Chiều 20/10, Quốc hội tiến hành thảo luận tại tổ về Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Điện lực.
Cân bằng giữa lợi ích của nhà đầu tư với lợi ích của Nhà nước và nhân dân
Phát biểu thảo luận tại tổ, Thủ tướng Chính phủ Lê Minh Hưng cho biết, việc sửa đổi Luật Điện lực còn xuất phát từ yêu cầu bảo đảm năng lượng cho mục tiêu tăng trưởng 2 con số, phát triển khoa học, công nghệ và chuyển đổi số.
Việt Nam sẽ cần đầu tư nhiều trung tâm dữ liệu, từ Trung tâm dữ liệu quốc gia đến các trung tâm dữ liệu của bộ, ngành, địa phương, cùng hệ thống dự phòng. Bên cạnh đó, việc thu hút các nhà đầu tư nước ngoài phát triển công nghệ cao cũng làm gia tăng nhu cầu điện.
"Để phục vụ mục tiêu tăng trưởng 2 con số, riêng nhu cầu điện cho tăng trưởng đã rất lớn. Cộng với yêu cầu phát triển khoa học, công nghệ, xây dựng các trung tâm dữ liệu và thu hút nhà đầu tư nước ngoài vào phát triển công nghệ cao, xây dựng trung tâm dữ liệu, chúng ta phải bảo đảm đủ điện năng", Thủ tướng nêu rõ.
Thủ tướng Chính phủ Lê Minh Hưng phát biểu tại họp tổ chiều 20/10 (Ảnh: Hữu Thắng).
Theo Thủ tướng, đây cũng là yêu cầu liên quan đến Nghị quyết số 70 của Bộ Chính trị về bảo đảm an ninh năng lượng quốc gia, trong đó phải ưu tiên bảo đảm năng lượng cho mục tiêu phát triển và phát triển khoa học, công nghệ.
Thủ tướng cho biết các dự án điện đòi hỏi thời gian và chi phí đầu tư rất lớn. Nhà đầu tư phải huy động nguồn vốn, vay vốn ngân hàng nước ngoài nên họ cần một môi trường đầu tư có tính dự báo, cạnh tranh và bảo đảm an toàn cho khoản đầu tư. Trong khi đó, Nhà nước phải bảo vệ quyền, lợi ích của mình và bảo đảm người dân được tiếp cận với giá điện hợp lý.
"Chúng ta phải tìm được điểm cân bằng giữa lợi ích của nhà đầu tư với lợi ích của Nhà nước và nhân dân", Thủ tướng nhấn mạnh.
Đơn giản hóa thủ tục đầu tư để rút ngắn thời gian triển khai dự án điện
Về cơ cấu nguồn điện, Thủ tướng cho biết, tiềm năng thủy điện đã đến giới hạn, trong khi nhiệt điện cũng chỉ có thể phát triển ở quy mô rất hạn chế do Việt Nam đã cam kết phát thải ròng bằng 0 vào năm 2050.
Vì vậy, cần tập trung vào các nguồn điện như điện khí trong nước, điện khí hóa lỏng (LNG) nhập khẩu, điện gió, điện mặt trời và điện gió ngoài khơi. Tuy nhiên, cơ cấu các nguồn điện phải được tính toán hợp lý, bởi một số nguồn có chi phí cao, có thể làm tăng giá điện.
Một trong những yêu cầu quan trọng được Thủ tướng nhấn mạnh là đơn giản hóa thủ tục đầu tư để rút ngắn thời gian triển khai dự án điện.
Theo phản ánh của các nhà đầu tư nước ngoài mà Thủ tướng làm việc, thủ tục thực hiện một dự án điện gió ngoài khơi có thể mất 10 năm. Nếu cải cách thủ tục hành chính, thời gian này có thể giảm một nửa, xuống còn khoảng 5 năm.
Quang cảnh phiên họp tại tổ 3 (Ảnh: Hữu Thắng).
Thủ tướng cho biết, sau khi sửa đổi Luật Dầu khí, việc sửa đổi Luật Điện lực cũng cần được thực hiện đồng bộ nhằm tạo điều kiện huy động nguồn lực đầu tư.
Đáng chú ý, qua rà soát tình hình triển khai Quy hoạch điện VIII, Thường trực Chính phủ nhận thấy tiến độ thực hiện đang chậm cả về nguồn điện và lưới điện truyền tải, giải tỏa công suất.
"Nếu không có những giải pháp cấp bách, bao gồm cả hoàn thiện khuôn khổ pháp luật và tổ chức thực hiện trên thực tế, chắc chắn sẽ không đáp ứng đủ điện cho nhu cầu phát triển của đất nước", Thủ tướng cho hay.
Theo người đứng đầu Chính phủ, trách nhiệm không chỉ thuộc về các bộ, ngành mà còn ở các địa phương. Dự án đã được đưa vào Quy hoạch điện VIII nhưng địa phương không thu hút được nhà đầu tư, không làm việc được với nhà đầu tư hoặc không đạt được thỏa thuận thì dự án không thể triển khai.
Thủ tướng lưu ý, chỉ cần một dự án chậm tiến độ cũng có thể ảnh hưởng đến việc cung ứng điện và giải tỏa công suất.
Thủ tướng cho rằng, việc sửa đổi Luật Điện lực phải giải quyết được những rủi ro mà nhà đầu tư đang quan ngại, nhất là đối với các dự án có quy mô vốn lớn và thời gian đầu tư kéo dài.
Theo Thủ tướng, các nhà đầu tư hiện rất quan tâm đến việc sửa đổi Luật Điện lực và khả năng triển khai Quy hoạch điện VIII đúng tiến độ sau khi điều chỉnh. Điều này phụ thuộc lớn vào việc hoàn thiện khuôn khổ pháp lý theo hướng minh bạch, rõ ràng.
Thủ tướng cho biết, Chính phủ sẽ chỉ đạo Bộ Công Thương tiếp thu ý kiến của đại biểu Quốc hội, ý kiến thẩm tra của Ủy ban Thường vụ Quốc hội và các cơ quan của Quốc hội để hoàn thiện dự thảo luật. Đồng thời, các dự thảo nghị định, thông tư hướng dẫn cũng phải được rà soát, cập nhật đồng bộ với những nội dung sửa đổi trong luật, tránh tình trạng luật đã thay đổi nhưng văn bản hướng dẫn chưa kịp điều chỉnh.
