Tối 7/3 (theo giờ địa phương, tức sáng 8/3 giờ Hà Nội), Tổng thống Mỹ Joe Biden đọc Thông điệp Liên bang năm 2024 trước Quốc hội Mỹ. Theo thống kê của CNN, Thông điệp Liên bang năm nay của ông Biden kết thúc sau 1 giờ 7 phút 23 giây, ngắn hơn khoảng 5 phút so với bài phát biểu năm ngoái.
Được biết, bài Thông điệp Liên bang dài nhất trong lịch sử Mỹ là của cựu Tổng thống Mỹ Bill Clinton vào năm 2000 với thời lượng gần 1,5 tiếng. Trong khi đó, bài phát biểu ngắn nhất là của cựu Tổng thống Mỹ Richard Nixon năm 1972 với thời lượng 29 phút.
“Nước Mỹ đối diện với thời khắc chưa từng có”
Báo Dân Trí dẫn thông tin từ Reuters cho hay, mở đầu bài Thông điệp Liên bang, Tổng thống Biden nói rằng nước Mỹ đang đối diện với "thời khắc chưa từng có".
Ông Biden đề cập đến bài phát biểu trước quốc hội năm 1941 do Tổng thống lúc đó là ông Franklin D. Roosevelt đưa ra, khi Adolf Hitler tiến hành cuộc chiến trên khắp châu Âu. Thời điểm này, ông Roosevelt nói với quốc hội rằng đất nước đang "ở một thời điểm chưa từng có trong lịch sử”.
“Ngày nay, chính chúng ta cũng phải đối mặt với một thời điểm chưa từng có trong lịch sử đó là tự do và dân chủ đang bị tấn công cả trong và ngoài nước”, Tổng thống Biden nói.
Bên cạnh đó, Tổng thống Biden đề cập tới thành tựu trong nhiệm kỳ của mình, một trong số đó là kinh tế. Ông cho rằng, nền kinh tế của Mỹ khiến thế giới phải "ghen tị" trong bối cảnh châu Âu đối mặt với nguy cơ suy thoái, Trung Quốc chật vật phục hồi kinh tế.
Năm 2023 cho thấy sự phục hồi của kinh tế Mỹ, đặc biệt là về vấn đề việc làm. Người tiêu dùng tiếp tục chi tiêu và tâm lý tiêu dùng đang phục hồi. Thế nhưng, theo khảo sát của CNN, 48% người Mỹ cho rằng nền kinh tế chưa thực sự phục hồi. Chỉ khoảng 26% người tin rằng các chính sách của chính quyền Tổng thống Biden giúp cải thiện các điều kiện kinh tế đất nước.
Kêu gọi tiếp tục viện trợ cho Ukraine
Cũng trong bài Thông điệp Liên bang, ông Biden kêu gọi Mỹ tiếp tục viện trợ cho Ukraine, nói rằng tự do và dân chủ đang bị tấn công “cả trong và ngoài nước”. Theo ông, mục đích của Thông điệp Liên bang là để “đánh thức Quốc hội và cảnh báo người dân Mỹ” rằng nền dân chủ đang bị đe dọa.
"Tôi có thể khẳng định rằng Tổng thống Vladimir Putin sẽ không dừng lại ở Ukraine", ông nói. Bên cạnh đó, Tổng thống Biden nhấn mạnh, Kiev cần viện trợ quân sự và không đòi hỏi Washington triển khai binh sĩ hỗ trợ.
Nhà lãnh đạo Mỹ nói: "Họ không yêu cầu lính Mỹ. Trên thực tế, không có lính Mỹ nào tham chiến ở Ukraine. Và tôi quyết tâm giữ nguyên điều đó ".
Cũng theo ông Biden, cựu Tổng thống Mỹ Donald Trump phải chịu trách nhiệm về việc quốc hội Mỹ chưa thông qua gói viện trợ mới cho Ukraine. Ông cũng chỉ trích những bình luận trước đây của ông Trump khuyến khích Nga "làm bất cứ điều gì họ muốn" với bất kỳ quốc gia NATO nào không đáp ứng quy định về chi tiêu quốc phòng của liên minh.
“Tôi nghĩ điều đó thật thái quá, nguy hiểm và không thể chấp nhận được", chủ nhân Nhà Trắng chỉ trích. Ông không nêu đích danh ông Trump mà chỉ gọi là "người tiền nhiệm của tôi".
Cam kết khôi phục quyền phá thai của phụ nữ
VnExpress dẫn thông tin từ CNN cho biết, Tổng thống Biden công kích cựu Tổng thống Trump nhưng không trực tiếp nêu tên, cho rằng người tiền nhiệm phải chịu trách nhiệm trong vụ Tòa án Tối cao Mỹ đảo ngược phán quyết công nhận quyền phá thai của phụ nữ hồi năm 2022. Ông cũng cam kết đưa quyền phá thai của phụ nữ trở lại các bộ luật của Mỹ.
"'Vụ kiện Roe chống lại Wade đã làm đúng. Những người khoe khoang về phán quyết đảo ngược biện pháp bảo vệ quyền phá thai không hiểu quyền lực của phụ nữ", Tổng thống Biden nói, chỉ ra rằng đây là vấn đề thu hút nhiều cử tri trong cuộc bầu cử giữa kỳ năm 2022 và sẽ tiếp tục là chủ đề quan trọng trong cuộc chạy đua vào Nhà Trắng cuối năm nay.
Trước đó, hồi tháng 6/2022, Tòa án Tối cao Mỹ đảo ngực phán quyết vụ kiện "Roe chống lại Wade" đưa ra năm 1973. Khi đó, Tòa án Tối cao tuyên bố phá thai là một trong những quyền con người căn bản của phụ nữ và là quyền hiến định dựa trên tu chính án số 14. Án lệ này đã được coi là văn bản pháp luật cao nhất ở Mỹ trong vấn đề phá thai.
Tòa án Tối cao Mỹ đánh giá phán quyết trong vụ kiện "Roe chống lại Wade" cho phép phá thai từ tuần thứ 24 - 28 của thai kỳ là quyết định sai lầm vì Hiến pháp Mỹ không đề cập cụ thể quyền phá thai. Điều này cho phép các bang có quyền thông qua luật cấm phá thai.
Vấn đề nhập cư
Reuters đưa tin, Tổng thống Biden thể hiện lập trường mạnh mẽ về vấn đề nhập cư trong thông điệp liên bang, phản ánh về nguồn gốc của đất nước và chỉ trích lập trường của cựu Trump về chủ đề này.
"Tôi sẽ không chia cắt các gia đình. Tôi sẽ không cấm đoán mọi người vì đức tin của họ, không giống như người tiền nhiệm của tôi", ông Biden cho hay, đề cập đến những bình luận và chính sách về người nhập cư của ông Trump.
Tổng thống Biden nói thêm: “Không giống như người tiền nhiệm của tôi, tôi biết chúng ta là ai với tư cách là người Mỹ và chúng ta là quốc gia duy nhất trên thế giới có trái tim và tâm hồn kết hợp giữa cái cũ và cái mới. Quê hương của người Mỹ bản địa có gốc tích ở đây hàng nghìn năm, quê hương của mọi người từ khắp nơi trên Trái đất”.
Chỉ trích ông Trump về cuộc bạo loạn Đồi Capitol
Tổng thống Biden chỉ trích ông Trump và các đồng minh đang cố gắng che đậy cuộc bạo loạn ở Đồi Capitol ngày 6/1/2021.
"Lịch sử chứng kiến những kẻ nổi loạn xông vào Đồi Capitol và kề dao vào cổ nền dân chủ Mỹ ngày 6/1 cách đây ba năm. Nhiều người ngồi đây đã có mặt ở Đồi Capitol vào những ngày đen tối nhất đó, tận mắt chứng kiến sự việc.
Những kẻ nổi loạn tới để ngăn cản quá trình chuyển giao quyền lực hòa bình, đảo ngược ý chí của người dân. Ngày 6/1 đó đã gây ra mối đe dọa nghiêm trọng với nền dân chủ Mỹ. Nhưng họ đã thất bại", ông nói.
Được biết, cựu Tổng thống Trump bị cáo buộc xúi giục những người ủng hộ xông vào tòa nhà quốc hội chiều 6/1/2021 nhằm ngăn cản quốc hội công nhận ông Biden đắc cử.
Vụ việc khiến ông Trump gặp rắc rối khi một số bang muốn gạch tên ông khỏi lá phiếu bầu cử sơ bộ. Tuy nhiên, ông Trump đã bác bỏ có liên quan, Tòa án Tối cao Mỹ mới đây cũng ra phán quyết cho phép tiếp tục ghi tên ông Trump trong phiếu bầu cử sơ bộ.
Ngoài vấn đề nói trên, Tổng thống Biden còn nhắc đến đại dịch COVID-19, khiến rất nhiều người tử vong và chịu giãn cách xã hội, cáo buộc ông Trump không quan tâm vấn đề này. Một số người ngồi trong hội trường hét lên "Dối trá!" ngay sau đó.
Cuộc xung đột tại Dải Gaza
Về vấn đề này, Tổng thống Joe Biden cho biết, sau vụ tấn công ngày 7/10/2023 của lực lượng Hamas vào Israel, Israel có quyền đáp trả Hamas. Tuy nhiên, Israel cũng có “trách nhiệm cơ bản” trong việc bảo vệ dân thường ở Gaza, Tổng thống Biden nhấn mạnh.
“Cuộc chiến này đã gây thiệt hại cho dân thường vô tội nhiều hơn tất cả cuộc chiến trước đây ở Gaza cộng lại”, ông Biden nói.
Khi tình hình nhân đạo ở Gaza ngày càng xấu đi, ông Biden tuyên bố Mỹ sẽ thiết lập một hành lang tạm thời gần khu vực này để sử dụng để vận chuyển vật tư. Ông đồng thời cho biết, chính quyền Mỹ cùng với các nước khác đang nỗ lực đạt được thỏa thuận ngừng bắn tạm thời để thả con tin Israel.
Tổng thống Biden kêu gọi Israel và Hamas lập tức ngừng bắn trong 6 tuần, đồng thời cảnh báo Tel Aviv không được sử dụng vấn đề viện trợ làm "con bài mặc cả".
"Tôi muốn nói với giới lãnh đạo Israel rằng viện trợ nhân đạo không phải là sự cân nhắc kém quan trọng hay con bài mặc cả. Bảo vệ và cứu những sinh mạng vô tội phải là ưu tiên hàng đầu", ông nói.
Tận dụng tiềm năng của AI và bảo vệ mọi người khỏi mối đe dọa từ AI
Theo thông tin trên CNN, Tổng thống Biden hối thúc các nghị sĩ "tận dụng những tiềm năng của trí tuệ nhân tạo (AI) và bảo vệ mọi người khỏi mối đe dọa của công nghệ này", cảnh báo về hàng loạt nguy cơ với người dân Mỹ nếu công nghệ AI không được kiểm soát. Một trong những biện pháp được ông đề xuất là cấm những phần mềm sử dụng AI để giả giọng nói người thật.
Phát biểu được đưa ra vài tuần sau khi xuất hiện bản ghi âm ông Biden kêu gọi người dân "không tham gia bầu cử sơ bộ của đảng Dân chủ ở New Hampshire". Các chuyên gia công nghệ sau đó phân tích và kết luận đây là bản ghi âm sử dụng công nghệ deepfake để giả giọng Tổng thống Mỹ.
Yêu cầu nói trên về AI là một sự cân bằng khó khăn, ngay cả ngành công nghệ cũng không chắc chắn làm thế nào để đạt được. Trên thực tế, nhiều tiếng nói cảnh báo về AI đều từ chính giới công nghệ.
Trong tuần này, một nhân viên của Microsoft đã gửi thư tới Ủy ban Thương mại Liên bang Mỹ cảnh báo hệ thống trí tuệ nhân tạo của công ty có thể tạo ra những hình ảnh có hại, bao gồm hình ảnh nhạy cảm về phụ nữ.
Năm 2023, các cơ quan quản lý tài chính ở Mỹ cho hay việc sử dụng AI gây rủi ro cho hệ thống tài chính. Các nhà nghiên cứu cũng cảnh báo nguy cơ hình ảnh AI tạo ra thông tin sai lệch về chính trị trước các cuộc bầu cử ở Mỹ và hàng chục quốc gia khác trong năm 2024.
Vấn đề tuổi tác
Khi kết thúc Thông điệp Liên bang, Tổng thống Biden trực tiếp nhắc đến tuổi tác của mình - điều hiếm khi được ông đề cập. Được biết, nếu đắc cử vào năm 2024 thì ông Biden sẽ 86 tuổi vào cuối nhiệm kỳ thứ hai.
Tổng thống Biden chia sẻ: "Nhiều người nói rằng tôi đã quá già. Dù già hay trẻ, tôi vẫn luôn biết những gì trường tồn. Tôi hiểu rõ tư tưởng chỉ đường của nước Mỹ, đó là tất cả đều được sinh ra bình đẳng và có quyền được đối xử bình đẳng. Chúng ta chưa thực hiện đầy đủ tư tưởng đó, nhưng cũng chưa bao giờ từ bỏ nó. Tôi sẽ không từ bỏ vào lúc này".
Bên cạnh đó, ông cho rằng "nhiều thứ sẽ trở nên rõ ràng hơn bao giờ hết" khi đến độ tuổi của mình.
Đinh Kim(T/h)
