Chiều 21/5, Công an TP.HCM gửi thông tin cảnh báo các thủ đoạn lừa đảo trên không gian mạng đến họp báo về các vấn đề kinh tế - xã hội do Ban Tuyên giáo và Dân vận Thành ủy, Sở Văn hóa và Thể thao tổ chức.
Pháp luật TP.HCM thông tin, Công an TP.HCM, từ trước đến nay, TP.HCM luôn là mục tiêu mà các loại tội phạm chú ý hoạt động, không chỉ trong thế giới thực mà còn trên không gian mạng.
Thời gian vừa qua, tại TP.HCM nổi lên nhiều hoạt động phức tạp của các loại tội phạm trật tự an toàn xã hội trên không gian mạng với phương thức, thủ đoạn ngày càng tinh vi, nguy hiểm. Trong đó, tội phạm lừa đảo, chiếm đoạt tài sản trên không gian mạng là phổ biến nhất.
Qua đánh giá, kịch bản lừa đảo thường xuyên được thay đổi, gắn với từng thời điểm, giai đoạn và nhu cầu mà người dân quan tâm.
Về thủ đoạn lừa đảo, Công an TP cho biết các đối tượng chủ yếu thực hiện thông qua 4 hình thức: Mạo danh, lừa đảo tình cảm, lừa đảo đầu tư tài chính, tán phát mã độc.
Các kịch bản lừa đảo được xây dựng chi tiết, bài bản, có sự phân công, phân cấp trong quá trình tiếp cận nạn nhân.
Đáng nói, hoạt động lừa đảo có sự câu kết giữa các đối tượng người Việt Nam và người nước ngoài, thực hiện hành vi lừa đảo quy mô lớn chủ yếu thông qua địa bàn “nước thứ ba” như Campuchia, Dubai, Myanmar…
Các hoạt động này mang tính chất quy mô “làng nghề” và dây chuyền hóa từ khâu xây dựng kịch bản, cung cấp công cụ, dịch vụ, cơ sở dữ liệu phục vụ lừa đảo đến khâu tiếp cận, thực hiện hành vi lừa đảo nạn nhân, khâu rửa tiền, tẩu tán tài sản phạm tội.
Một số đối tượng sau khi hành nghề tại nước ngoài, nắm được phương thức đã về nước tự lập các nhóm lừa đảo. Nhóm này lợi dụng địa bàn nông thôn hoặc các khu dân cư tách biệt, thuê nhà cao tầng, nguyên căn và núp bóng dưới danh nghĩa các công ty công nghệ để thực hiện hành vi lừa đảo.
Công an TP.HCM cho biết các đối tượng triệt để lợi dụng không gian mạng với tính chất “không biên giới”. Đặc biệt là các loại hình dịch vụ internet, viễn thông, thanh toán trực tuyến và các tiện ích công nghệ khác như AI, Deepfake, ứng dụng mã độc… để thực hiện hành vi lừa đảo trực tuyến.
Đáng chú ý, hiện công tác quản lý nhà nước đối với các lĩnh vực mà đối tượng lừa đảo trực tuyến lợi dụng còn nhiều bất cập. Hoạt động cung ứng dịch vụ xuyên biên giới của các công ty, doanh nghiệp diễn ra phổ biến trong nhiều lĩnh vực đời sống xã hội nhưng khâu quản lý, kiểm soát và định danh người sử dụng còn nhiều hạn chế.
Công an TP.HCM phát đi cảnh báo lừa đảo trên mạng.
TTXVN thông tin, theo đánh giá của Công an TP.HCM, nạn nhân của lừa đảo trực tuyến hiện nay có thể là bất kỳ ai, không phân biệt giới tính, nghề nghiệp hay trình độ học vấn. Trong đó, nhiều trường hợp là người có trình độ cao, người làm trong lĩnh vực công nghệ hoặc có điều kiện kinh tế vẫn bị lừa vì mất cảnh giác hoặc bị đánh vào tâm lý ham lợi nhuận.
“Các đối tượng thường khai thác sự thiếu hiểu biết về an toàn thông tin, thao túng tâm lý hoặc đánh vào lòng tham của nạn nhân bằng những lời hứa lợi nhuận cao, kiếm tiền nhanh”, đại diện Công an TP Hồ Chí Minh cho biết.
Ngoài ra, lực lượng chức năng TP Hồ Chí Minh cũng cảnh báo nhiều trường hợp bị lừa do tham gia các hoạt động thiếu lành mạnh trên không gian mạng như cờ bạc trực tuyến, truy cập nội dung nhạy cảm, vay tín dụng đen hoặc tham gia các hội nhóm tiêu cực. Sau khi có được thông tin cá nhân hoặc hình ảnh riêng tư, các đối tượng sẽ đe dọa, tống tiền nạn nhân.
Bên cạnh lừa đảo trực tuyến, Công an TP Hồ Chí Minh cũng cảnh báo tình trạng lộ lọt và mua bán dữ liệu cá nhân đang diễn ra đáng lo ngại. Theo cơ quan Công an, nhiều tổ chức, doanh nghiệp vẫn chưa thực hiện tốt việc bảo vệ dữ liệu người dùng, trong khi không ít người dân có thói quen công khai thông tin cá nhân trên mạng xã hội như số điện thoại, căn cước công dân, tài khoản ngân hàng hay hình ảnh đời tư.
Đáng chú ý, các đối tượng hiện sử dụng nhiều thủ đoạn tinh vi để thu thập dữ liệu như tạo biểu mẫu giả mạo ngân hàng, cơ quan chức năng hoặc dùng phần mềm khai thác dữ liệu trên không gian mạng. Thậm chí, có trường hợp nhân viên doanh nghiệp cố tình đánh cắp thông tin khách hàng để mua bán trái phép.
Để phòng tránh rủi ro, Công an TP.HCM khuyến cáo người dân tuyệt đối không cung cấp mã OTP, thông tin tài khoản ngân hàng, mật khẩu cho bất kỳ ai; không bấm vào các đường link lạ hoặc cài đặt ứng dụng không rõ nguồn gốc. Người dân chỉ nên tải ứng dụng từ App Store hoặc Google Play và cần kiểm tra kỹ website ngân hàng trước khi đăng nhập. Đối với trường hợp nghi ngờ bị lộ thông tin hoặc bấm nhầm vào link giả mạo, người dân cần nhanh chóng khóa tài khoản ngân hàng, khóa tính năng thanh toán trực tuyến và liên hệ ngay với ngân hàng để được hỗ trợ.
Đối với doanh nghiệp, Công an TP.HCM đề nghị tăng cường bảo mật hệ thống thông tin, thực hiện nghiêm các quy định của Luật An ninh mạng và Nghị định về bảo vệ dữ liệu cá nhân; đồng thời, lực lượng chức năng sẽ tiếp tục đẩy mạnh xử lý các hành vi mua bán dữ liệu cá nhân trái phép và thường xuyên cập nhật các thủ đoạn mới để người dân nâng cao cảnh giác.
