Báo Quân đội nhân dân cập nhật, thông tin từ Bộ Nông nghiệp và Môi trường ngày 6/5 cho biết, bệnh lở mồm long móng (LMLM) là bệnh truyền nhiễm nguy hiểm trên gia súc móng guốc chẵn, do virus thuộc họ Picornaviridae gây ra, có khả năng lây lan xuyên biên giới, xuyên châu lục.
Hình ảnh minh họa về bệnh lở mồm long móng.
Hiện, thế giới ghi nhận 7 serotype vi rút LMLM gồm: A, O, C, Asia1, SAT1, SAT2 và SAT3.
Nhiều năm qua, tại Việt Nam chỉ lưu hành các serotype O, A và Asia1; chưa từng ghi nhận serotype SAT1. Tuy nhiên, từ năm 2025 đến nay, virus LMLM serotype SAT1 đã lan nhanh khỏi khu vực châu Phi, xuất hiện tại nhiều nước Trung Đông và Tây Á. Đặc biệt, đầu tháng 4/2026, Trung Quốc lần đầu công bố xuất hiện ổ dịch SAT1 trên đàn bò tại hai tỉnh Cam Túc và Tân Cương.
VietNamNet cũng ghi nhận, báo cáo gửi Thủ tướng Chính phủ, Bộ Nông nghiệp và Môi trường cảnh báo nguy cơ cao virus lở mồm long móng serotype SAT1 xâm nhập vào Việt Nam.
Theo cơ quan chuyên môn, với đặc điểm biên giới dài, hoạt động vận chuyển, buôn bán gia súc qua đường mòn, lối mở còn phức tạp, Việt Nam đối mặt nguy cơ lớn bị xâm nhập dịch bệnh.
Hiện Việt Nam có tổng đàn gia súc lớn, gồm khoảng 31,4 triệu con lợn, hơn 6 triệu con bò, gần 2 triệu con trâu và trên 3 triệu con dê, cừu.
Tuy nhiên, các loại vắc xin lở mồm long móng đang lưu hành trong nước chỉ có tác dụng phòng các chủng O, A và Asia1, chưa có khả năng bảo hộ với chủng SAT1. Điều này đồng nghĩa toàn bộ đàn gia súc mẫn cảm hiện chưa có miễn dịch với chủng vi rút mới.
Trong trường hợp SAT1 xâm nhập, tỷ lệ mắc bệnh có thể rất cao, thậm chí lên tới 100% ở quần thể chưa có miễn dịch, gây thiệt hại nghiêm trọng về kinh tế.
Các biện pháp như kiểm soát vận chuyển, tiêu độc khử trùng, khoanh vùng, tiêu hủy gia súc bệnh tuy cần thiết nhưng không thể thay thế vai trò của vắc xin trong phòng bệnh chủ động.
Theo thông tin từ các phòng thí nghiệm tham chiếu quốc tế, vắc xin phòng lở mồm long móng serotype SAT1 đã được sản xuất tại nhiều quốc gia như Argentina, Thổ Nhĩ Kỳ, Pháp, Kenya hay Botswana.
Các loại vắc xin này có khả năng tạo kháng thể trung hòa với vi rút thực địa, tuy nhiên mức độ bảo hộ khác nhau tùy theo chủng và nhà sản xuất.
Do SAT1 chưa từng lưu hành tại Đông Nam Á, loại vắc xin này chưa được sử dụng phổ biến trong khu vực.
Trước nguy cơ dịch bệnh, Bộ Nông nghiệp và Môi trường đã kiến nghị Thủ tướng Chính phủ xem xét cho phép nhập khẩu vaccine LMLM serotype SAT1 đã được cơ quan có thẩm quyền nước ngoài cấp phép lưu hành để phục vụ phòng, chống dịch bệnh khẩn cấp.
Theo đề xuất, sau khi được kiểm tra chất lượng đạt yêu cầu, số vaccine này sẽ được sử dụng tại các cơ sở chăn nuôi có nhu cầu, nhằm tạo miễn dịch chủ động cho đàn gia súc trước khi dịch xảy ra; đồng thời phục vụ tiêm phòng bao vây nếu xuất hiện ổ dịch tại Việt Nam. Kinh phí mua vaccine do các cơ sở chăn nuôi tự chi trả.
Bộ Nông nghiệp và Môi trường nhấn mạnh, việc chủ động cho phép nhập khẩu vaccine SAT1 trong tình huống phòng, chống dịch bệnh động vật khẩn cấp là giải pháp cấp thiết nhằm bảo vệ đàn gia súc, giảm thiểu thiệt hại kinh tế và bảo đảm an toàn dịch bệnh quốc gia trước nguy cơ virus SAT1 ngày càng gia tăng.
Lở mồm long móng là bệnh truyền nhiễm nguy hiểm, lây lan nhanh trên gia súc như trâu, bò, lợn, dê, cừu, gây thiệt hại lớn cho ngành chăn nuôi và an ninh lương thực.
