Hai người tại bang Michigan đã tử vong liên quan đến đợt bùng phát bệnh Cyclospora - một bệnh nhiễm ký sinh trùng gây tiêu chảy nghiêm trọng, đánh dấu những trường hợp tử vong đầu tiên được ghi nhận trong đợt dịch đang lan rộng tại nhiều bang của Mỹ.
Sở Y tế và Dịch vụ Nhân sinh bang Michigan cho biết cả hai bệnh nhân đều mắc các bệnh lý nền nghiêm trọng. Tình trạng nhiễm Cyclospora cùng với mất nước do tiêu chảy kéo dài có thể đã khiến sức khỏe của họ diễn biến xấu hơn. Cơ quan này cho biết sẽ không công bố thêm thông tin về hai trường hợp trên.
Theo giới chức y tế Michigan, các ca tử vong do Cyclospora rất hiếm gặp, bởi căn bệnh này nhìn chung không đe dọa tính mạng. Tuy nhiên, với những người có bệnh nền hoặc sức khỏe suy yếu, biến chứng mất nước nghiêm trọng có thể làm tăng nguy cơ tử vong.
Mô phỏng ký sinh trùng Cyclospora. Ảnh: CDC Mỹ
Tính đến nay, bang Michigan đã ghi nhận 11.234 ca mắc Cyclospora, trong đó 193 người phải nhập viện điều trị, theo Báo Tin Tức & Dân Tộc.
Trung tâm Kiểm soát và Phòng ngừa Dịch bệnh Mỹ (CDC) cũng xác nhận đã nắm được thông tin về hai ca tử vong tại Michigan trong đợt bùng phát lần này và cho biết cả hai đều có bệnh nền.
Cyclospora là gì?
Cyclospora là ký sinh trùng siêu nhỏ có thể xâm nhập vào thực phẩm qua phân người, phổ biến nhất là khi rau củ quả được tưới hoặc rửa bằng nguồn nước ô nhiễm. Khi vô tình ăn phải, ký sinh trùng này gây nhiễm trùng đường ruột với biểu hiện đặc trưng là tiêu chảy liên tục, theo CDC. Các triệu chứng phổ biến khác bao gồm chán ăn, sút cân, đau quặn bụng, đầy hơi, chướng bụng, nôn nao và mệt mỏi. Một số trường hợp có biểu hiện nôn mửa, đau mỏi cơ thể, đau đầu và sốt, những người khác hoàn toàn không có bất kỳ triệu chứng nào.
Nếu không được điều trị kịp thời, bệnh có thể dẫn đến mất nước cùng các biến chứng nghiêm trọng đòi hỏi phải chăm sóc y tế chuyên sâu, kéo dài từ vài ngày đến một tháng hoặc lâu hơn. Các triệu chứng cũng có thể biến mất rồi tái phát một hoặc nhiều lần. Những người bị suy giảm miễn dịch có nguy cơ diễn tiến bệnh nặng hơn, kéo dài hơn kèm theo các biến chứng cần theo dõi y tế chặt chẽ.
Rau xà lách. Ảnh minh họa: RNZ/Carol Stiles
Từ đầu năm đến nay, các ca nhiễm Cyclospora xuất hiện tại ít nhất 41 bang. Giới chức vẫn đang nỗ lực xác định có bao nhiêu trường hợp trực tiếp liên quan đến đợt bùng phát từ nguồn xà lách búp cuộn thái sợi do công ty Taylor Farms cung cấp cho chuỗi nhà hàng Taco Bell.
Ngày 17/7, Taylor Farms chủ động thu hồi các sản phẩm xà lách búp cuộn có nguồn gốc từ miền Trung Mexico khỏi thị trường Mỹ, theo FDA. Chiến dịch thu hồi của Taylor Farms bao gồm các sản phẩm mang thương hiệu Marketside bán tại chuỗi siêu thị Walmart, cụ thể là "Iceberg Salad" và "Shredded Lettuce" có hạn sử dụng tốt nhất từ ngày 18/7 đến ngày 3/8. Đợt thu hồi này áp dụng cho cả các sản phẩm bán lẻ tại cửa hàng, phục vụ tại nhà hàng lẫn phân phối cho khách hàng dịch vụ thực phẩm.
FDA khuyến cáo người dân tránh sử dụng tất cả sản phẩm nằm trong danh mục thu hồi của Taylor Farms. Công ty này đã tạm thời đóng cửa nhà máy chế biến tại miền Trung Mexico, nơi bị giới chức y tế Mỹ xác định là có liên quan đến đợt bùng phát dịch bệnh, theo VnExpress.
Người Việt cần lưu ý gì?
Khác với nhiều quốc gia phương Tây, nơi rau sống chủ yếu xuất hiện trong các món salad, bữa cơm của người Việt có rất nhiều loại rau được ăn trực tiếp mà không qua chế biến nhiệt. Từ xà lách, rau mùi, húng quế, húng lủi, tía tô, diếp cá cho đến các loại rau thơm ăn kèm phở, bún, bánh cuốn, gỏi cuốn hay bún chả đều là những thực phẩm quen thuộc trong mùa hè.
Nếu nguồn nước tưới hoặc quá trình sơ chế không đảm bảo vệ sinh, các loại rau này có thể trở thành con đường đưa ký sinh trùng, vi khuẩn hoặc vi rút gây bệnh đường tiêu hóa vào cơ thể. Thời tiết nóng ẩm của mùa hè cũng khiến thực phẩm dễ bị ô nhiễm hơn nếu bảo quản không đúng cách.
Các chuyên gia cho biết rửa rau dưới vòi nước sạch vẫn là bước cần thiết trước khi sử dụng, tuy nhiên biện pháp này không bảo đảm loại bỏ hoàn toàn Cyclospora. Loại ký sinh trùng này có thể bám rất chặt vào bề mặt lá hoặc ẩn trong các khe nhỏ của rau. Với những loại rau có lớp sáp tự nhiên, việc làm sạch càng trở nên khó khăn hơn.
Việc ngâm rau bằng nước sạch kết hợp với giấm hoặc dung dịch rửa rau chuyên dụng có thể giúp giảm lượng ký sinh trùng bám trên bề mặt nhưng cũng không thể tiêu diệt hoàn toàn chúng.
Theo các chuyên gia, trong một số trường hợp, nguồn ô nhiễm không nằm trên bề mặt thực phẩm mà đến từ nguồn nước sử dụng trong quá trình canh tác.
Khi đó, ký sinh trùng có thể đã xâm nhập vào bên trong mô thực vật, khiến việc rửa nhiều lần hoặc gọt bỏ lớp ngoài cũng không mang lại hiệu quả như mong muốn.
Các nghiên cứu cho thấy việc đun nóng thực phẩm ở nhiệt độ khoảng 72 độ C trở lên có thể tiêu diệt ký sinh trùng. Vì vậy trong thời điểm lo ngại về an toàn thực phẩm, các món rau luộc, rau hấp, canh hoặc món xào sẽ là lựa chọn an toàn hơn so với việc ăn hoàn toàn rau sống, đặc biệt đối với trẻ nhỏ, phụ nữ mang thai, người cao tuổi và người có bệnh nền.
Hiện chưa có bằng chứng cho thấy Việt Nam có người nhiễm cyclosporiasis tương tự như tại Mỹ. Tuy nhiên bệnh có thể xuất hiện ở bất kỳ quốc gia nào nếu thực phẩm bị ô nhiễm.
Với thói quen sử dụng nhiều rau sống trong bữa ăn hằng ngày, người Việt vẫn nên chủ động phòng ngừa bằng cách lựa chọn rau có nguồn gốc rõ ràng, rửa nhiều lần dưới vòi nước chảy, hạn chế sử dụng rau đã cắt sẵn nếu không biết rõ điều kiện bảo quản và ưu tiên ăn chín, uống sôi trong những ngày nắng nóng, theo Tuổi trẻ.
