Bài toán nhân lực trong một cuộc chiến tiêu hao
Theo báo Tin tức và Dân tộc, khi nhiệt độ đầu tháng 1 giảm sâu xuống dưới mức đóng băng, đà tiến công của Nga theo quy luật mùa đông bắt đầu chững lại.
Tuy nhiên, như trong mọi cuộc chiến trong lịch sử, các chiến dịch sẽ tăng tốc trở lại vào mùa xuân và mùa hè. Trong khi đó, quân đội Ukraine vẫn đang phải đối mặt với cuộc khủng hoảng nhân lực mang tính hệ thống, ảnh hưởng ngay cả tới những đơn vị tinh nhuệ nhất.
Sự thiếu hụt binh sĩ kéo theo những căng thẳng ngày càng lớn - chênh lệch giữa lực lượng tấn công và phòng thủ, một xã hội kiệt quệ, những người lính mệt mỏi - những yếu tố có thể định hình cục diện cuộc chiến Ukraine trong năm 2026.
Vấn đề nhân lực là một trong những yếu tố quan trọng tác động đến cục diện xung đột Nga - Ukraine. Ảnh: Reuters
Khi chưa có bất kỳ thỏa thuận hòa bình nào trong tầm mắt, năm 2026 nhiều khả năng sẽ tiếp tục chứng kiến một cuộc chiến tiêu hao kéo dài, tương tự giai đoạn sau thất bại của cuộc phản công mùa hè năm 2023 của Ukraine. Trong cuộc xung đột Nga - Ukraine, cả hai bên đều tìm cách bào mòn không chỉ năng lực mà cả ý chí tiếp tục chiến đấu của đối phương.
Dù lực lượng Nga đông đảo, được trang bị mạnh và nhìn chung vẫn còn động lực chiến đấu, họ cũng đang phải trải sức trên hơn 1.000 km chiến tuyến, đối đầu với một đối thủ yếu hơn về hỏa lực và tài nguyên, nhưng vẫn kiên cường phòng thủ.
Nếu hàng trăm nghìn binh sĩ Ukraine đang tạo thành chuỗi phòng thủ của hơn 100 lữ đoàn dọc chiến tuyến không còn đủ về số lượng, năng lực hoặc tinh thần chiến đấu, thì Nga có thể đạt được ngay cả những mục tiêu tham vọng nhất.
Hỗ trợ quốc tế và đổi mới công nghệ
Theo báo Dân trí, hỗ trợ từ phương Tây vẫn là yếu tố quan trọng đối với Ukraine. Trung tâm Nghiên cứu Chiến lược Quốc tế (CSIS) dự báo lực lượng quân sự Nga hy vọng có lợi thế lớn hơn vào năm 2026 nếu lực lượng Ukraine suy yếu, nhưng châu Âu đang tăng sản xuất quốc phòng.
Viện Brookings nhấn mạnh rằng Nga chỉ kiểm soát thêm 2% lãnh thổ Ukraine trong hai năm qua, với mức tổn thất không hề nhỏ, nhờ sự hỗ trợ tích cực từ phương Tây. Dưới thời Tổng thống Donald Trump, Mỹ có thể giảm hỗ trợ Ukraine, nhưng châu Âu vẫn cam kết giúp đỡ.
Công nghệ hiện đại đang định hình cuộc chiến. Trang DW báo cáo Ukraine sử dụng AI để thay đổi cách thức chiến đấu, với UAV cứu thương và vận chuyển trang thiết bị. Major Yurii Fedorenko, chỉ huy quân đội Ukraine, dự báo năm 2026 sẽ chứng kiến “chiến trường khác biệt”, với vùng xám rộng 20-25km nơi UAV thống trị. Ukraine nhắm mục tiêu tăng số lính Nga bị UAV tấn công lên 50.000-60.000 mỗi tháng vào năm 2026, theo Tổng thống Zelensky.
Trong khi đó, Nga cũng tích cực phát triển các loại UAV, hệ thống tác chiến điện tử và tên lửa Oreshnik, theo ISW. Nhà phân tích địa chính trị Daria Kaleniuk từ Atlantic Council nhấn mạnh UAV không thay thế lực lượng bộ binh, nhưng giữ vai trò quan trọng trong năm 2026.
Nga có thể duy trì hoạt động quân sự thêm 2-3 năm tới nhờ sức mạnh nội tại và nguồn dự trữ quốc gia, theo TASS. MSN cảnh báo năm 2026 có thể quyết định cuộc chiến khi nhân lực và tài nguyên Ukraine dần cạn kiệt. Trang tin Ukrinform dự báo chiến sự tại Ukraine khó kết thúc trong năm 2026 mà chuyển sang “giai đoạn tiêu hao kéo dài”, cường độ thấp.
Công nghệ hiện đại đang định hình cuộc xung đột Nga - Ukraine. Ảnh: Reuters
Chiến thuật phải được sử dụng hiệu quả
Trong phần lớn giai đoạn giao tranh tiêu hao mang tính trận địa, mỗi khi Nga tăng cường tấn công ở một khu vực, Ukraine thường có thể điều chuyển lực lượng để ổn định tình hình và dập tắt các mũi tiến công trước khi mất quá nhiều lãnh thổ, theo báo Tin tức và Dân tộc.
Tại đây, Ukraine có thể dồn các lữ đoàn mạnh nhất và các đơn vị UAV tinh nhuệ, tận dụng các khu đô thị dày đặc như Pokrovsk hay Kostiantynivka để kéo Nga vào những trận chiến tiêu hao, gây tổn thất lớn về nhân lực và trang bị.
Ở những khu vực được bao phủ tốt bởi các đội drone hiệu quả và do các lữ đoàn đủ quân, có năng lực phòng thủ, Nga vẫn chưa thể tạo ra đột phá mang tính chiến dịch. Tuy nhiên, ở nhiều khu vực khác, xu hướng trong năm 2025 lại đang đi theo chiều ngược lại - một dấu hiệu đáng lo ngại.
Áp lực lên quân đội Ukraine thể hiện qua việc ngày càng xuất hiện nhiều “điểm yếu” dọc chiến tuyến, trong khi những khu vực từng được phòng thủ ổn định suốt nhiều năm nay lại trở thành nơi Nga đạt được bước tiến mới.
Điều này thể hiện rõ nhất ở mặt trận phía nam, gần thị trấn Huliaipole (tỉnh Zaporizhzhia), nơi Nga đã kiểm soát trong dịp Giáng sinh. Bất chấp tầm quan trọng chiến lược của khu vực, các đợt rút quân hỗn loạn của Ukraine trong tháng trước đó đã đặt toàn bộ hệ thống phòng thủ Zaporizhzhia vào tình thế nguy hiểm. Việc phòng thủ Huliaipole vẫn do Lữ đoàn Phòng vệ Lãnh thổ số 102 - đơn vị thiếu quân, thiếu trang bị và yếu kém về chỉ huy - đảm trách.
Cùng thời điểm, thành phố Siversk - từng là chốt chặn then chốt trong phòng tuyến bắc Donetsk - đã bị Nga giành quyền kiểm soát chỉ trong vài tuần.
Các lữ đoàn bảo vệ khu vực này vốn dày dạn kinh nghiệm và có năng lực chiến đấu. Tuy nhiên, sau thời gian dài bị bào mòn bộ binh mà không được bổ sung đầy đủ, trong khi các đội drone liên tục trở thành mục tiêu của hỏa lực Nga, họ không còn đủ sức giữ vững chiến tuyến như trước.
Ở tỉnh Sumy, việc quân Nga tiến vào làng Hrabovske, khu vực trước đây tương đối yên tĩnh nhưng được phòng thủ bởi lực lượng lãnh thổ mỏng, cho thấy nguy cơ mở thêm các mặt trận mới, làm gia tăng bài toán chiến lược cho Kiev.
