9 cực tăng trưởng của Hà Nội trong 100 năm tới
Tại Quy hoạch tổng thể Thủ đô tầm nhìn 100 năm, Hà Nội đã công bố định hướng phát triển không gian theo mô hình gồm 9 cực tăng trưởng, 9 trung tâm lớn và 9 trục động lực.
Theo quy hoạch, cực Trung tâm gồm khu vực nội đô lịch sử và mở rộng ở hữu ngạn sông Hồng tiếp tục giữ vai trò trung tâm chính trị - hành chính, văn hóa, tài chính và thể thao của Thủ đô. Khu vực này cũng định hướng phát triển sông Nhuệ thành trục xanh chiến lược, kết hợp hạ tầng giao thông, điều tiết thủy văn và không gian cảnh quan.
Cực phía Bắc, bao gồm khu vực Đông Anh - Mê Linh - Sóc Sơn cũ, được xác định là cực động lực hội nhập quốc tế. Quy hoạch ưu tiên phát triển dịch vụ, thương mại, tài chính, logistics gắn với Cảng hàng không quốc tế Nội Bài, đồng thời nghiên cứu hình thành khu thương mại tự do và các trung tâm công nghiệp công nghệ cao.
Một số dự án nổi bật tại khu vực này gồm cầu Tứ Liên, Khu đô thị mới G8 tại xã Thiên Lộc, Khu đô thị mới G3, Green Home City, Khu nhà ở xã hội Tiên Dương và các trạm xử lý nước thải tại xã Quang Minh.
Cực phía Đông, thuộc khu vực Gia Lâm và Long Biên cũ, được quy hoạch trở thành cửa ngõ thương mại - dịch vụ của Thủ đô. Khu vực này sẽ phát triển các trung tâm logistics, cảng cạn (ICD), kết nối với Quốc lộ 5 và cao tốc Hà Nội - Hải Phòng nhằm tăng cường liên kết với tam giác kinh tế Hà Nội - Hải Phòng - Quảng Ninh.
Các dự án tiêu biểu gồm cầu Trần Hưng Đạo, Cảng thủy nội địa container Phù Đổng, Green Innovation City, cầu Giang Biên, Khu nhà ở và dịch vụ thương mại Thiên Đức cùng Nhà máy xử lý nước thải Phúc Đồng.
Đối với cực phía Nam, vùng Phú Xuyên - Ứng Hòa cũ được định hướng trở thành trung tâm công nghiệp và logistics quy mô lớn, gắn với sân bay thứ hai phía Nam Hà Nội, đường sắt tốc độ cao, cảng sông và các đầu mối giao thông đa phương thức.
Một số dự án nổi bật gồm đường Vành đai 4, cầu Hồng Hà, cầu Mễ Sở và các khu công nghiệp tại xã Phú Xuyên, Đại Xuyên, Thượng Phúc.
Cực phía Nam - Tây Nam, khu vực Vân Đình - Đại Nghĩa được quy hoạch thành đô thị sinh thái hai bên sông, kết hợp bảo tồn các giá trị văn hóa, tín ngưỡng và hưởng lợi từ định hướng phát triển sân bay phía nam.
Khu vực này dự kiến triển khai các khu công nghiệp tại xã Ứng Thiên và xã Dân Hòa, Khu du lịch nghỉ dưỡng sông Mỹ Hà, Trung tâm văn hóa - giải trí Hương Sơn, Trung tâm văn hóa Phật giáo Hương Sơn và Khu du lịch sinh thái Hương Sơn.
Cực phía Tây Nam, khu vực Xuân Mai - Chương Mỹ cũ được định hướng phát triển thành đô thị giáo dục, đào tạo, y tế kết hợp nghỉ dưỡng sinh thái, bổ trợ cho hệ thống đào tạo và chăm sóc sức khỏe của vùng Thủ đô.
Cực phía Tây, khu vực Hòa Lạc tiếp tục giữ vai trò hạt nhân khoa học công nghệ và đổi mới sáng tạo. Trọng tâm là Khu Công nghệ cao Hòa Lạc, Đại học Quốc gia Hà Nội cùng định hướng hình thành khu thương mại tự do, tăng cường liên kết với các tỉnh phía Tây như Phú Thọ và Sơn La.
Cực phía Tây Bắc, gồm Sơn Tây - Ba Vì, được quy hoạch phát triển du lịch nghỉ dưỡng, văn hóa - lịch sử, bảo tồn hệ sinh thái rừng quốc gia, gắn với không gian núi Tản - sông Đà và yêu cầu bảo đảm quốc phòng, an ninh.
Các dự án nổi bật tại khu vực này gồm các điểm thương mại, dịch vụ tại phường Sơn Tây, Khu đô thị Viên Sơn mới và Khu đô thị Trung Hưng mới.
Trong khi đó, cực Sông Hồng được xác lập là cực phát triển đặc biệt của Thủ đô. Không gian này được quy hoạch theo hướng đa chức năng, kết hợp cảnh quan, văn hóa và các hoạt động kinh tế, tạo trục kết nối xuyên suốt trong cấu trúc đô thị Hà Nội tương lai.
Một số dự án tiêu biểu gồm Trục đại lộ cảnh quan sông Hồng và Thành phố thông minh Bắc Hà Nội.
Gần 20.000 người dân đến tham quan triển lãm Quy hoạch tổng thể Thủ đô Hà Nội tầm nhìn 100 năm trong chiều 29/6. (Ảnh: Dân trí)
9 trung tâm đô thị lớn trong quy hoạch Hà Nội 100 năm
9 trung tâm đô thị lớn dựa trên quy mô, tính chất, vai trò và lợi thế nổi trội của từng khu vực.
Đầu tiên là trung tâm đô thị Nam sông Hồng tiếp tục giữ vai trò hạt nhân chính trị, hành chính, văn hóa, di sản, tài chính và thương mại dịch vụ của Thủ đô. Đây là khu vực có quy mô lớn nhất với diện tích khoảng 45.317 ha.
Dự kiến đến năm 2045, khu vực này có quy mô dân số khoảng 6,365 triệu người, tăng lên khoảng 6,455 triệu người vào năm 2065. Không chỉ đảm nhận các chức năng truyền thống, Nam sông Hồng còn được định hướng phát triển các hoạt động hội nhập quốc tế, du lịch, khoa học công nghệ, giáo dục đào tạo và logistics.
Thứ hai là trung tâm đô thị Bắc sông Hồng được định hướng trở thành trung tâm kinh tế, dịch vụ và hội nhập kinh tế quốc tế của Hà Nội. Khu vực này có quy mô khoảng 37.602 ha, với dân số dự kiến đạt 2,78 triệu người vào năm 2045 và khoảng 3,09 triệu người vào năm 2065.
Bên cạnh hai trung tâm đô thị lớn, Hà Nội định hướng phát triển các trung tâm chuyên biệt nhằm tạo sự cân bằng trong cấu trúc đô thị.
Thứ ba là trung tâm đô thị phía Đông với diện tích khoảng 16.055 ha được quy hoạch theo hướng phát triển thương mại dịch vụ, hội nhập quốc tế, kết hợp y tế, du lịch, logistics và giáo dục đào tạo. Khu vực này dự kiến có khoảng 1,525 triệu dân vào năm 2045, tăng lên 1,645 triệu người vào năm 2065.
Thứ tư là trung tâm đô thị Phú Xuyên được xác định là trung tâm logistics - công nghiệp công nghệ cao, y tế và hội nhập quốc tế, gắn với mạng lưới giao thông đa phương thức và định hướng phát triển khu vực phía Nam Hà Nội. Quy mô khu vực khoảng 7.870 - 9.202 ha vào năm 2045, mở rộng lên khoảng 11.545 ha vào năm 2065.
Dân số tại khu vực này dự kiến tăng từ khoảng 500.000 người năm 2045 lên khoảng 700.000 người năm 2065.
Trong khi đó, trung tâm thứ năm là đô thị Hòa Lạc tiếp tục giữ vai trò là cực tăng trưởng về khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và giáo dục đào tạo. Đây là khu vực gắn với Khu công nghệ cao Hòa Lạc và Đại học Quốc gia Hà Nội.
Với quy mô khoảng 10.099 ha, Hòa Lạc dự kiến trở thành nơi tập trung các hoạt động nghiên cứu, phát triển công nghệ, thu hút nguồn nhân lực chất lượng cao. Dân số khu vực này được định hướng đạt khoảng 800.000 người.
Ngoài các cực phát triển kinh tế, quy hoạch mới cũng chú trọng xây dựng các khu vực đô thị có chức năng đặc thù nhằm nâng cao chất lượng sống.
Thứ sáu là trung tâm đô thị Thể Thao (Olympic) được định hướng phục vụ các hoạt động thể thao quốc gia và quốc tế, với quy mô khoảng 13.976 ha. Dân số dự kiến đạt khoảng 1,02 triệu người vào năm 2045 và 1,06 triệu người vào năm 2065.
Thứ bảy là Trung tâm đô thị Vân Đình - Đại Nghĩa được phát triển theo mô hình đô thị di sản, văn hóa tâm linh, du lịch dịch vụ sinh thái và làng nghề. Khu vực này có quy mô khoảng 4.850 ha vào năm 2045, mở rộng lên 9.706 ha vào năm 2065.
Hai khu vực khác gồm trung tâm đô thị Xuân Mai và trung tâm đô thị Sơn Tây cũng được định hướng phát triển theo hướng xanh, sinh thái, giáo dục, văn hóa và dịch vụ.
Xuân Mai có quy mô khoảng 3.660 ha, phát triển dựa trên lợi thế giáo dục đào tạo, cảnh quan sinh thái và du lịch dịch vụ. Trong khi đó, Sơn Tây tiếp tục được xác định là đô thị văn hóa, di sản, đào tạo, y tế và sinh thái cảnh quan.
9 trục động lực phát triển, lấy sông Hồng làm trung tâm
9 trục động lực phát triển. (Nguồn: UBND TP.Hà Nội)
Trục Nhật Tân - Nội Bài và Bắc Thăng Long - Nội Bài được xác định là xương sống của đô thị phía Bắc, gắn với mô hình đô thị sân bay và cảng hàng không quốc tế Nội Bài. Đây là trục động lực hội nhập quốc tế, biểu tượng cho sự hiện đại, hội nhập của Thủ đô.
Trục Hồ Tây - Cổ Loa - sân bay Gia Bình kết nối trung tâm Hà Nội với khu vực Đông Bắc và sân bay Gia Bình (Bắc Ninh), là trục văn hóa lịch sử và kinh tế. Dọc hành lang này sẽ hình thành các khu đô thị sáng tạo, trung tâm tài chính, công nghệ cao và các khu dịch vụ chất lượng cao, đồng thời kết nối với các hành lang kinh tế Hà Nội - Hải Phòng - Quảng Ninh và Lào Cai - Hà Nội - Hải Phòng.
Quốc lộ 5/cao tốc Hà Nội - Hải Phòng là trục thương mại và dịch vụ hậu cần. Trong đó, quốc lộ 5 được định hướng phát triển thành trục dịch vụ, thương mại và logistics thông minh, kết nối Hà Nội với hệ thống cảng biển quốc tế.
Trục quốc lộ 1/cao tốc Pháp Vân - Cầu Giẽ tiếp tục giữ vai trò hành lang kinh tế chủ đạo về phía nam, tập trung phát triển công nghiệp hỗ trợ, logistics và vận tải đa phương thức.
Ở phía Tây và Tây Nam, các trục quốc lộ 21B/21C; trục quốc lộ 6 - Hà Đông - Xuân Mai; trục đại lộ Thăng Long/Hồ Tây - Ba Vì và trục quốc lộ 32/Tây Thăng Long sẽ thúc đẩy phát triển các đô thị sinh thái, khoa học - công nghệ, giáo dục, du lịch và văn hóa, kết nối di sản Tràng An và Xứ Đoài.
Đặc biệt, đại lộ cảnh quan sông Hồng được xác định là trục cảnh quan đặc biệt, tài chính, thương mại, du lịch trong chiến lược mới của Thủ đô. Đây sẽ là không gian xanh trung tâm, đồng thời phát triển kinh tế, thương mại, dịch vụ, văn hóa sáng tạo và khoa học công nghệ dọc hai bờ sông.
Quy hoạch kỳ vọng trục sông Hồng sẽ trở thành biểu tượng mới của Hà Nội "Văn hiến - Bản sắc - Sáng tạo", đồng thời kết nối với các tỉnh dọc lưu vực sông Hồng để hình thành vùng cảnh quan kinh tế - sinh thái đặc trưng của miền Bắc.
