Điểm sáng sau đàm phán ba bên Mỹ-Nga-Ukraine
Vòng tiếp xúc giữa Mỹ, Nga và Ukraine diễn ra tại Abu Dhabi, Các tiểu Vương quốc Ả rập Thống nhất (UAE) trong hai ngày 23 và 24/1 được đánh giá là bước đi ngoại giao hiếm hoi, trong bối cảnh xung đột Ukraine đã kéo dài gần bốn năm và vẫn chưa xuất hiện lối thoát rõ ràng.
Theo báo Thanh niên, viết trên mạng xã hội X, Đặc phái viên Mỹ Steve Witkoff cho biết cuộc đàm phán diễn ra rất hiệu quả và các bên đã lên kế hoạch cho cuộc thảo luận tiếp theo vào tuần này.
Phái đoàn Mỹ, Nga, Ukraine đàm phán tại UAE ngày 24/1. Ảnh: Reuters
Theo trang Axios dẫn lời giới chức Mỹ, vòng đàm phán vừa qua là kết quả của nhiều tháng Nhà Trắng ra sức thuyết phục đại diện Nga và Ukraine ngồi vào bàn thương lượng. Các quan chức Ukraine tiết lộ cuộc gặp tại UAE có những thời điểm phái đoàn Nga và Ukraine làm việc song phương mà không cần đại diện Mỹ có mặt. Mọi vấn đề nóng đều được đưa ra thảo luận, trong đó lập trường về lãnh thổ vùng Donbass vẫn là rào cản lớn nhất.
"Vào cuối buổi đàm phán, ba bên đã ngồi ăn trưa cùng nhau, có một khoảnh khắc mà mọi người trông gần như là bạn bè", một quan chức Mỹ cho biết. Axios cho hay phía Mỹ lạc quan rằng một kết quả tích cực trong vòng đàm phán tiếp theo có thể tạo tiền đề tổ chức đối thoại tại thủ đô Kyiv (Ukraine) hoặc Moscow (Nga), xa hơn là cuộc gặp thượng đỉnh giữa Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky và Tổng thống Nga Vladimir Putin.
Ông Zelensky nói cuộc gặp tại UAE "đã thảo luận về các tham số tiềm năng nhằm chấm dứt chiến sự". TASS thì dẫn lời Thứ trưởng Ngoại giao Nga Sergey Ryabkov nhấn mạnh Moscow kỳ vọng các cuộc thảo luận sẽ hình thành khuôn mẫu giải quyết xung đột.
Vấn đề lãnh thổ vẫn là nút thắt lớn nhất
Báo Pháp luật TP.HCM dẫn thông tin từ tờ Kyiv Independent cho hay, theo Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky, nội dung trọng tâm của các cuộc họp xoay quanh những “tham số có thể chấm dứt chiến tranh”, cùng các bảo đảm an ninh cần thiết để bất kỳ thỏa thuận nào đạt được không chỉ mang tính chính trị mà còn khả thi trên thực địa.
Tổng thống Zelensky cho biết Mỹ đã đề xuất các phương án để chính thức hóa một thỏa thuận hòa bình trong tương lai, đồng thời đóng vai trò giám sát việc thực thi lệnh ngừng bắn hoặc tiến trình hòa bình.
Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky. Ảnh: Reuters
Theo ông Zelensky, các bên đã thống nhất sẽ báo cáo đầy đủ kết quả đàm phán về thủ đô nước mình và phối hợp các bước tiếp theo. Nhiều nguồn tin cho biết “một số kết quả nhất định” đã đạt được, dù chưa thể công bố chi tiết.
Chính phủ UAE, nước chủ nhà, mô tả các cuộc gặp là “tích cực và mang tính xây dựng”, đặc biệt nhấn mạnh việc xuất hiện sự can dự trực tiếp giữa Ukraine và Nga – điều hiếm thấy kể từ khi Moscow phát động chiến dịch quân sự toàn diện. Tuy nhiên, đằng sau những tín hiệu ngoại giao thận trọng, các khác biệt cốt lõi vẫn chưa được thu hẹp.
Vấn đề lãnh thổ, đặc biệt là Donbass, tiếp tục được xem là nút thắt lớn nhất. Trước thềm đàm phán, Điện Kremlin khẳng định Nga không từ bỏ yêu cầu Ukraine rút quân khỏi Donetsk và Luhansk.
Nga hiện đang kiểm soát toàn bộ tỉnh Luhansk và khoảng 80% tỉnh Donetsk, đồng thời mong muốn Ukraine bàn giao phần lãnh thổ Donetsk còn lại (chiếm khoảng 20%).
Một nguồn tin thân cận với vòng đàm phán nói với hãng thông tấn TASS rằng việc yêu cầu Ukraine rút lực lượng khỏi Donbass vẫn là ưu tiên hàng đầu của Nga và là nội dung phức tạp nhất trong các cuộc tiếp xúc ba bên.
Trong khi TASS cho biết chưa có kế hoạch nối lại ngay các cuộc gặp ba bên, hãng Axios dẫn nguồn quan chức Mỹ tiết lộ một vòng đàm phán tiếp theo có thể diễn ra vào ngày 1/2. Thậm chí, khả năng tổ chức cuộc gặp trực tiếp giữa Tổng thống Nga Vladimir Putin và Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky cũng được cho là đang được Mỹ xúc tiến, với điều kiện các vòng đàm phán trung gian tiếp tục đạt tiến triển.
