưa phù hợp với việc nộp hồ sơ đăng ký trực tuyến (nộp bản điện tử của giấy tờ, tài liệu là thành phần hồ sơ đăng ký hoặc bản số hóa giấy tờ, tài liệu từ bản giấy là thành phần hồ sơ đăng ký trên phần mềm). Quy định về chứng nhận nội dung đăng ký trên Phiếu yêu cầu đăng ký bằng bản giấy dẫn đến chưa thực hiện trả kết quả đăng ký bằng bản điện tử theo quy định, quy trình của dịch vụ công trực tuyến toàn trình.
Cần xây dựng hệ thống liên thông, đồng bộ
Đại diện Sở Tư pháp Hà Nội cho biết, có thể triển khai việc cung cấp dịch vụ công trực tuyến toàn trình đối với thủ tục đăng ký thế chấp quyền sử dụng đất, tài sản gắn liền với đất, tuy nhiên trước mắt nên thực hiện thí điểm và có lộ trình phù hợp.
Đại diện Cục Chuyển đổi số, Bộ Nông nghiệp và Môi trường khẳng định, việc cung cấp dịch vụ công trực tuyến toàn trình trong đăng ký biện pháp bảo đảm là hoàn toàn khả thi về mặt công nghệ. Các quy định pháp luật hiện hành của Luật Giao dịch điện tử, Luật Công chứng… và các nghị định liên quan cơ bản đã tạo hành lang pháp lý cho việc triển khai. Vấn đề còn lại là các cơ quan liên quan phải thống nhất được quy trình thực hiện. Kinh nghiệm từ những thủ tục phức tạp trước đây cho thấy, khi các Bộ, ngành cùng phối hợp xây dựng quy trình thống nhất thì đều có thể triển khai hiệu quả.
Quang cảnh cuộc họp.
Về dữ liệu đất đai, đại diện Cục Chuyển đổi số, Bộ Nông nghiệp và Môi trường cho biết, hiện nay dữ liệu của hơn 30 triệu thửa đất đã được “làm sạch”, đối chiếu với dữ liệu dân cư. Các dữ liệu này đã đáp ứng được yêu cầu kết nối, chia sẻ và khai thác theo quy định. Khi đăng ký biện pháp bảo đảm, thông tin cũng có thể cập nhật được ngay vào cơ sở dữ liệu đất đai. Vấn đề quan trọng hiện nay là các bên liên quan như tổ chức hành nghề công chứng, Văn phòng đăng ký đất đai, Trung tâm phục vụ hành chính công… cần phối hợp xây dựng một quy trình đăng ký thống nhất trên cơ sở quy định pháp luật hiện hành.Phát biểu kết luận cuộc họp, Cục trưởng Cục Đăng ký giao dịch bảo đảm và Bồi thường nhà nước Lê Vệ Quốc nêu rõ, qua trao đổi giữa các đơn vị thuộc Bộ, ngành và các đơn vị liên quan, có thể khẳng định cơ sở dữ liệu đất đai hiện nay cơ bản đã sẵn sàng để kết nối, khai thác. Để kết nối, khai thác thông tin từ cơ sở dữ liệu đất đai, tổ chức khai thác cũng cần xây dựng hệ thống đáp ứng các yêu cầu kỹ thuật theo quy định của pháp luật.
Đối với việc giải quyết thủ tục hành chính theo phương thức trực tuyến toàn trình, các đơn vị chuyên môn đã khẳng định về cơ bản là có thể thực hiện được. Tuy nhiên, vẫn còn một số khó khăn về kỹ thuật và pháp lý cần tiếp tục nghiên cứu và đề xuất giải pháp cụ thể để khắc phục. Dù vậy, về cơ sở pháp lý và định hướng triển khai thì cơ bản đã có nền tảng để thực hiện thống nhất. Cục trưởng Lê Vệ Quốc nhấn mạnh việc triển khai cung cấp dịch vụ công trực tuyến toàn trình trong đăng ký biện pháp bảo đảm không chỉ phụ thuộc vào cơ quan nhà nước mà còn cần sự chủ động của các tổ chức liên quan như tổ chức hành nghề công chứng, tổ chức tín dụng trong việc xây dựng hệ thống đồng bộ, có khả năng kết nối, khai thác thông tin từ các cơ sở dữ liệu, đồng thời bảo đảm an toàn, an ninh thông tin để phục vụ quá trình giải quyết thủ tục hành chính.
Những thông tin, ý kiến đề xuất từ cuộc họp này sẽ là cơ sở tổng hợp, báo cáo Ban Chỉ đạo về phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số của Bộ Tư pháp để hoàn thiện cơ chế triển khai; đồng thời là cơ sở quan trọng để Bộ Tư pháp hoàn thiện khung pháp lý phù hợp cho việc cung cấp dịch vụ công trực tuyến toàn trình, đưa hoạt động đăng ký biện pháp bảo đảm bước sang một giai đoạn mới hiện đại và hiệu quả hơn.
