Viện Nghiên cứu Chiến tranh (ISW) đưa tin ngày 21/3, lực lượng Nga có thể đã bắt đầu cuộc tấn công nhằm vào Vành đai Pháo đài của Ukraine. Cuộc tấn công đang diễn ra từ phía bắc qua hướng Lyman và được thiết lập từ phía nam qua các hướng Kramatorsk và Kostiantynivka. Tuy nhiên, ISW kết luận rằng lực lượng Nga khó có thể kiểm soát được Vành đai Pháo đài trong năm 2026, mặc dù họ có thể đạt được một số lợi thế chiến thuật với cái giá rất cao.
Vành đai Pháo đài là một chuỗi các thành phố kiên cố dài 50 km từ Sloviansk qua Kramatorsk đến Druzhkivka và Kostiantynivka, được củng cố từ năm 2014 - là xương sống của hệ thống phòng thủ Ukraine tại tỉnh Donetsk. Nếu Kiev thất thủ tại đây sẽ mở ra các tuyến đường trực tiếp về phía tây tới Kharkiv, Dnipro và Zaporizhzhia, đó là lý do tại sao ISW từ lâu đã mô tả việc giành quyền kiểm soát nơi này là một nỗ lực kéo dài nhiều năm, đòi hỏi Nga phải tiêu tốn rất nhiều thời gian, nhân lực và nguồn lực.
Lực lượng Nga được cho là đã bắt đầu cuộc tấn công nhằm vào Vành đai Pháo đài của Ukraine. Ảnh: Getty
Nga mở trục phía Bắc: Lyman và cuộc tiến công về Sloviansk
Theo ISW, nỗ lực chính cho đến nay tập trung ở hướng Lyman , nơi lực lượng Nga đang tiến công về Sloviansk - mũi phía bắc của Vành đai Pháo đài - từ hướng đông bắc. Quân đoàn 3 và Lực lượng Đặc nhiệm Liên hợp của Ukraine báo cáo rằng vào ngày 19/3, các đơn vị thuộc Tập đoàn quân Xe tăng Cận vệ số 1 và Tập đoàn quân Hỗn hợp Cận vệ số 20 của Nga - cả hai đều thuộc Quân khu Moscow - đã tiến hành một cuộc tấn công cơ giới và xe cơ giới quy mô tiểu đoàn ở hướng Lyman, tấn công theo 7 mũi nhọn với hơn 500 binh sĩ, hàng chục xe bọc thép và hơn 100 xe máy, xe buggy và xe địa hình.
ISW lưu ý rằng cuộc tấn công này lớn hơn đáng kể so với hầu hết các cuộc tấn công cơ giới của Nga trong những tháng gần đây . Lực lượng Đặc nhiệm Liên hợp và Sư đoàn Không quân số 3 báo cáo rằng quân đội Nga chịu tổn thất 405 thương vong trong số hơn 500 binh sĩ tham gia - một tỷ lệ mà ISW cho là không bền vững và có khả năng làm suy yếu khả năng duy trì các cuộc tấn công quy mô lớn như vậy của Nga trong trung và dài hạn.
Người phát ngôn của một lữ đoàn cơ giới Ukraine hoạt động theo hướng Lyman đã nói với Suspilne vào ngày 21/3 rằng Lyman là một cứ điểm quan trọng trên tuyến đường đến Sloviansk và có thể đóng vai trò là cứ điểm cho nỗ lực của Nga nhằm kiểm soát cả Sloviansk và Kramatorsk . Điều này đồng nghĩa việc cần phải tăng cường áp lực lên Lyman trước khi tiến hành bất kỳ cuộc tấn công nào vào các thành phố thuộc Vành đai Pháo đài. Người phát ngôn lưu ý rằng lực lượng Nga đang điều chỉnh chiến thuật: chuyển từ các đội hình cơ giới sang phân tán xe cộ trên nhiều mũi tấn công đồng thời, tương tự như chiến thuật bộ binh phân tán.
ISW cho biết cách tiếp cận này có thể nhằm mục đích áp đảo và đánh lạc hướng hệ thống phòng thủ bằng máy bay không người lái của Ukraine. Lực lượng Nga cũng đang tăng cường các cuộc tấn công bằng bom lượn dẫn đường KAB-3000, đạn bay lượn Lancet và máy bay không người lái cánh cố định Molniya theo hướng Lyman - một phần của chiến dịch mà ISW mô tả là chiến dịch ngăn chặn trên không (BAI) nhằm làm suy yếu hậu cần và chiều sâu phòng thủ của Ukraine trước khi giai đoạn tấn công trên bộ có thể tiến triển.
Giao tranh căng thẳng giữa Nga và Ukraine. Ảnh minh hoạ
Diễn biến ở phía Nam
Lực lượng Nga đồng thời chuẩn bị một cuộc tấn công phía Nam vào Vành đai Pháo đài. Phát ngôn viên của Quân đoàn 11 Ukraine, Trung tá Dmytro Zaporozhets, báo cáo vào ngày 21/3 rằng lực lượng Nga gần đây đã tăng cường các cuộc tấn công trên bộ theo hướng Sloviansk và Kramatorsk để chuẩn bị cho các hoạt động tấn công trong tương lai, và đang tiến về các cao điểm trên đường tiếp cận Kostiantynivka - điểm cực nam của Vành đai Pháo đài.
Hãng tin Zaporozhets đưa tin rằng lực lượng Nga đang tích cực điều động nhân lực đến các khu vực tiếp cận Kostiantynivka, tăng cường các cuộc tấn công bằng máy bay không người lái FPV và Molniya từ Chasiv Yar phía đông bắc Kostiantynivka, đưa thêm xe bọc thép và tăng gấp đôi hỏa lực pháo binh và các cuộc tấn công bằng máy bay chiến thuật theo hướng Kramatorsk.
ISW cho biết Nga cũng đã tiến hành một chiến dịch BAI (Battlefield Instructor Injury) chống lại mũi phía nam của Vành đai Pháo đài kể từ ít nhất cuối tháng 2/2026, tấn công các tuyến đường liên lạc trên bộ quan trọng và các khu định cư của Ukraine ngay xung quanh Kramatorsk để chuẩn bị cho chiến dịch trên bộ sắp tới, trích dẫn các đánh giá ngày 20/3 và 27/2.
Vì sao Vành đai Pháo đài có khả năng sẽ trụ vững?
Bất chấp quy mô của cuộc tấn công, ISW đánh giá rằng lực lượng Nga khó có thể kiểm soát được Vành đai Pháo đài trong năm 2026 và bất kỳ thắng lợi nào cũng sẽ phải trả "với cái giá rất đắt ". Lực lượng Ukraine vẫn giữ các vị trí trên các điểm cao chiến lược phía đông Sloviansk, bao gồm cả gần Kryva Luka, nơi được sử dụng làm vị trí điều khiển máy bay không người lái, Zaporozhets lưu ý .
ukraine-1.png
Trước đó, ISW kết luận rằng việc Ukraine kiểm soát địa hình này có thể sẽ làm phức tạp bất kỳ cuộc tiến công nào của Nga từ vùng đất thấp hơn xung quanh Siversk. ISW cũng chỉ ra tình trạng kiệt sức, thiếu huấn luyện và dàn trải quá mức của quân đội Nga theo hướng Sloviansk là một trở ngại khác.
Hình ảnh huấn luyện cho thấy áp lực mà Nga đang phải chịu: người phát ngôn của lữ đoàn cơ giới Ukraine báo cáo rằng lực lượng Nga đã cắt giảm thời gian huấn luyện cơ bản cho binh sĩ tấn công từ một tháng xuống còn một tuần, được cho là để nhanh chóng bổ sung quân thay thế ra tiền tuyến nhằm bù đắp cho thương vong nặng nề.
Nhà quan sát quân sự Ukraine Kostiantyn Mashovets đánh giá các đơn vị thuộc Cụm Lực lượng phía Tây của Nga, bao gồm Tập đoàn quân hỗn hợp số 20 và Tập đoàn xe tăng cận vệ số 1, thiếu sức mạnh để kiểm soát Lyman, một phần vì các lực lượng đáng kể có thể đã được điều động để chống lại các cuộc phản công của Ukraine.
Ukraine tích cực thực hiện các biện pháp đối phó
Lực lượng Ukraine đang tập trung mạnh hơn vào các hệ thống tên lửa phóng loạt của Nga ở hướng Sloviansk và Kostiantynivka để làm gián đoạn quá trình chuẩn bị pháo binh của Nga, và đang mở rộng chiến dịch tấn công tầm trung nhằm làm suy yếu cả khả năng tấn công và phòng thủ của Nga, theo ISW.
Ukraine có khả năng sẽ tiếp tục gây tổn thất lớn cho cuộc tấn công xuân hè của Nga thông qua một chiến dịch của riêng mình, đặc biệt là ở hướng Sloviansk, ISW kết luận.
