Giải mã bí ẩn tại hiện trường
“Trong lúc mọi người sum vầy cùng gia đình bên mâm cơm tối, thì mình lại đang làm nhiệm vụ bên cạnh 1 tử thi lạnh ngắt. Hay thời điểm bạn tụ tập vui vẻ sau giờ nghỉ, thì mình vẫn đang căng mình đổ mồ hôi tại hiện trường để vén màn một vụ trọng án. Bởi những cán bộ chiến sĩ tại phòng Kỹ thuật hình sự luôn có những chuyến công tác đột xuất, bất ngờ không kể giờ giấc thời gian nào”, Thượng úy Trần Văn Sơn, Giám định viên phòng Kỹ thuật hình sự Công an tỉnh Bắc Giang trải lòng về câu chuyện nghề của mình.
Nhớ lại vào trưa 22/10/2021, Thượng úy Trần Văn Sơn nhận chỉ đạo của chỉ huy, lập tức cùng tổ công tác đi thôn Tuấn Mỹ, xã Tân Thanh, huyện Lạng Giang. Tại đây, một vụ trọng án vừa xảy ra, tin báo ban đầu cho biết ít nhất 2 người đã bị sát hại dã man, còn hung thủ đã bỏ trốn.
Hiện trường vụ án là ngôi nhà của ông Trần Văn Luật (SN 1949), nằm trên một quả đồi ít người dân qua lại. Nhớ lại khung cảnh khi đó, Thượng úy Sơn kể rằng khi vừa bước qua cánh cửa sắt, thi thể của bà Bùi Thị Thoa (SN 1949, vợ ông Luật) nằm ở đường dẫn vào nhà với nhiều vết thương trên người. Đi khoảng 30m vào trong tiếp tục xuất hiện thêm một thi thể khác là ông Trần Văn Luật.
“Ban đầu khi mới tiếp cận hiện trường, nhận định có 2 nạn nhân là vợ chồng ông Luật, tuy nhiên, quá trình khám nghiệm hiện trường, tổcổng công tác tiếp tục phát hiện thi thể nạn nhân thứ 3 là con gái ông Luật là chị Trần Thị Thảo bị vùi lấp dưới lá cây ở góc sân nhà. Toàn bộ hiện trường có nhiều sự xáo trộn, cho thấy hung thủ thủ đoạn che giấu tội ác của mình”, Thượng úy Trần Văn Sơn chia sẻ với PV ĐS&PL. Mở rộng việc khám nghiệm, Thượng úy Sơn và đồng nghiệp tìm thấy con dao, nghi là hung khí gây án, bị hung thủ vứt vào vườn nhằm phi tang.
Trong tổ công tác của phòng Kỹ thuật hình sự, Công an tỉnh Bắc Giang còn có sự tham gia khám nghiệm pháp y của Đại úy Trần Văn Đông. Qua những dấu vết tại hiện trường, trên tử thi, Đại úy Đông khi đó nhận định đây là vụ án rất nghiêm trọng. Có rất nhiều dấu vết, vết thương, đặc biệt là những vết rách da trên thi thể 3 nạn nhân.
“Sau khi đánh giá tỉ mỉ, cẩn thận, chúng tôi nhận định các vết thương được gây ra bởi vật sắc, bản rộng; tác động theo nhiều chiều hướng với nhiều lực tác động khác nhau”, Đại úy Đông chia sẻ và nhận định trên phù hợp với con dao mà tổ khám nghiệm của Thượng úy Sơn tìm thấy.
Qua công tác khám nghiệm tử thi, Đại úy Trần Văn Đông đưa ra được kết luận chuyên môn về những tổn thương của 3 nạn nhân. Với ông Luật, người đàn ông này bị tấn công chủ yếu ở vùng cổ gây đứt thực quản, đứt động tĩnh mạch cảnh trái và tử vong do mất máu; bà Thoa bị chém vào đầu gây rách da, sập vỡ xương hộp sọ... còn chị Thảo bị tổn thương vùng cổ, đứt đốt sống cổ, động tĩnh mạch cảnh phải và tử vong vì mất máu.
“Đánh giá di biến động và các vết thương chí mạng, chúng tôi nhận định hầu như các nạn nhân đều không thể di chuyển xa, đều bị tác động nhanh chóng và tử vong tại chỗ”, Đại úy Đông nhớ lại.
Từ việc tỉ mỉ khám nghiệm hiện trường cùng những nhận định, đánh giá dựa vào chuyên môn, nghiệp vụ, kinh nghiệm nêu trên của Thượng úy Sơn, Đại úy Đông và những thành viên khác trong tổ công tác đã góp công lớn trong việc điều tra, khám phá vụ án cũng như phơi bày tội ác của hung thủ ra ánh sáng. Đến ngày 24/10, Trần Văn Hiếu (SN 1974), hung thủ của vụ án đã bị cơ quan công an bắt giữ và đã khai nhận mọi hành vi phạm tội của mình.
“Nghề cúi mặt xuống xác chết…”
Gần 10 năm gắn bó với công tác Kỹ thuật hình sự, với công việc giám định tử thi, Đại úy Trần Văn Đông tâm sự: “Có lẽ vì cái duyên nên nghề đã chọn mình. Anh em làm nghề giám định pháp y nếu không có bản lĩnh, yêu ngành, yêu nghề chắc bỏ cuộc lâu rồi. Bằng kinh nghiệm và trình độ chuyên môn, chúng tôi đem đến góc nhìn khoa học về những thương tật, cái chết của nhiều nạn nhân, nói lên tiếng nói của người đã khuất”.
Nơi làm việc của Đại úy Đông và những giám định viên khác chẳng phải trong phòng mổ, mà thực hiện dưới trời nắng, trời mưa, hay trong nắng nóng hoặc dưới cái rét buốt... bởi “nạn nhân ở đâu”, các anh “khám nghiệm tại đó”. Có những vụ án, để được vào hiện trường phải đi bộ, trèo đèo lội suối mới có thể tiếp cận được tử thi.
“Nhiều người dân đến xem hiện trường nhìn chúng tôi lắc đầu nói, cái nghề cúi mặt xuống xác chết này, có “các vàng, các bạc, em cũng chịu thôi”. Không chỉ vậy, khi biết tôi làm nghề này, đôi khi bị bạn bè, người thân trêu là “kền kền” bởi cứ có thi thể nạn nhân là anh em kỹ thuật hình sự lên đường, tìm kiếm sự thật từ những xác chết.
Có khi, tử thi bị phân hủy, bị giòi bọ ăn, rồi bốc mùi... chúng tôi vẫn phải sử dụng các biện pháp nghiệp vụ để buộc “họ” phải lên tiếng. Đó là những khó khăn mà chúng tôi coi là đặc thù của nghề. Trên hết, tôi luôn xác định bản thân là một chiến sĩ công an nhân dân, sẵn sàng vượt qua những thử thách, vất vả để thực hiện tốt mọi nhiệm vụ được giao. Khi vụ án được làm sáng tỏ, cũng là lúc chúng tôi cảm thấy vững vàng hơn”, Đại úy Đông chia sẻ.
Nói về hậu phương, anh Đông không giấu được sự hạnh phúc khi có vợ luôn trân trọng và ủng hộ anh hết mình. Vào ngành CAND và vào nghề giám định tử thi từ trước khi quen vợ, Đại úy Đông từng rất “khó nghĩ” trong việc làm thế nào để chia sẻ với nửa kia, để người phụ nữ của anh hiểu và thông cảm cho đặc thù công việc.
“May mắn thay, vợ tôi hoàn toàn ủng hộ công việc của tôi. Cô ấy còn cảm thấy tự hào khi tôi làm những công việc mà không phải ai cũng làm được. Điều này khiến tôi yên tâm trong công tác, tập trung hoàn thành những nhiệm vụ được giao”, Đại úy Đông tâm sự.
Chia sẻ thêm về nghề, Thượng úy Trần Văn Sơn, Giám định viên Phòng Kỹ thuật hình sự Công an tỉnh Bắc Giang, quá trình làm việc, anh Sơn phải tiếp cận hàng trăm vụ án thương tâm, man rợn. Mỗi một vụ án lại mang lại cho anh những xúc cảm khác nhau. Có khi là sự lạnh gáy trước sự tàn độc của hung thủ, có khi là sự thương cảm trước nỗi đau mất mát người thân của gia đình nạn nhân và cũng có khi là sự đau đau với các ẩn số chưa lý giải của vụ án.
Với anh Sơn, công việc dù có khó khăn áp lực, nhưng đã mang trọng trách của một người chiến sỹ Công an nhân dân, anh và đồng đội không được phép lùi bước, không để cái ác bị che giấu, lẩn khuất. Và trên hết là luôn để sự thật được sáng tỏ.
Thầm lặng những chiến công
Được thành lập từ ngày 6/3/1984, trải qua 40 năm phấn đấu, cống hiến, phòng Kỹ thuật hình sự Công an tỉnh Bắc Giang luôn đáp ứng tốt và phục vụ có hiệu quả công tác đấu tranh phòng, chống tội phạm và các vụ việc về dân sự, hành chính khác tại địa bàn tỉnh Bắc Giang.
Chia sẻ với PV, Thượng tá Thân Ngọc Thắng, Trưởng phòng Kỹ thuật hình sự, Công an tỉnh Bắc Giang cho biết, Trong suốt chiều dài lịch sử xây dựng và trưởng thành, phòng Kỹ thuật hình sự đã triển khai các biện pháp công tác nghiệp vụ, được phân cấp nhiều lĩnh vực mới.
“Hiện nay, phòng có tổng cộng 32 cán bộ chiến sĩ nhưng trung bình hàng năm khám nghiệm hơn 100 vụ các loại và giám định khoảng 2500 vụ việc. Dù vậy, năng lực công tác của phòng Kỹ thuật hình sự đáp ứng được phần lớn yêu cầu của các cơ quan trong và ngoài lực lượng trên địa bàn tỉnh Bắc Giang”, Thượng tá Thân Ngọc Thắng cho hay.
Theo phòng Kỹ thuật hình sự, trên thực tế, không phải lúc nào cũng có thể nhanh chóng lần tìm được dấu vết bởi có những vụ việc hiện trường gần như bị xáo trộn, yêu cầu người cán bộ Kỹ thuật hình sự phải vận dụng kinh nghiệm để thu thập chứng cứ, làm sáng tỏ nguyên nhân, giúp cơ quan điều tra phá án. Nhiều vụ việc từ kết quả khám nghiệm là căn cứ quan trọng để Cơ quan điều tra quyết định khởi tố hay không khởi tố vụ án, là căn cứ để truy bắt đối tượng theo dấu vết nóng, nhất là đối với các vụ án có tính chất đặc biệt nghiêm trọng như giết người, tại nạn giao thông...
Để một vụ án được khám phá thành công, bên cạnh công tác khám nghiệm hiện trường, khám nghiệm tử thi thì công tác giám định đóng vai trò vô cùng quan trọng. Thông qua giám định, lực lượng kỹ thuật hình sự đã phát hiện các thủ đoạn hoạt động của tội phạm để kịp thời báo cáo cấp trên, thông báo cho lực lượng chức năng chủ động phát hiện, phòng ngừa, ngăn chặn, nhất là về các loại ma túy mới, thủ đoạn làm giả tài liệu, hướng dẫn thu mẫu giám định, mẫu so sánh đối với các vật chứng là hình ảnh thu được từ camera an ninh…
Kết quả giám định dấu vết, vật chứng là bằng chứng khoa học duy nhất nhằm buộc tội hay gỡ tội cho các nghi phạm, giúp cơ quan điều tra có định hướng đúng đắn khi phá án cũng như củng cố chặt chẽ nguồn chứng cứ, truy nguyên thủ phạm hoặc bị hại. Bởi vậy, trong mỗi vụ việc, yêu cầu các giám định viên cần tuân thủ đúng quy trình, tuyệt đối không được để xảy ra sai sót. Các kết luận giám định do các giám định viên của đơn vị ban hành đều đảm bảo chính xác 100%, không có vụ việc nào phải giám định lại.
Trao đổi với PV, Đại tá Nguyễn Hữu Bình, Phó Giám đốc Công an tỉnh Bắc Giang, khẳng định lực lượng kỹ thuật hình sự dù không có chức năng điều tra nhưng là đơn vị nghiệp vụ quan trọng, hỗ trợ cho hoạt động điều tra. Vì vậy, theo Đại tá Bình, những năm qua, ban giám đốc Công an tỉnh Bắc Giang có sự quan tâm đặc biệt tới các cán bộ chiến sĩ Phòng kỹ thuật hình sự. “Đây là lực lượng rất vất vả, công việc nhiều nhưng số lượng giám định viên thì có hạn”, Phó Giám đốc Công an tỉnh Bắc Giang nói.
40 năm - một chặng đường vẻ vang, các thế hệ cán bộ chiến sĩ, phòng Kỹ thuật hình sự Công an tỉnh Bắc Giang có quyền tự hào vì đã phấn đấu, vượt qua mọi khó khăn thử thách hoàn thành xuất sắc mọi nhiệm vụ được giao. Lòng yêu nghề và sự cống hiến thầm lặng đã góp phần làm nên những chiến công, phá những vụ án quan trọng để bảo vệ công lý, góp phần vào sự bình yên của xã hội.
Đỗ Chang
