Thi thể trong chiếc vali đen
Ngày 17/6/2002, đồn cảnh sát quận Hoàng Cô, thành phố Thẩm Dương, tỉnh Liêu Ninh, Trung Quốc nhận được cuộc gọi từ người dân về mùi hôi bất thường bốc ra từ một căn hộ trong khu chung cư. Khi lực lượng chức năng có mặt, cánh cửa căn hộ vẫn khóa kín, bên trong hoàn toàn không có tiếng động hay phản hồi.
Sau khi yêu cầu ban quản lý mở cửa, cảnh sát bước vào và phát hiện một cảnh tượng gây rúng động: ở góc ban công đặt một chiếc vali màu đen chứa thi thể nữ giới đang trong tình trạng phân hủy nghiêm trọng.
Quá trình điều tra nhanh chóng xác định nạn nhân tên Di Phương. Kết quả khám nghiệm và truy vết cho thấy cô bị sát hại tại thành phố Thanh Đảo, tỉnh Sơn Đông, trước khi thi thể được đưa tới Thẩm Dương nhằm che giấu dấu vết.
Chiếc valy chứa thi thể nạn nhân. Ảnh: Beijing News
Chủ căn hộ khai rằng trước đó đã cho em vợ là Từ Dương, sinh năm 1967, mượn nhà. Dương từng là bác sĩ nhưng nghỉ việc vào năm 2000 để chuyển sang kinh doanh. Trong thời gian làm ăn tại Thanh Đảo, người đàn ông này quen biết rồi nảy sinh tình cảm với Di Phương.
Từ những chứng cứ ban đầu, cảnh sát nhận định Từ Dương chính là nghi phạm hàng đầu trong vụ án mạng. Lệnh truy nã được phát đi trên toàn quốc, song mọi dấu vết về người đàn ông này gần như biến mất hoàn toàn.
Nhiều năm liên tiếp, lực lượng điều tra lần theo các mối quan hệ xã hội, nơi ở cũ và hành trình di chuyển của nghi phạm nhưng đều không thu được kết quả. Từ Dương như “bốc hơi” khỏi cuộc sống đời thường.
Người đàn ông bí ẩn sống ngoài ánh sáng
Sau hơn 20 năm bế tắc, vụ án bất ngờ xuất hiện bước ngoặt mới vào đầu năm 2025.
Cụ thể, ngày 3/1/2025, đồn cảnh sát Hoàng Cô nhận được thông tin từ Cục Chống buôn lậu Hải quan Thiên Tân về một người đàn ông mang tên “Lý Sơn”, có ngoại hình rất giống nghi phạm Từ Dương đang bị truy nã.
Ngay sau khi tiếp nhận manh mối, Triệu Hoành Đào – Đội trưởng Đội trọng án số 3 thuộc Đội cảnh sát hình sự quận Hoàng Cô – lập tức báo cáo cấp trên rồi dẫn tổ công tác tới Thiên Tân điều tra.
Qua xác minh, lực lượng chức năng phát hiện từ năm 2023, Hải quan Thiên Tân từng điều tra một công ty nhập khẩu dầu động cơ ôtô ở Bắc Kinh do nghi vấn trốn thuế. Trên giấy tờ pháp lý, người đại diện là Bành Khiết, nhưng người thực sự điều hành lại chính là “Lý Sơn”. Điều đáng chú ý là ngay sau khi công ty bị điều tra, người đàn ông này lập tức biến mất.
Nhân viên công ty mô tả “Lý Sơn” là người cực kỳ kín tiếng. Ông ta hiếm khi xuất hiện trước đám đông, gần như không chụp ảnh và chỉ sử dụng tiền mặt cho các chi tiêu thường ngày. Không ai biết rõ lai lịch thật sự của người đàn ông này, ngoài việc ông từng học y và mang giọng nói vùng Đông Bắc Trung Quốc.
Những đặc điểm ấy càng khiến cơ quan điều tra tin rằng “Lý Sơn” chính là Từ Dương sau nhiều năm thay tên đổi họ để lẩn trốn.
Cảnh sát điều tra vụ án. Ảnh: Beijing News
Qua theo dõi, cảnh sát nhận thấy người có quan hệ gần gũi nhất với “Lý Sơn” là Bành Khiết – bạn gái ông ta sống tại Bắc Kinh. Tổ điều tra lập tức di chuyển tới thủ đô để tiếp tục lần theo dấu vết.
Ngày 23/2/2025, nhiều trinh sát cải trang thành nhân viên giao đồ ăn, chuyển phát nhanh, công nhân sửa chữa và nhân viên siêu thị để bí mật tiếp cận ba địa điểm nghi ngờ là nơi ẩn náu của nghi phạm. Song song với đó, họ rà soát liên tục hệ thống camera hành lang và thang máy nhằm phát hiện người đàn ông có ngoại hình giống “Lý Sơn”.
Các tổ theo dõi làm việc từ sáng sớm đến tận đêm khuya. Họ xuất hiện quanh khu chung cư từ 6-7h sáng và chỉ rời đi khi toàn bộ căn hộ tắt đèn. Mọi hoạt động đều được thực hiện kín đáo để tránh khiến nghi phạm cảnh giác.
Ngày 15/3/2025, cảnh sát phát hiện Bành Khiết thuê một căn hộ tại tầng 7 của chung cư 13 tầng ở quận Đại Hưng, còn con trai cô sống tại tầng 2 cùng tòa nhà. Điều bất thường là căn hộ tầng 7 luôn kéo kín rèm suốt ngày đêm nhưng ánh đèn vẫn hắt ra qua khe cửa.
Theo phân tích của điều tra viên, điều đó cho thấy bên trong chắc chắn có người sinh sống nhưng cố tình không xuất hiện bên ngoài. Để tiện theo dõi, cảnh sát quyết định thuê một căn hộ ở tầng 4 của tòa nhà này làm nơi giám sát bí mật.
Cuộc phục kích trong căn hộ luôn kéo rèm kín mít
Sau khi chuyển tới căn hộ đối diện để bí mật theo dõi, đội điều tra chia thành nhiều nhóm trực chiến liên tục.
Một nhóm túc trực tại phòng giám sát camera nhằm theo dõi mọi chuyển động quanh cửa căn hộ nghi vấn theo thời gian thực. Nhóm còn lại kiểm tra dữ liệu hình ảnh nhiều ngày trước đó để tìm quy luật sinh hoạt của người bên trong.
Khoảng 17h ngày 16/3/2025, cảnh sát nhìn thấy con trai của Bành Khiết mang hai túi nylon màu trắng từ tầng 2 lên đặt trước cửa căn hộ tầng 7. Hơn 20 phút sau, cánh cửa hé mở. Một người đàn ông nhanh chóng thò đầu ra lấy đồ rồi lập tức đóng cửa lại. Toàn bộ hành động chỉ diễn ra trong khoảng ba giây.
Tuy nhiên, chừng đó đã đủ để các điều tra viên xác nhận người sống trong căn hộ chính là Từ Dương. Từ kiểu tóc, dáng người cho tới cử chỉ, mọi đặc điểm đều trùng khớp với hồ sơ truy nã.
Qua nghiên cứu thói quen sinh hoạt, Đội trưởng Triệu nhận thấy Từ Dương thường thức trắng đêm rồi ngủ vào ban ngày. Khoảng 14h là thời điểm ông ta ngủ say nhất và khó phản ứng nếu bị đột kích. Vì thế, kế hoạch bắt giữ được ấn định vào lúc 14h30.
Để tránh mọi sai sót, lực lượng chức năng còn tiến hành thực nghiệm tại những căn hộ có cùng thiết kế và loại khóa cửa nhằm tính toán chính xác thời gian phá khóa cũng như phương án tiếp cận.
Các sĩ quan cảnh sát đã cải trang thành người giao hàng, người chuyển phát nhanh và nhân viên siêu thị, theo dõi những nơi ẩn náu khả nghi của nghi phạm cả ngày lẫn đêm. Ảnh: Sina
Đúng 14h30 ngày 23/3/2025, hơn 10 cảnh sát mặc thường phục đồng loạt áp sát căn hộ. Chỉ sau 32 giây, cánh cửa bị mở tung.
Bên trong căn hộ song lập, Từ Dương vừa từ tầng trên đi xuống trong trạng thái còn ngái ngủ. Khi nhìn thấy cảnh sát, người đàn ông lập tức hoảng loạn, tay run không ngừng. Và ngay khi nghe nhắc đến Thẩm Dương, ông ta gần như suy sụp rồi chấp nhận khai ra thân phận thật.
Các điều tra viên cho biết điều kiện sống của nghi phạm vô cùng tồi tệ. Rác chất đống trước cửa vì ông ta chỉ dám xuống đổ rác mỗi một hoặc hai tháng. Mỗi khi ra ngoài, Từ Dương phải đội tóc giả, vẽ lông mày và đeo khẩu trang kín mít để tránh bị nhận diện.
Theo lời khai, sau khi công ty bị điều tra cuối năm 2023, ông ta gần như giam mình trong căn hộ hơn một năm. Cuộc sống hàng ngày chỉ xoay quanh trà, máy tính và giấc ngủ. Đồ ăn được con trai của Bành Khiết tiếp tế định kỳ nửa tháng hoặc một tháng một lần. Ông ta không dám gọi đồ ăn bên ngoài, chỉ sống bằng thực phẩm đông lạnh và mì ăn liền.
Một điều tra viên cho biết trên đường áp giải về Thẩm Dương, nghi phạm ngủ thiếp đi gần như suốt chặng đường kéo dài bảy tiếng đồng hồ. Theo họ, nhiều khả năng sau hơn 20 năm sống trong nỗi sợ hãi, việc bị bắt khiến ông ta cảm thấy như được giải thoát.
Đêm án mạng năm 2002
Trong quá trình thẩm vấn, Từ Dương khai rằng năm 2001, ông cùng Di Phương mở cửa hàng chuyên nhận cải tạo sàn nhà tại Thanh Đảo. Dương phụ trách nhập hàng từ Thẩm Dương, còn Phương đảm nhiệm bán hàng và quản lý hoạt động kinh doanh.
Mâu thuẫn giữa hai người bắt đầu xuất hiện trước Tết Nguyên đán năm 2002. Khi ấy, Dương đã mua chịu hàng từ các nhà cung cấp với số tiền khoảng 350.000 nhân dân tệ và dự định thanh toán trước Tết để giữ uy tín làm ăn. Nhưng Di Phương muốn dùng khoản tiền đó nhập thêm một lô sàn gỗ nổi tiếng từ Thượng Hải nhằm kiếm lời rồi mới trả nợ.
Sự khác biệt trong quan điểm tài chính khiến hai người liên tục tranh cãi. Dương cho rằng nếu không trả được tiền đúng hẹn, ông ta sẽ mất thể diện với đối tác.
Nghi phạm Từ Dương được cảnh sát áp giải từ Bắc Kinh về Thẩm Dương. Ảnh: Beijing News
Theo lời khai của nghi phạm, vào đêm xảy ra vụ án, cả hai đều đã uống rượu. Đến khoảng 23h, cuộc tranh cãi về tiền bạc tiếp tục bùng phát. Trong lúc căng thẳng leo thang, Di Phương dùng gối đánh bạn trai. Lo sợ tiếng cãi vã gây chú ý với hàng xóm, Từ Dương mất kiểm soát, dùng gối đè lên đầu nạn nhân rồi ghì chặt. Khoảng 10 phút sau, khi bình tĩnh trở lại, ông ta phát hiện Di Phương đã tử vong do ngạt thở.
Hoảng loạn sau khi gây án, Từ Dương quyết định che giấu tội ác. Ông ta nhét thi thể vào vali rồi lái xe tới căn nhà bỏ trống của người họ hàng tại thành phố Nhũ Sơn, cách Thanh Đảo hơn 100 km. Dương nói dối rằng trong vali là “sổ sách quan trọng” cần cất giấu rồi bí mật chôn xuống sân nhà.
Đến tháng 4/2002, khi người họ hàng chuẩn bị bán nhà, họ yêu cầu Dương mang chiếc vali đi nơi khác. Sau đó, nghi phạm lái xe đưa thi thể tới căn hộ trống của gia đình anh rể ở Thẩm Dương để tiếp tục phi tang.
Khi thời tiết dần nóng lên, thi thể bắt đầu phân hủy và bốc mùi. Đến tháng 6 cùng năm, hàng xóm không chịu nổi mùi hôi nên trình báo cảnh sát, dẫn tới việc vụ án bị phanh phui.
Lúc đó, Từ Dương đã bắt đầu hành trình trốn chạy kéo dài hơn hai thập kỷ. Ông ta sử dụng tên giả “Lý Sơn”, di chuyển qua nhiều địa phương như Thượng Hải, Quảng Châu, Cam Túc… trước khi quen Bành Khiết qua mạng vào khoảng năm 2010.
Sau hơn 20 năm lẩn trốn và đấu trí với cơ quan điều tra, người đàn ông này cuối cùng vẫn phải đối diện với công lý.
“Hồ sơ X” là tuyến bài tái dựng và phân tích các vụ án nổi tiếng từng gây chấn động dư luận trên thế giới. Trên cơ sở tổng hợp nguồn tin và dữ liệu đã được công bố, các bài viết sẽ thuật lại tiến trình vụ việc, từ bối cảnh, diễn biến đến các kết luận điều tra.
“Hồ sơ X” chú trọng làm rõ những chi tiết then chốt, các điểm còn tranh cãi hoặc chưa được lý giải thỏa đáng, qua đó cung cấp thêm góc nhìn khách quan, góp phần hoàn thiện bức tranh toàn cảnh của từng vụ án.
Tuyến bài hướng tới mục tiêu cung cấp tư liệu tham khảo cho độc giả, các góc nhìn về khoa học, pháp lý, cũng những những vấn đề cần giải mã để tìm ra sự thật.
