Hoạt động thu mua phế liệu góp phần thu gom, tái sử dụng tài nguyên, bảo vệ môi trường và tạo sinh kế cho người dân. Tuy nhiên, thời gian gần đây, trên địa bàn thành phố Cần Thơ xảy ra một số vụ trộm cắp tài sản, trong đó có trường hợp tài sản được mang đi tiêu thụ tại các cơ sở thu mua phế liệu. Vì vậy, việc nâng cao cảnh giác trong hoạt động thu mua có ý nghĩa quan trọng trong phòng ngừa, ngăn chặn việc tiêu thụ tài sản do phạm tội mà có, góp phần bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của người dân.
Cán bộ Công an cơ sở tuyên truyền, hướng dẫn các chủ cơ sở thu mua phế liệu nâng cao cảnh giác, chủ động kiểm tra nguồn gốc tài sản khi giao dịch. Ảnh: Công an Cần Thơ.
Trước tình hình trên, Công an thành phố Cần Thơ khuyến cáo các cơ sở thu mua phế liệu chủ động kiểm tra thông tin người bán và nguồn gốc tài sản trước khi giao dịch. Đặc biệt, cần thận trọng khi tiếp nhận dây cáp điện, lõi đồng, mô tơ, hộp giảm tốc, sắt thép, thiết bị công trình và các tài sản có giá trị được bán với số lượng lớn, giá thấp bất thường hoặc có dấu hiệu bị tháo dỡ, cắt nhỏ không rõ lý do. Đối với phương tiện giao thông và phụ tùng xe, cần chú ý những dấu hiệu bất thường liên quan đến giấy tờ, biển số và thông tin về nguồn gốc tài sản.
Ngoài ra, cần lưu ý các trường hợp người bán không giải thích hợp lý về nguồn gốc tài sản, thông tin cung cấp không thống nhất, có biểu hiện né tránh việc xác minh hoặc tài sản có dấu hiệu bị tháo dỡ, cắt phá bất thường. Đây là những dấu hiệu cần thận trọng kiểm tra, làm rõ trước khi tiếp nhận, không phải căn cứ duy nhất để kết luận tài sản do phạm tội mà có. Việc xem xét cần dựa trên đặc điểm cụ thể của tài sản, thông tin giao dịch và các tình tiết liên quan, tránh chủ quan nhưng cũng không vội vàng quy kết khi chưa có đủ căn cứ.
Khi giao dịch, chủ cơ sở cần tìm hiểu lý do bán, ghi nhận thông tin người bán và các thông tin liên quan đến tài sản; đề nghị cung cấp giấy tờ chứng minh quyền sở hữu hoặc quyền định đoạt tài sản khi phù hợp với tính chất giao dịch và quy định pháp luật. Đồng thời, cần lưu giữ thông tin giao dịch theo quy định, không chỉ dựa vào lời cam kết của người bán để tiếp nhận tài sản khi xuất hiện dấu hiệu bất thường. Đối với các giao dịch có giá trị lớn hoặc tài sản chuyên dụng, việc ghi nhận rõ đặc điểm, số lượng, tình trạng tài sản và thỏa thuận mua bán sẽ góp phần tăng tính minh bạch, hỗ trợ đối chiếu thông tin khi phát sinh yêu cầu xác minh.
Trường hợp thông tin về người bán hoặc nguồn gốc tài sản không rõ ràng, có mâu thuẫn hoặc xuất hiện dấu hiệu nghi vấn, chủ cơ sở cần tạm dừng giao dịch, chủ động xác minh trong khả năng và liên hệ cơ quan Công an nơi gần nhất để được hướng dẫn. Nếu phát hiện tài sản có dấu hiệu liên quan đến hành vi vi phạm pháp luật, không tự ý tháo dỡ, cắt nhỏ, chuyển giao hoặc tiếp tục tiêu thụ tài sản nghi vấn; đồng thời cung cấp thông tin, phối hợp với cơ quan Công an theo quy định. Việc ghi nhận đặc điểm tài sản, thời gian giao dịch, thông tin người bán và các thông tin liên quan sẽ hỗ trợ quá trình xác minh khi cần thiết. Chủ cơ sở cũng cần nâng cao trách nhiệm trong quản lý hoạt động thu mua, không vì lợi ích trước mắt mà bỏ qua những dấu hiệu bất thường.
Theo Điều 323 Bộ luật Hình sự, người không hứa hẹn trước mà chứa chấp hoặc tiêu thụ tài sản biết rõ là do người khác phạm tội mà có có thể bị phạt tiền từ 10 triệu đồng đến 100 triệu đồng, phạt cải tạo không giam giữ đến 03 năm hoặc phạt tù từ 06 tháng đến 03 năm; trường hợp phạm tội thuộc các khung tăng nặng, mức phạt tù cao nhất lên đến 15 năm. Tùy tính chất, mức độ và các tình tiết cụ thể, người vi phạm còn có thể phải chịu hình phạt bổ sung theo quy định. Vì vậy, các cơ sở thu mua phế liệu cần nâng cao ý thức chấp hành pháp luật, chủ động kiểm tra thông tin về nguồn gốc tài sản, không cố ý chứa chấp hoặc tiêu thụ tài sản do phạm tội mà có.
Bên cạnh đó, người dân cần chủ động bảo vệ tài sản, nhất là máy móc, thiết bị phục vụ sản xuất tại những khu vực ít người trông coi; thường xuyên kiểm tra, khóa giữ tài sản và áp dụng các biện pháp bảo vệ phù hợp. Khi thanh lý máy móc, thiết bị hoặc tài sản có giá trị, cần cung cấp thông tin trung thực về nguồn gốc tài sản, thực hiện giao dịch rõ ràng và lưu giữ thông tin liên quan khi cần thiết.
Các cơ sở, doanh nghiệp có tài sản chuyên dụng nên chú ý quản lý, kiểm kê định kỳ và kịp thời phát hiện những trường hợp mất mát, thất lạc để có biện pháp xử lý phù hợp. Khi phát hiện mất tài sản hoặc có thông tin liên quan đến hành vi trộm cắp, người dân cần kịp thời trình báo cơ quan Công an, cung cấp thông tin phục vụ công tác xác minh, điều tra.
Mỗi cơ sở thu mua phế liệu nâng cao ý thức chấp hành pháp luật, mỗi người dân chủ động bảo vệ tài sản và tích cực phối hợp với lực lượng Công an sẽ góp phần hạn chế việc tiêu thụ tài sản do phạm tội mà có, phòng ngừa vi phạm, giữ gìn an ninh, trật tự trên địa bàn thành phố.
