Báo Dân Trí dẫn thông tin từ chuyên trang quân sự War Zone cho biết, đoạn video dài 17 giây bắt đầu được chia sẻ trên các kênh Telegram của Nga và Ukraine từ ngày 5/3, được cho là ghi lại khung cảnh bên trong nhà máy ở Yelabuga, thuộc vùng Tatarstan phía Đông Nam nước Nga.
Đoạn video cho thấy những chiếc máy bay không người lái (UAV) giống mẫu Shahed của Iran, trên cánh khắc chữ Geran. Những chiếc UAV này có vây ổn định dạng dọc ở cả phía trên và phía dưới đầu cánh, với kích cỡ lớn hơn so với mẫu Shahed-131 (có vây ổn định chỉ phía trên đầu cánh).
Có vẻ những chiếc UAV trong video và các bức ảnh liên quan vẫn đang trong quá trình lắp ráp nên chưa lắp bộ phận đẩy, hệ thống điện tử, và đầu đạn. War Zone đánh giá số lượng UAV xuất hiện trong video là “ấn tượng” và “đáng lo ngại” đối với Ukraine.
Đoạn video được cho là ghi cảnh bên trong nhà máy Nga sản xuất mẫu UAV tấn công giống UAV Shahed của Iran. Nguồn: Telegram
Trong đoạn video, có thể thấy khung UAV có hai màu là xám nhạt và đen than. Lớp sơn ngoài màu đen được hiểu là nhằm mục đích tối ưu hóa cho các chiến dịch ban đêm.
"Nga đã triển khai lượng lớn UAV sao chép dòng Shahed-131 và Shahed-136 của Iran để tập kích Ukraine. Tuy nhiên, hình ảnh dây chuyền cho thấy nỗ lực sản xuất đang tập trung vào phiên bản dựa trên mẫu Shahed-136, vốn có kích thước và tầm bay vượt trội so với Shahed-131", tác giả Thomas Newdick viết trên War Zone.
Hồi năm 2023, Tổ chức Nghiên cứu Vũ khí Xung đột (CAR) có trụ sở tại Anh cho rằng, Moscow đã sao chép, cải tiến thành công mẫu Shahed-136 của Iran và bắt đầu tự sản xuất phiên bản Geran-2 nội địa. Nguyên mẫu Shahed-136 có thể tập kích mục tiêu ở khoảng cách 2.000-2.500 km, mang theo đầu đạn nặng 40 kg với tốc độ bay tối đa 185 km/h.
Thông tin xuất hiện trước đây tiết lộ, Moscow xây dựng nhà máy lắp ráp UAV tại Tatarstan từ tháng 4/2023 nhưng quá trình sản xuất ban đầu chỉ sử dụng các linh kiện từ Iran.
Theo Viện Khoa học và An ninh Quốc tế (ISIS) có trụ sở ở Washington (Mỹ), vào tháng 8/2023, nhà máy của Nga đã “lắp ráp lại các UAV do Iran cung cấp nhưng bản thân nơi này chỉ sản xuất phần thân UAV và có lẽ không quá 300 chiếc”.
Gần đây, các nguồn tin tại Ukraine cho biết nhà máy này sẽ chuyển hoàn toàn sang sử dụng các linh kiện của Nga vào năm tới. Theo Forbes, nhà máy hướng đến khả năng sản xuất hơn 1.600 chiếc Shahed/tháng.
Trong khi đó, VnExpress dẫn thông tin từ War Zone cho hay, theo các tài liệu rò rỉ mà truyền thông Mỹ có được, nhà máy tại Yelabuga đặt kế hoạch xuất xưởng 6.000 UAV tự sát Geran-2 trước tháng 9/2025.
Nhóm chuyên gia ở ISIS cũng cho rằng, các kỹ sư Nga đang tìm cách cải tiến công nghệ của dòng Geran-2, tận dụng trình độ và năng lực công nghiệp trong nước để xuất xưởng những phi cơ có chất lượng tốt hơn, quy mô lớn hơn so với dây chuyền của Iran.
UAV tự sát được thiết kế với mục đích mang thuốc nổ lao vào tập kích mục tiêu phía sau phòng tuyến đối phương. Khác với UAV cỡ lớn truyền thống có thể phóng tên lửa, thả bom rồi quay về căn cứ sau khi tập kích, UAV tự sát chỉ tung một đòn tấn công duy nhất.
Nga đang triển khai nhiều loại UAV tự sát cho chiến dịch quân sự đặc biệt ở Ukraine, trong đó đáng chú ý là Geran-2 với tầm bay ước tính 2.500 km và Lancet chuyên tập kích mục tiêu ở khu vực tiền tuyến.
Đinh Kim (T/h)
