Trong cuộc ch?ến tháng 2/1979, trên b?ên g?ớ? phía Bắc, có một phóng v?ên Nhật Bản tên là Isaô Tacanô đã ngã xuống.
Nhà thơ Anh Ngọc - kh? đó là phóng v?ên mặt trận cũng có mặt tạ? thờ? đ?ểm d?ễn ra cuộc ch?ến - kể lạ? về Isaô Tacanô và những hồ? ức không thể nào quên đó.
Nhà thơ Anh Ngọc. Ảnh: T.V |
Vớ? ông, chắc hẳn những ký ức về cuộc ch?ến tranh 35 năm trước là những ký ức khó có thể pha? mờ trong suốt cả cuộc đờ??
- Đúng vậy, bở? đó là thờ? đ?ểm lịch sử thật khó có thể quên không chỉ vớ? r?êng tô? mà vớ? bất cứ ngườ? dân V?ệt Nam nào khác. Tô? vẫn còn nhớ rõ, sáng ngày 7/3/1979, chúng tô? có mặt tạ? cây số 4 tỉnh Lạng Sơn. Bầu trờ? u ám và rây rắc mưa xuân. T?ếng pháo dộ? về cùng t?ếng g?ó mùa đông bắc, từng đợt, từng đợt, lạnh tê buốt chân tay. Cá? thứ "v?ện trợ không hoàn lạ?" này từ phương Bắc xuống thì quá thừa thã?.
Chúng tô? đứng vớ? nhau, túm tụm ven Quốc lộ 1A. Những phóng v?ên báo chí, phát thanh, quay ph?m, vô tuyến truyền hình trong và ngoà? nước như không hẹn trước đều gặp nhau ở đây. Họ tựa như một đạo quân tình nguyện quốc tế, nh?ều màu da, nh?ều t?ếng nó?, nhưng cùng g?ống nhau một đ?ểm: Vũ khí họ mang kh? bước vào cuộc ch?ến không phả? là những cây súng mà là những ch?ếc máy ảnh, máy quay ph?m. “Hoả lực”, “tầm sát thương” của tất cả những loạ? “vũ khí” này đều cực mạnh: Chúng có thể phát huy h?ệu quả trong bán kính tớ? hàng vạn cây số.
Bộ độ? ch?ến đấu bảo vệ thị xã Lạng Sơn trong cuộc ch?ến tranh b?ên g?ớ? 35 năm trước. Ảnh: T.V |
Trong số rất đông phóng v?ên nước ngoà?, tô? để ý tớ? một phóng v?ên ngườ? Nhật Bản tên là Isaô Tacanô. Anh cũng khoác trên mình lỉnh kỉnh mấy thứ vũ khí khác nhau. Trong số máy anh mang chắc không th?ếu cả loạ? chụp ph?m màu và ph?m đen trắng, loạ? dùng p?n lớn và loạ? dùng p?n cỡ nhỏ... Tô? tự hỏ?, “anh định thu hết sắc màu hình ảnh của mảnh đất này sao?”.
Ông từng nó? là khoảnh khắc mà Tacanô bước vào cuộc ch?ến đó, trông anh không khác một ngườ? lính ch?ến cả về dáng vẻ cũng như tâm thức, thưa ông?
- Tacanô có phẩm chất đó. “Vũ khí” của anh bóng loáng. Tô? thấy bên sườn trá? anh một cá? máy có lắp ống kính tê lê, trước ngực thì một máy khác đã tháo sẵn nắp ống kính. Mà lúc ấy, mặt trận còn cách anh 4 cây số, 4 cây số vớ? bao nh?êu cách trở, h?ểm nguy.
Anh có trong tú? một cuốn sổ và một cây bút. Và anh đã, chỉ trong 30 phút thô? trước lúc ngã xuống, v?ết xong cả một bà? báo. Ngắn. H?ển nh?ên. Nhưng g?ữa ha? đợt pháo bầy, v?ết một dòng cũng có thể đã là dà?. Bà? báo của Tacanô dà? 2 cột - 65 dòng (theo cách xếp chữ của báo Nhân Dân). Cây bút của anh rất tốt. Nó đã nhả đạn đúng lúc...
Hoạt động của ông và các phóng v?ên khác lúc ấy là gì?
- Cùng vớ? những ngườ? lính thật sự, chúng tô? chờ vọt t?ến. Con đường 1A độc đạo quanh co g?ữa ha? sườn đồ? dốc. Khó mà tránh được v?ệc phả? hành quân dướ? làn mưa pháo tọa độ của quân địch. Trung đoàn phó Dự là cán bộ chỉ huy cao nhất ở đây, mặc áo mưa đứng g?ữa đường. Anh đang tổ chức cho các tổ tr?nh sát vào bám sát địch. Vẫn là những anh tr?nh sát quen thuộc muôn thuở của ch?ến trường. Áo quần gọn gàng, AK báng gập cắp nách, đầy mình lủng lẳng toàn “da láng”, thứ lựu đạn nhẹ nhàng, t?ện lợ? của đặc công.
Anh Dự ch?a anh em thành ba tốp: Một tốp bám sát “thằng” 800 - con mắt của pháo địch. Một tốp nắm Tam Thanh và một tốp vượt ngầm Kỳ Cùng lên Tam Lung. Đứng nhìn họ xuất phát, Isaô Tacanô bỗng nảy ra ý k?ến có thể đ? cùng tr?nh sát vào thị xã và anh nó? ý đó vớ? bạn mình.
Là một ngườ? lính, Tacanô yêu công v?ệc ch?ến đấu và b?ết lúc nào cần xông lên. Cũng như những ch?ến sĩ tr?nh sát k?a, không cần nh?ều lờ?. Trong anh, có một thứ mệnh lệnh, dứt khoát và quyết l?ệt: Mục t?êu đã xuất h?ện đúng phương án tác ch?ến, vũ khí đã sẵn sàng, ngườ? ch?ến sĩ phả? nhanh chóng làm động tác cuố? cùng - vận động về phía trước bằng sức mạnh t?ềm tàng của cả cuộc chuẩn bị, của cả cuộc đờ? mình và nổ súng! Ch?ếc xe ô tô com măng ca rồ máy lao đ?. Isaô Tacanô đã mất hút sau khúc quanh của ngọn đồ? thông. Phía ấy vừa dứt một loạt pháo 130 ly nổ âm vang trong vách nú?. Khó? đạn ùn lên từng cột.
Và ngườ? phóng v?ên Nhật Bản đó đã ngã xuống ngay trên mảnh đất thị xã Lạng Sơn, như một ngườ? lính thực thụ?
Nơ? anh ngã xuống trên một đường phố nhìn thẳng ra ch?ếc cầu Kỳ Cùng đã bị địch phá sập, mục t?êu mà anh phả? đến. Từ bên k?a cầu quân địch đã xả đạn thẳng vào anh, hết loạt này đến loạt khác. Có ngườ? trách anh đã không b?ết chọn những " tử g?ác" để tránh đạn. Nhưng có thể nào lạ? chọn nổ? một "tử g?ác" an toàn, kh? nh?ệm vụ của anh là phả? dùng ống kính ch?ếm lĩnh ch?ếc cầu gãy k?a, mà sát bên k?a cầu lạ? chính là một lỗ châu ma?.
Anh đang ở ch?ến hào một, và ở đây, như một ngườ? lính, anh không thể có cách làm thứ ha?: Trốn tránh nh?ệm vụ. Như một ngườ? lính, anh đã làm hết sức mình để hoàn thành nh?ệm vụ mà trận đánh đề ra. Và cuố? cùng, phẩm chất cao cả nhất của ngườ? lính là nếu cần, sẵn sàng hy s?nh tính mạng để hoàn thành nh?ệm vụ - Tacanô đã làm đúng như vậy!
Có phả? vì cuộc sống gắn bó vớ? mảnh đất V?ệt Nam suốt 12 năm qua: Anh sang học khoa ngữ văn Trường đạ? học Tổng hợp Hà Nộ? từ 1967 và sau đó l?ên tục có mặt ở V?ệt Nam vớ? nh?ều cương vị khác nhau. Và từ 2/1978 anh là phóng v?ên thường trú của báo Acahata tạ? V?ệt Nam - một đất nước dạn dày bom đạn đã rèn luyện cho anh có một cơ thể và t?nh thần vững chã?, cương nghị?
Tô? đã vào nhà tang lễ Bệnh v?ện V?ệt Xô v?ếng anh. Anh nằm thoả? má? như đang ngủ. Một v?ên đạn đã xuyên thẳng vào thá? dương phả? của anh. Vớ? vết tử thương này, anh không kịp nó? một lờ? trăng trố?. Nhưng ngược lạ?, ít có cá? chết nào lớn t?ếng bằng cá? chết của anh.
X?n cảm ơn nhà thơ!
Nhà thơ Anh Ngọc kể: Sau này, trong buổ? lễ truy đ?ệu anh, đồng chí M?l?amoto Taro - Ủy v?ên T.Ư Đảng Cộng sản Nhật, phụ trách cơ quan đạ? d?ện của ĐCS Nhật tạ? V?ệt Nam, Phân xã trưởng Acahata đã kể lạ? một ch? t?ết kh?ến tô? khẳng định thêm n?ềm t?n. Trước kh? lên đường đ? Lạng Sơn Tacanô tâm sự vớ? các đồng ngh?ệp rằng: "Đ? lên mặt trận thì có thể bị thương, có thể chết, đó là chuyện bình thường. Được hy s?nh bên các đồng chí V?ệt Nam là một đ?ều đáng tự hào. Tô? không sợ chết!". |
Gử? cháu Êm? Tacanô (trích bà? thơ của nhà thơ Anh Ngọcv?ết ngày 15/3/1979)
Bố đã đ? từ H?rôs?ma đến Lạng Sơn
Vớ? ch?ếc mũ ta? bèo trắng đã sờn
Trên má? đầu tra? trẻ
Chỉ và? phút nữa thô?, có thể
Bố sẽ không đ? đến được tuổ? g?à
Đ?ều ấy có sao đâu
Nhưng khúc sông Kỳ Cùng này thì bố Tacanô phả? đến
Ch?ếc cầu gãy này thì bố Tacanô phả? đến
Cuộn ph?m nằm trong máy ảnh đã lên ph?m
Gương mặt tình yêu đã lọt g?ữa khuôn hình
Cao cả và th?êng l?êng cá? phút g?ây bấm máy
Kh? bố Tacanô đặt tay vào nút bấm
Thì bọn chúng đặt tay vào cò súng
Ha? t?ếng nổ vang lên
Dữ dộ? và dịu êm
Ha? t?ếng nổ...
T?ếng súng bạo tàn rồ? sẽ bị lãng quên
Duy cá? t?ếng khẽ khàng k?a còn lạ?
T?ếng bền bỉ của ngón tay bấm máy
Lẫn vào trong nhịp đập trá? t?m
Như ch?ếc cầu, bố Tacanô ngã xuống
Và như ch?ếc cầu, bố lạ? đứng lên
Nghe trên mình nố? những bước chân
Bè bạn đ? qua
Đồng độ? đ? qua
Ch?ếc cầu Tacanô bắc ngang dòng nước mắt...
Nguyễn Hương(theo Dân V?ệt)
New layer...
New layer...
