Ở thời điểm danh tiếng trở thành một phần của giá trị thương mại, đời tư của nghệ sĩ không còn là câu chuyện cá nhân đơn thuần. Mỗi phát ngôn, hành động hay scandal đều có thể tạo ra hiệu ứng lan truyền, ảnh hưởng trực tiếp đến cả ê-kíp đứng phía sau một dự án phim. Chỉ một bê bối xuất hiện đúng lúc, toàn bộ kế hoạch quảng bá, phát hành và doanh thu có thể bị đảo lộn.
Mới đây, một nữ ca sĩ, diễn viên nổi tiếng bị khởi tố trong lúc phim có cô đóng chính vẫn đang bán vé ngoài rạp. Sau đó, bộ phim lập tức bị kéo vào nhiều tranh luận trên mạng xã hội dù nội dung không liên quan trực tiếp tới vụ việc cá nhân của diễn viên.
Không ít khán giả bày tỏ tâm lý e ngại hoặc không còn muốn ủng hộ bộ phim vì sự xuất hiện của nghệ sĩ đang gây tranh cãi. Điều này khiến nhà sản xuất rơi vào thế khó, bởi toàn bộ chiến dịch quảng bá, hệ thống suất chiếu và kế hoạch doanh thu đều đã được triển khai từ trước.
Khác với gameshow hay chương trình truyền hình có thể cắt nghệ sĩ hoặc điều chỉnh nội dung, phim điện ảnh gần như không có nhiều phương án xử lý khi đã hoàn tất hậu kỳ và phát hành rộng rãi. Nếu tiếp tục chiếu, êkíp phải đối diện phản ứng dư luận, nhưng nếu chỉnh sửa hoặc hoãn phát hành, thiệt hại tài chính có thể còn lớn hơn.
Câu chuyện đặt ra bài toán cho điện ảnh Việt, đó là nhà sản xuất sẽ phải ứng phó ra sao khi nghệ sĩ vướng bê bối giữa thời điểm phim đang phát hành.
Ảnh minh hoạ
Phim “chết yểu” do diễn viên dính scandal
“Phim chết yểu” vì diễn viên dính án hay scandal không còn là câu chuyện hiếm của showbiz thế giới lẫn Việt Nam.
Năm 2007, khi Nhật ký Vàng Anh 2 đang làm mưa làm gió trên sóng truyền hình thì scandal lộ clip nhạy cảm của diễn viên chính Hoàng Thùy Linh khiến bộ phim phải dừng chiếu. Các lịch diễn và hợp đồng quảng cáo của nữ diễn viên đều bị cắt bỏ.
Có lẽ đây là trường hợp hiếm hoi khi một bộ phim đang phát sóng bị khai tử giữa chừng vì scandal của diễn viên. Tất cả phim và chương trình có Hoàng Thùy Linh góp mặt đều tạm ngừng. Sự nghiệp của cô sụp đổ. Tuy nhiên, Hoàng Thùy Linh là trường hợp hiếm hoi của showbiz Việt khi dần lấy lại vị thế nhờ nỗ lực không ngừng suốt hơn 1 thập kỷ - từ album nhạc đến phim điện ảnh.
Tháng 9/2018, khi phim Chú ơi đừng lấy mẹ con sắp công chiếu, Kiều Minh Tuấn và An Nguy bất ngờ công khai "trót phải lòng nhau" do không thể "thoát vai" sau phim. Ngay lập tức, điều này tạo nên làn sóng tẩy chay dữ dội đối với cả 2 - đặc biệt khi Kiều Minh Tuấn vốn được ngưỡng mộ bởi tình yêu đẹp với đàn chị Cát Phượng.
Nhà sản xuất Dung Bình Dương cho biết sau gần 2 tuần công chiếu, doanh thu chỉ đạt khoảng 10 tỷ đồng trong khi chi phí đầu tư lên đến 25 tỷ đồng. Hậu quả kéo dài đến mức nhà sản xuất khởi kiện cả 2 diễn viên. Kiều Minh Tuấn sau đó hoàn lại toàn bộ 900 triệu đồng thù lao đóng phim vì ồn ào tình cảm của anh với bạn diễn làm ảnh hưởng doanh thu phim.
Tháng 5/2025, hoa hậu Nguyễn Thúc Thùy Tiên bị khởi tố về tội Lừa dối khách hàng trong vụ án sản xuất thực phẩm giả. Ê-kíp phim Chốt đơn quyết định dùng công nghệ AI để thay thế gương mặt nữ chính.
Một nữ diễn viên chính dính án khiến cả bộ phim phải thay bằng nhân vật AI.
Chi phí xử lý không được tiết lộ cụ thể nhưng nhà sản xuất thừa nhận không hề rẻ và tiêu tốn hơn 200 ngày làm việc liên tục để "vá" lại bộ phim. Thế nhưng nỗ lực đó không đổi được kết quả khả quan. Khán giả chê nhân vật AI biểu cảm gượng gạo, thô cứng. Sau 3 tuần công chiếu, phim rút khỏi rạp với tổng doanh thu chỉ 5,1 tỷ đồng - con số khiêm tốn so với quy mô đầu tư. Đạo diễn Nam Cito gọi đây là "cú sốc", nhà sản xuất phải xin lỗi nhà đầu tư, theo VietNamnet.
Ai là người chịu lỗ?
Trên thực tế, nhà sản xuất thường là bên gánh hậu quả trực tiếp đầu tiên. Một bộ phim được vận hành như một guồng máy tài chính khổng lồ: tiền đầu tư, hợp đồng quảng cáo, lịch phát hành, chi phí truyền thông, rạp chiếu, nền tảng phân phối… đều được tính toán theo từng mốc thời gian cụ thể. Khi scandal của diễn viên nổ ra, toàn bộ kế hoạch lập tức bị đảo lộn.
Nếu phim chưa ra mắt, nhà sản xuất có thể đứng trước hai lựa chọn: hoặc “đắp chiếu”, chấp nhận mất trắng một phần vốn đầu tư; hoặc mạnh tay chỉnh sửa, thay diễn viên, quay lại nhiều cảnh để cứu bộ phim. Cả hai phương án đều tốn kém. Với những dự án lớn, chi phí phát sinh có thể lên tới hàng chục tỷ đồng.
Theo Tiền Phong, ông Lương Công Hiếu - nhà sản xuất của Tử chiến trên không, Em và Trịnh, Mắt biếc - cho biết: Điện ảnh là ngành phụ thuộc rất lớn vào “thời điểm vàng”. Khi một bộ phim đã chốt lịch ra rạp, toàn bộ guồng máy phía sau gần như được kích hoạt cùng lúc: chiến dịch truyền thông, lịch quảng bá, suất chiếu, hợp đồng tài trợ, hệ thống phát hành và kế hoạch làm việc với rạp.
Mỗi ngày trì hoãn đều là tiền. Mỗi thay đổi vào phút chót đều kéo theo hiệu ứng thiệt hại dây chuyền. “Nếu phải hoãn phim, cắt vai, thay diễn viên hoặc thay đổi chiến dịch quảng bá, thiệt hại không chỉ nằm ở chi phí mà còn ở việc đánh mất thời điểm phát hành phù hợp”, ông nói.
Một bộ phim được vận hành như một guồng máy tài chính khổng lồ, đều được tính toán theo từng mốc thời gian cụ thể. Nếu scandal của diễn viên nổ ra, toàn bộ kế hoạch lập tức bị đảo lộn. Ảnh minh hoạ
Trong khi đó, các nhãn hàng tài trợ cũng không muốn tên tuổi thương hiệu xuất hiện cạnh một nghệ sĩ đang bị dư luận tẩy chay. Hiệu ứng tiêu cực từ mạng xã hội khiến nhiều đối tác lập tức rút lui để bảo vệ hình ảnh doanh nghiệp. Một scandal cá nhân vì thế có thể kéo theo sự sụp đổ của cả chuỗi thương mại phía sau bộ phim.
Tuy nhiên, thiệt hại không chỉ dừng ở tiền bạc. Người chịu ảnh hưởng nhiều khi lại là những thành viên ít được nhắc tên nhất: đạo diễn, biên kịch, quay phim, tổ thiết kế, hậu kỳ… Họ có thể đã dành nhiều năm cho một dự án, nhưng cuối cùng công sức bị phủ bóng bởi sai lầm của một cá nhân. Có những bộ phim chưa kịp ra rạp đã bị khán giả quay lưng chỉ vì cái tên trong dàn cast.
Quan trọng hơn, không phải scandal nào cũng có mức độ giống nhau. Có trường hợp nghệ sĩ vi phạm pháp luật nghiêm trọng, nhưng cũng có những bê bối đời tư chưa có kết luận rõ ràng đã khiến cả bộ phim bị “khai tử” bởi áp lực dư luận.
“Điện ảnh là ngành sáng tạo, nhưng không thể vận hành bằng sự hồn nhiên. Một bộ phim hàng chục hay hàng trăm tỷ đồng không thể chỉ đặt cược vào niềm tin rằng mọi người sẽ luôn cư xử đúng”, ông Lương Công Hiếu nói.
Theo ông, sau hàng loạt vụ việc gần đây, thị trường điện ảnh Việt Nam nhiều khả năng sẽ bước sang giai đoạn mới, nơi nghệ sĩ không chỉ được đánh giá bằng tài năng hay độ nổi tiếng, mà còn bằng kỷ luật cá nhân, uy tín nghề nghiệp và khả năng bảo vệ giá trị thương mại của dự án.
Theo giới chuyên môn, đó cũng là lý do Việt Nam cần sớm phát triển các mô hình bảo hiểm sản xuất phù hợp cho ngành điện ảnh, nhằm giảm thiểu tổn thất trước những rủi ro ngoài chuyên môn nghệ thuật.
