Báo VietNamNet cho hay, theo số liệu tổng hợp từ các Tổng công ty Điện lực, tính đến hết tháng 8/2026, toàn hệ thống ghi nhận 134.410 hệ thống điện mặt trời mái nhà tự sản xuất, tự tiêu thụ với tổng công suất lắp đặt trên 11.450 MWp.
Kể từ ngày Nghị định số 243 có hiệu lực (26/6/2026) đến hết ngày 31/7/2026, chỉ có 70 khách hàng đăng ký bán điện dư lên lưới. Ảnh: EVNNPC
Tập đoàn Điện lực Việt Nam (EVN) nhấn mạnh, trên thực tế, số lượng hệ thống và tổng công suất điện mặt trời mái nhà tự sản xuất và tự tiêu thụ đã lắp đặt có thể cao hơn do một số tổ chức, cá nhân chưa thực hiện thông báo hoặc đăng ký theo quy định.
Từ ngày Nghị định số 243 có hiệu lực (26/6/2026) đến hết ngày 31/7/2026, toàn hệ thống ghi nhận 5.928 hệ thống điện mặt trời mái nhà tự sản xuất, tự tiêu thụ phát triển mới, với tổng công suất khoảng 213,9 MWp. Song, số hệ thống đăng ký bán phần điện dư vẫn còn thấp, chỉ khoảng 1,2% trong tổng số hệ thống được phát triển mới.
Mới đây, Bộ Công Thương cũng đề nghị UBND cấp tỉnh khẩn trương nghiên cứu xây dựng, báo cáo HĐND cấp tỉnh kịp thời ban hành chính sách hỗ trợ hộ gia đình lắp đặt điện mặt trời mái nhà tự sản xuất, tự tiêu thụ theo thẩm quyền và nhiệm vụ quy định của Luật Điện lực năm 2024 để áp dụng trên địa bàn tỉnh.
Cùng với đó, các địa phương cũng được yêu cầu xây dựng chương trình tuyên truyền, hỗ trợ hộ gia đình trên địa bàn trong việc lắp đặt điện mặt trời mái nhà gắn với BESS theo quy định tại Nghị định số 243/2026. Trong đó cho phép các bên thỏa thuận mua bán sản lượng điện dư với tỷ lệ cao hơn 50% trong giai đoạn từ khi nghị định có hiệu lực đến hết ngày 31/12/2030, nếu đáp ứng các điều kiện theo quy định; sau thời điểm này, tỷ lệ mua điện dư thực hiện theo mức tối đa 50%.
Tạp chí điện tử Đầu tư tài chính cho biết thêm, theo EVN, một trong những nguyên nhân khiến tỷ lệ đăng ký bán điện dư còn thấp là khách hàng chưa nắm đầy đủ các quy định mới về thủ tục thông báo, đăng ký, điều kiện bán điện dư, sản lượng và giá mua điện. Một số hệ thống đã lắp đặt nhưng chưa thực hiện thủ tục theo quy định, trong khi hồ sơ kỹ thuật còn phụ thuộc nhiều vào đơn vị cung cấp, lắp đặt thiết bị.
Liên quan đến quy định cho phép mua bán điện dư với tỷ lệ cao hơn 50%, EVN dẫn Nghị định 243 cho biết từ khi nghị định có hiệu lực đến hết ngày 31/12/2030, hai bên được thỏa thuận tỷ lệ mua bán điện dư cao hơn 50% sản lượng điện phát tại đầu ra của nguồn điện mặt trời mái nhà theo cường độ bức xạ.
Điều kiện là lưới điện tại khu vực đấu nối phải bảo đảm khả năng tiếp nhận, đồng thời việc mua bán phải đáp ứng yêu cầu vận hành an toàn lưới điện và phương thức vận hành hệ thống điện.
EVN cho biết Nghị định 243 không quy định một mức trần cụ thể đối với tỷ lệ mua điện dư trong trường hợp này. Do đó, bên mua và bên bán có thể thỏa thuận tỷ lệ mua bán dựa trên khả năng tiếp nhận của lưới điện, điều kiện vận hành an toàn và phương thức vận hành hệ thống điện.
Sau ngày 31/12/2030, tỷ lệ mua điện dư sẽ thực hiện theo mức tối đa 50% theo quy định.
Bộ Công Thương cũng đã đề nghị UBND các tỉnh, thành nghiên cứu, báo cáo HĐND cấp tỉnh ban hành chính sách hỗ trợ hộ gia đình lắp đặt điện mặt trời mái nhà tự sản xuất, tự tiêu thụ. Các địa phương được yêu cầu xây dựng chương trình tuyên truyền, hỗ trợ người dân lắp đặt hệ thống điện mặt trời mái nhà kết hợp với hệ thống lưu trữ điện (BESS).
EVN yêu cầu các Tổng công ty Điện lực và Công ty Điện lực căn cứ quy định để thực hiện mua bán điện theo thẩm quyền, phân cấp. Các đơn vị điện lực không có trách nhiệm thẩm định, quyết định hoặc hướng dẫn việc quản lý, sử dụng tài sản công thay cho cơ quan, người có thẩm quyền.
Trường hợp việc bán điện dư thuộc phạm vi phải thực hiện thủ tục theo pháp luật về quản lý, sử dụng tài sản công, bên bán điện phải tự thực hiện đầy đủ các thủ tục theo quy định.
Nếu phát sinh vướng mắc về điều kiện, trình tự, thủ tục hoặc thẩm quyền quản lý, sử dụng tài sản công, bên bán điện dư cần làm việc với cơ quan có thẩm quyền về quản lý tài sản công để được hướng dẫn, xử lý.
