Kiểm lâm viên đến phòng khám thú y tiếp nhận chim cú lợn để đưa về chăm sóc, nuôi dưỡng và xử lý theo quy định - Ảnh: Ngọc Khải.
Đội Kiểm lâm cơ động và Phòng cháy chữa cháy rừng số 1 (thuộc Chi cục Kiểm lâm TP.HCM) đã tiếp nhận một con cú lợn bị cắt lông cánh, không thể bay, để đưa về chăm sóc, nuôi dưỡng và xử lý theo quy định.
Con chim được tiếp nhận từ đại diện phòng khám thú y Lê Hưng (ở phường Tân Bình), nơi điều trị và chăm sóc chim trong vài ngày qua, theo báo Tuổi trẻ.
Bác sĩ thú y Lê Thị Hưng cho biết, ngày 13/10, phòng khám thú y tiếp nhận con chim từ chị Trần Uyên Như trong tình trạng bị cắt lông hai bên cánh, hai bên cánh có vết thương chảy máu.
Lúc tiếp nhận, chim bỏ ăn, bị tiêu chảy, ít đi lại, thể trạng yếu, mắt lim dim.
Phòng khám đã điều trị, chăm sóc sức khỏe cũng như đút thức ăn cho chim ăn hàng ngày. Đến hiện tại sức khỏe của chim đã tốt hơn. "Tôi mong con chim cú này được giao đến kiểm lâm, được chăm sóc sức khỏe tốt và thả về tự nhiên", bác sĩ thú y Lê Thị Hưng nói.
Kiểm lâm viên đến phòng khám thú y tiếp nhận chim, xác định đây là cú lợn lưng xám tên khoa học là Tyto alba, nặng khoảng 0,7kg, thuộc nhóm IIB trong danh mục thực vật rừng, động vật rừng nguy cấp, quý, hiếm.
Trên báo Sức khỏe và Đời sống ghi nhận ý kiến của luật sư Nguyễn Văn Nam (Đoàn Luật sư TP Hà Nội) phân tích: Để xác định trách nhiệm pháp lý, trước hết cần làm rõ nguồn gốc cá thể cú lợn, loài cụ thể, tình trạng thương tích, mục đích và hoàn cảnh thực hiện hành vi cắt lông cánh. Không thể chỉ dựa vào hình ảnh con vật bị thương để mặc nhiên kết luận một cá nhân đã phạm tội hoặc phải chịu một mức phạt cụ thể.
Theo quy định pháp luật về lâm nghiệp và bảo vệ động vật hoang dã, việc quản lý, bảo vệ các loài nguy cấp, quý, hiếm được thực hiện theo chế độ riêng, tùy thuộc vào danh mục và mức độ bảo vệ của từng loài.
Từ ngày 1/1/2026, Thông tư số 85/2025/TT-BNNMT của Bộ Nông nghiệp và Môi trường quy định về quản lý loài nguy cấp, quý, hiếm, loài động vật rừng thông thường và thực thi Công ước CITES có hiệu lực. Bên cạnh đó, Nghị định số 42/2026/NĐ-CP sửa đổi, bổ sung một số quy định trong lĩnh vực lâm nghiệp và kiểm lâm, có hiệu lực từ ngày 26/1/2026. Đây là những văn bản cần được đối chiếu khi đánh giá vụ việc.
Luật sư Nguyễn Văn Nam cho rằng, nếu kết quả xác minh cho thấy cá thể cú lợn thuộc loài được bảo vệ và có người thực hiện hành vi trái pháp luật, cơ quan chức năng cần xem xét tổng thể các hành vi liên quan, không chỉ riêng việc cắt lông cánh. Những vấn đề cần làm rõ gồm việc bắt giữ, nuôi nhốt, vận chuyển, mua bán cá thể này có hợp pháp hay không; người thực hiện có biết rõ nguồn gốc, đặc điểm của con vật hay không; hành vi đã gây ra hậu quả gì và có đủ căn cứ xử lý theo quy định nào.
Về xử lý hành chính, Nghị định số 146/2026/NĐ-CP quy định xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực lâm nghiệp, thay thế Nghị định số 35/2019/NĐ-CP. Việc áp dụng chế tài phải căn cứ vào hành vi vi phạm cụ thể, đối tượng bị tác động và các tình tiết liên quan.
Nếu xác minh được việc bắt, nuôi nhốt, tàng trữ, vận chuyển hoặc mua bán động vật rừng trái quy định, người thực hiện có thể bị xử lý theo quy định tương ứng. Tuy nhiên, không thể tự động áp dụng một mức phạt cụ thể chỉ từ thông tin con chim bị cắt lông cánh, bởi cần xác định hành vi đó có thuộc trường hợp vi phạm được quy định trong văn bản xử phạt hay không.
Ở mức độ nghiêm trọng hơn, trách nhiệm hình sự cũng cần được xem xét nếu hành vi và các tình tiết liên quan thỏa mãn đầy đủ dấu hiệu cấu thành tội phạm theo Bộ luật Hình sự.
Điều 234 Bộ luật Hình sự quy định về tội vi phạm quy định về bảo vệ động vật hoang dã. Việc xem xét điều luật này phải dựa trên các hành vi, đối tượng và điều kiện truy cứu trách nhiệm hình sự mà pháp luật quy định; không phải mọi hành vi làm động vật hoang dã bị thương đều đương nhiên cấu thành tội danh này.
Theo luật sư Nguyễn Văn Nam, cần đặc biệt thận trọng khi phân biệt giữa hành vi gây tổn thương cho một cá thể động vật với hành vi vi phạm các quy định về quản lý, bảo vệ động vật hoang dã. Cơ quan chức năng cần xác minh người thực hiện, thu thập chứng cứ, xác định thương tích và nhận diện loài trước khi đưa ra kết luận về trách nhiệm pháp lý.
