“Cột mốc sống”giữa trùng khơi
Tại cửa biển Sa Kỳ những ngày cuối năm, bình minh lên trong tiếng máy tàu rộn ràng, tiếng gọi nhau í ới và sắc đỏ của những lá cờ Tổ quốc tung bay trên hàng trăm con tàu chuẩn bị vươn khơi. Với ngư dân Quảng Ngãi, treo cờ không chỉ là thói quen mà đã thành một nghi lễ thiêng liêng trước mỗi chuyến đi biển.
Ngư dân Phạm Minh Sách (xã Đông Sơn) – người có nửa đời khắc khoải Hoàng Sa cho biết, việc đầu tiên khi tàu nổ máy là treo cờ. Với ông, giữa mênh mông sóng gió, lá cờ là điểm tựa tinhthần, là lời tuyên ngôn. Chỉ cần thấy cờđỏ sao vàng bay phấp phới trên biểnxanh, là cột mốc biên cương Tổ quốcđược dựng lên tại đó.
Cùng chung niềm tin ấy, ngư dân Bùi Đức Thành quả quyết: “Đi biển mà không có lá cờ đỏ sao vàng thì coi như chưa đủ. Cờ là linh hồn của tàu, để mình biết rằng mình đang hiện diện trong chính nhà mình giữa đại dương”.
Tại đặc khu Lý Sơn, ngư trường Hoàng Sa – Trường Sa không chỉ là kế sinh nhai, mà còn là nơi người dân Quảng Ngãi nối tiếp truyền thống hùng binh Hoàng Sa năm xưa.
Người dân làm lễ cúng biển trước khi đi vươn khơi dịp Tết.
Ngư dân Nguyễn Văn Chí đã có gần 30 năm lênh đênh, từng trắng tay vì bão tố và hiểm nguy, nhưng vẫn kiên định: “Mất của thì làm lại, miễn còn tàu thì còn cờ, còn vươn khơi. Lá cờ ấy là máu thịt giữa biển cả”.
Những câu nói mộc mạc, chân chất ấy khiến người nghe cảm nhận rõ hơn ý nghĩa của từng lá cờ, từng con tàu. Đó không chỉ là phương tiện mưu sinh mà là những “cột mốc sống” nối dài lãnh thổ, khẳng định biển đảo không bao giờ vô chủ.
Biển luôn ẩn chứa hiểm nguy từ “tàu lạ” đến giông lốc bất ngờ. Nhưng dù đối mặt tai ương, cờ Tổ quốc vẫn phấp phới trên từng con tàu bởi ngư dân hiểu rằng: Âm thanh “phấp phới” ấy vang đến đâu thì biên cương lãnh hải hiện hữu tới đó – một chân lý đúc kết bằng cả nước mắt và máu xương của bao thế hệ.
Ông Nguyễn Thanh Hùng, Chủ tịch Nghiệp đoàn nghề cá Bình Châu, xã Đông Sơn cho biết mỗi tàu đi biển luôn mang theo 4–5 lá cờ để thay khi rách hay bạc màu. Cờ bay đến đâu thì Tổ quốc hiện hữu đến đó, đó là niềm tin lớn nhất của ngư dân.“Tinh thần ấy được hun đúc từ tiền nhân. Như đội hùng binh Hoàng Sa thế kỷ trước từng gửi thân cho biển lớn, hôm nay người dân Lý Sơn vẫn giữ Lễ khao lề thế lính Hoàng Sa để tưởng nhớ. Hành trình xưa đã hóa hoài niệm, nhưng tinh thần chủ quyền ấy vẫn cháy trong từng chuyến vươn khơi đầu Xuân”, ông Hùng nói.
Theo Sở NN&MT tỉnh Quảng Ngãi, vào Tết năm trước, toàn tỉnh hiện có 62 tàu, với 378 ngư dân hành nghề xuyên Tết trên biển. Đơn vị đã chỉ đạo các lực lượng, trực trạm ở bờ 24/24 theo dõi, hướng dẫn, hỗ trợ kịp thời cho ngư dân trong mọi tình huống xấu. Bên cạnh đó, Chi cục cùng theo dõi bám sát thiết bị giám sát hành trình đánh bắt của các tàu cá để phối hợp với các đơn vị chức trách trên biển, ngăn chặn dấu hiệu vi phạm quy định IUU, tuyệt đối không để các tàu cá vi phạm vùng biển nước ngoài.
Hiện Quảng Ngãi có hơn 3.000 tàu cá thường xuyên hoạt động ở Hoàng Sa – Trường Sa. Cùng ngư dân trên biển là những người lính Biên phòng: Hỗ trợ thông tin ngư trường, dự báo thời tiết, cứu nạn – cứu hộ và trao tặng hàng nghìn lá cờ Tổ quốc.
Đại úy Mai Văn Tuấn - Chính trị viên phó Đồn Biên phòng Lý Sơn - cho biết, với phương châm “3 bám, 4 cùng”, những người lính biên phòng luôn ở cạnh bà con ngư dân trong tất cả mọi thời khắc, từ phối hợp phòng chống thiên tai đến cứu hộ, cứu nạn giữa sóng gió. Ngoài những hỗ trợ thiết thực ấy, mỗi tuần đơn vị còn tổ chức trao tặng hàng chục lá cờ Tổ quốc, ảnh Bác Hồ cho bà con ngư dân vươn khơi bám biển.
“Việc tặng cờ Tổ quốc, ảnh Bác Hồ cho ngưdân không chỉ là món quà tinh thần, mà là lời nhắn nhủ rằng Tổ quốc luôn ở bên. Mỗi lá cờ treo lên boong tàu là thêm một cột mốc khẳng địnhchủ quyền biển đảo thiêng liêng của Tổ quốc”, Đại úy Mai Văn Tuấn nhấn mạnh.
Bộ đội Biên phòng tặng cờ Tổ quốc cho ngư dân.
Bám biển, giữ chủ quyền xuyên Tết
Tết còn đâu đó phía trước, nhưng ngoài biển, guồng quay cuối năm của ngư dân Quảng Ngãi đã rộn ràng từ những ngày này. Cảng Sa Kỳ, Tịnh Hòa... rộn ràng hơn thường lệ. Tàu nào về bến thì vội bán mẻ cá cuối năm để kịp đoàn tụ. Nhưng cũng có hàng chục tàu tất bật mua dầu, đá lạnh, nhu yếu phẩm để chuẩn bị cho chuyến biển xuyên Tết – hành trình mà năm nào cũng được xem là đặc biệt nhất.
Trên tàu của thuyền trưởng Trần Văn Trung (QNg 95693 TS, xã Đông Sơn), việc chuẩn bị cho chuyến biển xuyên Tết đã thành thói quen nhiều năm. Ông bảo, đến thời điểm cận Tết, ngoài chuẩn bị dầu, gạo, nước đá, anh em còn tranh thủ sắm trước vài thứ quen thuộc như hoa tươi, bánh chưng, bánh mứt, hương đèn để dành mang theo cúng bái đêm Giao thừa giữa biển.
Lão ngư Huỳnh Tấn Minh (QNg 95492 TS, phường Sa Huỳnh) suốt 40 năm bám biển, thì có đến 25 năm ăn Tết ở Hoàng Sa – Trường Sa. Ông nói, từ giờ trở đi là lúc chuẩn bị trước mọi thứ để khi ra khơi khỏi phải quay lại bờ: “Tết ai chẳng muốn sum họp. Nhưng đang mùa cá, mình phải đi. Về bờ thì ăn Tết muộn với gia đình. Năm nào cũng vậy”.
Tại cảng Tịnh Hòa, nhiều tàu khác cũng đang dọn dẹp, chằng néo lưới cụ cho chuyến đi cuối năm. Ngư dân Nguyễn Văn Tàu (QNg 94603 TS) kể, những mùa Tết trước, biển thưa tàu Việt Nam hơn, nên mỗi lần gặp tàu bạn với lá cờ Tổ quốc bay trên boong là thấy ấm lòng: “Có tàu, có cờ giữa biển ngày Tết là mình thấy rõ chủ quyền lắm”. Theo kinh nghiệm của ông, chuyến biển cận Tết và xuyên Tết thường dễ trúng luồng cá lớn.
Khi được hỏi về những cái Tết trên biển, ai cũng nhớ như in. Thời khắc Giao thừa, giữa sóng biển đen sẫm, anh em thuyền viên ngưng việc một giờ và mở đài nghe lời chúc Tết của Chủ tịch nước, của gia đình, rồi quây quần bên bữa cơm tất niên giản dị. Với ngư dân Quảng Ngãi, Hoàng Sa – Trường Sa là nhà. Và đã coi biển là nhà thì ăn Tết ở đâu cũng vậy. Giữa sóng gió, họ hiểu rõ có biển là có cuộc sống, có tương lai cho con cái và có chủ quyền vững bền cho Tổ quốc.
Mỗi độ Xuân về, từng đoàn tàu lại vượt sóng đến Hoàng Sa – Trường Sa. Trên boong, lá cờ đỏ sao vàng vẫn rực lên trong gió nồm đầu năm, như lời khẳng định rằng Xuân của biển cũng đỏ thắm màu Tổ quốc.
