Tài nguyên tần số không chỉ cần đúng giá mà còn phải đúng thời điểm
Sáng 13/8 tiếp tục chương trình Kỳ họp không thường lệ thứ Nhất, Quốc hội thảo luận ở hội trường về dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Tần số vô tuyến điện, Luật Viễn thông, Luật Giao dịch điện tử và Luật Chuyển giao công nghệ.
Tham gia góp ý kiến, ĐBQH Tào Đức Thắng - Chủ tịch kiêm Tổng Giám đốc Tập đoàn Công nghiệp - Viễn thông Quân đội (Viettel), đoàn Tp.Hồ Chí Minh đề cập đến những kết quả nổi bật sau khi Quốc hội sửa đổi Luật Tần số vô tuyến điện năm 2022 và ban hành Luật Viễn thông năm 2023.
ĐBQH Tào Đức Thắng - Chủ tịch kiêm Tổng Giám đốc Tập đoàn Công nghiệp - Viễn thông Quân đội (Viettel), đoàn Tp.Hồ Chí Minh (Ảnh: Media Quốc hội).
Theo ông Thắng, việc sửa đổi Luật Tần số năm 2022 đã tạo cơ sở pháp lý quan trọng để đấu giá và phân bổ các băng tần phục vụ triển khai hạ tầng di động 4G, 5G.
Các phiên đấu giá thành công với các băng tần 2.600 MHz, 3.500 MHz và gần đây là băng tần 700 MHz không chỉ mang lại gần 17.000 tỷ đồng cho ngân sách Nhà nước, mà còn tạo tiền đề để doanh nghiệp đầu tư hạ tầng, nâng cao chất lượng dịch vụ và thúc đẩy chuyển đổi số.
"Nhìn từ ba phía thì Nhà nước được nguồn thu; doanh nghiệp có điều kiện đầu tư và tiết kiệm chi phí; còn người dân thì được hưởng lợi về dịch vụ tốt hơn", ông Thắng nói.
Đối với doanh nghiệp, việc được phân bổ băng tần đúng thời điểm không chỉ giúp đẩy nhanh đầu tư, duy trì tăng trưởng mà còn tối ưu hóa chi phí triển khai và khai thác mạng lưới.
Theo tính toán, có thể tiết kiệm cho các doanh nghiệp đến hàng chục nghìn tỷ đồng tiền đầu tư. Đối với người dân việc hưởng lợi nhìn thấy qua tốc độ trải nghiệm dịch vụ, công nghệ hạ tầng.
Qua thực tiễn này, ông Thắng cho rằng, đối với tài nguyên tần số, không chỉ cần đúng giá mà còn phải đúng thời điểm. Giá trị của băng tần phụ thuộc vào mức độ phát triển của công nghệ, hệ sinh thái thiết bị và nhu cầu thị trường tại từng giai đoạn.
"Khi công nghệ đã đủ chín và thị trường đã sẵn sàng, được phân bổ kịp thời sẽ phát huy hiệu quả cao nhất. Ngược lại, nếu chậm đưa vào khai thác thì giá trị kinh tế của băng tần sẽ suy giảm", ông Thắng nói.
Đồng thời cho biết, kết quả này được thấy rất rõ qua triển khai 5G. Trong thời gian rất ngắn khi được cấp băng tần, vùng phủ 5G đã đạt 92% dân số.
Theo đánh giá của tổ chức đo lường quốc tế, tốc độ băng thông di động của Việt Nam tăng 3,5 lần, từ 51 Mbps lên 180 Mbps, đưa Việt Nam từ vị trí 58 lên bậc số 13 thế giới.
"Điều đó khẳng định khi tài nguyên tần số được phân bổ đúng thời điểm sẽ nhanh chóng chuyển hóa thành năng lượng hạ tầng, chất lượng dịch vụ và tiện ích thiết thực cho xã hội", ông Thắng nêu.
Đối với Luật Viễn thông, ông Thắng cũng nhất trí với việc tiếp tục đơn giản hóa điều kiện đầu tư kinh doanh, rút ngắn thủ tục và đẩy mạnh hậu kiểm.
"Trong quá trình xây dựng chính sách và quy hoạch phát triển hạ tầng viễn thông trong thời gian tới, tôi kiến nghị Bộ Khoa học và Công nghệ cần quy hoạch hạ tầng thụ động khi chúng ta tiến lên 6G, 7G trong tương lai. Khi đó, tần số này đảm bảo độ rộng băng tần thế nhưng rất hạn chế về khả năng đâm xuyên", ông Thắng nói.
Ông Thắng cho biết, hiện nay có khoảng 820 dân trên một vị trí trạm phát sóng, tương lai nếu tần số càng cao nữa thì cần nhiều trạm hơn.
Do đó, đại biểu đề nghị sớm có quy hoạch về hạ tầng thụ động và là cơ sở để thúc đẩy tỉ lệ chia sẻ dùng chung.
Đẩy mạnh phân cấp, phân quyền, chuyển từ tiền kiểm sang hậu kiểm
Đối với Luật Viễn thông 2023, Chủ tịch Viettel cho hay, đã mở rộng phạm vi điều chỉnh từ các dịch vụ viễn thông truyền thống sang trung tâm dữ liệu, điện toán đám mây và các hạ tầng số, tạo nền tảng pháp lý cho sự phát triển của kinh tế số, xã hội số.
Thực tiễn cho thấy đầu tư viễn thông ngày nay không còn là xây dựng trạm phát sóng hay cáp quang, mà gắn chặt với dữ liệu, nền tảng số và hệ sinh thái dịch vụ.
Tiền di động (Mobile Money) là một ví dụ tiêu biểu, đến nay đã có gần 13 triệu thuê bao đang hoạt động, góp phần thúc đẩy thanh toán số và mở rộng khả năng tiếp cận dịch vụ tài chính, nhất là tại vùng sâu, vùng xa.
Một điểm nổi bật khác là cơ chế chia sẻ hạ tầng. Điều 65 của Luật đã tạo cơ sở pháp lý để các doanh nghiệp tăng cường sử dụng chung hạ tầng, giảm đầu tư trùng lặp, tối ưu chi phí và từng bước chuyển từ cạnh tranh đơn thuần sang hợp tác cùng phát triển. Đến nay, tỉ lệ chia sẻ hạ tầng đạt 21%.
Các ĐBQH tại phiên thảo luận sáng 13/8 (Ảnh: Media Quốc hội).
Bên cạnh đó, trong các tình huống thiên tai sự cố, dưới sự điều hành của Bộ Khoa học và Công nghệ, các doanh nghiệp cũng đã chủ động phối hợp đảm bảo thông tin liên lạc thông qua cơ chế cho phép thuê bao của các doanh nghiệp bị gián đoạn dịch vụ kết nối trên mạng của doanh nghiệp khác. Nhờ đó trong các cơn bão lũ vừa qua, hơn 10 triệu thuê bao đã được "roaming" sang nhau.
"Việc cắt giảm điều kiện đầu tư kinh doanh, đẩy mạnh phân cấp, phân quyền và chuyển từ tiền kiểm sang hậu kiểm đã giúp doanh nghiệp giảm đáng kể thời gian và chi phí tuân thủ. Đây là hướng cải cách đúng và cần tiếp tục được duy trì trong dự án Luật này", ông Thắng cho hay.
Về dự án luật Quốc hội đang xem xét, theo đánh giá của ông Thắng, mặc dù phạm vi sửa đổi không lớn, không làm thay đổi phạm vi điều chỉnh của 4 luật hiện hành, nhưng dự án luật có ý nghĩa thiết thực trong việc tháo gỡ các điểm nghẽn về thể chế, cải thiện môi trường đầu tư kinh doanh và tạo dư địa phát triển cho các lĩnh vực viễn thông, công nghệ số và đổi mới sáng tạo.
Dự thảo đã tập trung vào 3 nhóm nội dung trọng tâm: cắt giảm, đơn giản hóa thủ tục hành chính và điều kiện đầu tư kinh doanh; đẩy mạnh phân cấp, phân quyền; hoàn thiện các quy định còn vướng mắc từ thực tiễn, trong đó có cơ chế sử dụng chung hạ tầng viễn thông phục vụ quốc phòng an ninh.
Tinh thần cải cách được thể hiện khá rõ qua các con số như: Lĩnh vực tần số vô tuyến điện đã cắt giảm 33/41 điều kiện đầu tư kinh doanh; Lĩnh vực viễn thông cắt giảm 14 điều kiện và đơn giản hóa 4 điều kiện; Lĩnh vực giao dịch điện tử bỏ 2 thủ tục hành chính.
"Đây là bước cải cách có ý nghĩa, góp phần giảm chi phí tuân thủ, rút ngắn thời gian thực thi và chuyển mạnh từ tiền kiểm sang hậu kiểm. Đây là hướng tiếp cận đúng và phù hợp với nhu cầu cải cách thể chế hiện nay, quản lý hiệu quả hơn nhưng thủ tục đơn giản hơn, khẳng định tăng cường hậu kiểm nhưng tạo thuận lợi cho người dân và doanh nghiệp", ông Thắng nhấn mạnh.
Nâng thời hạn cấp phép lên 5 năm là phù hợp
ĐBQH Nguyễn Thị Minh Tú (đoàn Nghệ An) cho rằng: "Dự án Luật đang kịp thời thể chế hóa chủ trương của Đảng về hoàn thiện thể chế, cắt giảm thủ tục hành chính, điều kiện đầu tư kinh doanh, đẩy mạnh phân cấp phân quyền, gắn với kiểm tra giám sát, phù hợp với mô hình chính quyền địa phương hai cấp.
Tại khoản 3 Điều 1 sửa đổi bổ sung khoản 1 Điều 18 Luật Tần số vô tuyến điện, quy định cấp băng tần cho doanh nghiệp nhà nước trực tiếp phục vụ quốc phòng an ninh để phát triển kinh tế kết hợp với nhiệm vụ quốc phòng an ninh, tôi tán thành cơ chế đặc thù này, nhất là khi phục vụ trực tiếp nhiệm vụ quốc phòng an ninh.
Đồng thời việc nâng thời hạn cấp phép ban đầu lên 5 năm là phù hợp với đặc thù đầu tư hạ tầng viễn thông cần nguồn lực lớn, thời gian triển khai và thu hồi vốn dài. Tuy nhiên, đây là ngoại lệ cấp băng tần mà theo nguyên tắc thông thường được cấp thông qua đấu giá, nên điều kiện áp dụng cần quy định rõ, bảo đảm minh bạch và cạnh tranh bình đẳng".
