Chiều 12/11, tiếp tục chương trình Kỳ họp thứ 2, Bộ trưởng Bộ Khoa học và Công nghệ Vũ Hải Quân tiếp tục trả lời chất vấn của các ĐBQH.
Một số nước tiên tiến bắt đầu hạn chế, cấm học sinh sử dụng AIĐặt câu hỏi đến Bộ trưởng, ĐBQH Sí Thị Mai Anh (đoàn Lào Cai) nêu, Bộ Giáo dục và Đào tạo đã có hướng dẫn sử dụng AI an toàn và có trách nhiệm, phòng ngừa sự lệ thuộc của học sinh.
Tuy nhiên, ngoài phạm vi hướng dẫn của nhà trường, học sinh vẫn có thể tự sử dụng những nền tảng AI tạo sinh để nhận ngay lời giải hoặc bài viết hoàn chỉnh, làm giảm cơ hội tự suy nghĩ và rèn luyện, phát triển năng lực của học sinh như năng lực tư duy phản biện, năng lực sáng tạo và năng lực tự học.
"Xin Bộ trưởng cho biết, trong phạm vi quản lý Nhà nước về trí tuệ nhân tạo, Bộ có giải pháp cụ thể nào để chỉ đạo các đơn vị chức năng trong công tác phối hợp cung cấp dịch vụ này vừa để bảo vệ người dùng nhỏ tuổi, nhất là các em học sinh, vừa đảm bảo quyền truy cập phù hợp, vừa hạn chế nguy cơ bị lệ thuộc?", đại biểu nêu.
Câu hỏi thứ 2 được đại biểu nêu là ngày 30/4/2026, Chính phủ đã ban hành Quyết định số 777/QĐ-TTg của Thủ tướng, có một trong những mục tiêu là 400.000 hộ nghèo và hộ cận nghèo được hỗ trợ trang bị điện thoại thông minh. Bộ đã có giải pháp nào để tham mưu, chỉ đạo, phối hợp thực hiện đảm bảo hoàn thành được mục tiêu trên?
ĐBQH Sí Thị Mai Anh (Ảnh: Media Quốc hội).
Trả lời câu hỏi này, Bộ trưởng Bộ Khoa học và Công nghệ Vũ Hải Quân cho biết, bản thân Bộ trưởng là thầy giáo, trước đây và bây giờ vẫn đi dạy và vẫn thường nói nếu quá lạm dụng AI thì đây cũng sẽ là một vấn đề nhức nhối.
Liên quan đến vai trò quản lý Nhà nước của Bộ Khoa học và Công nghệ, Bộ trưởng cho biết, hiện nay Bộ đã tiến hành phân loại mức độ rủi ro của AI: rủi ro cao, rủi ro trung bình, rủi ro thấp; cũng như đưa ra các cơ chế để đảm bảo an toàn cho việc sử dụng AI.
Bộ trưởng đặt vấn đề ngược lại: "Nếu hỏi tôi về mặt cá nhân chứ không phải vai Bộ trưởng, thì quan điểm của tôi như thế nào?".
Trả lời điều này, Bộ trưởng nhận thấy gần đây một số nước tiên tiến cũng bắt đầu hạn chế, thậm chí là cấm học sinh sử dụng AI, đặc biệt là học sinh ở các bậc thấp. Và Bộ trưởng Vũ Hải Quân đồng tình với quan điểm này.
"Có lẽ chúng ta cũng nên ngăn chặn, hạn chế bớt, nhất là ở bậc thấp. Còn khi các em trưởng thành, lớn rồi thì việc phát huy sử dụng AI để đặt câu hỏi thì rất tốt, nhưng khi còn nhỏ có lẽ cũng nên xem xét lại", Bộ trưởng nêu ý kiến cá nhân.
Bộ trưởng Bộ Khoa học và Công nghệ Vũ Hải Quân (Ảnh: Media Quốc hội).
Về hỗ trợ 400.000 điện thoại thông minh cho hộ nghèo, hộ cận nghèo, Bộ trưởng cho biết Bộ Khoa học và Công nghệ đã triển khai, nhưng gặp một số khó khăn.
Thứ nhất hiện nay phần lớn do doanh nghiệp làm, Bộ trưởng cho biết sắp tới sẽ báo cáo Thủ tướng Chính phủ để địa phương cùng làm. Bởi, hơn ai hết, địa phương đặc biệt là cấp xã vùng sâu, vùng xa mới nắm rõ được từng hộ nghèo, từng nhân khẩu thì điện thoại mới đến được đúng địa chỉ và không bị trùng.
Sắp tới khi tham mưu cho Thủ tướng Chính phủ, Bộ trưởng mong muốn địa phương đặc biệt là cấp xã, cấp thôn ở vùng sâu, vùng xa đồng hành cùng doanh nghiệp trong việc triển khai hỗ trợ thiết bị thông minh cho người dân.
Nội dung do AI tạo ra bắt buộc phải gắn nhãnĐặt câu hỏi chất vấn Bộ trưởng, ĐBQH Phạm Văn Hoà, Chỉ số mức độ sẵn sàng AI của Chính phủ năm 2025, Việt Nam chúng ta đứng thứ 45/195 quốc gia, vùng lãnh thổ. Nhưng theo báo cáo năng lực kiểm tra AI theo tình huống sử dụng còn hạn chế. Số liệu hiện có phản ánh phạm vi vi phạm về triển khai và phản hồi của người dùng chưa đủ kết quả kiểm chứng độc lập về trình độ chính xác. Chưa có quy chuẩn kỹ thuật quốc gia riêng đối với hệ thống AI rủi ro.
Ngoài ra, hiện tượng sử dụng AI để giả mạo chữ ký, hình ảnh, giọng nói, chữ viết để lừa đảo tống tiền đã diễn ra; học sinh, sinh viên sử dụng công nghệ AI để giải đề thi, bài tập; các đối tượng sử dụng AI để bảo hộ quyền tác giả. "Xin Bộ trưởng cho biết giải pháp ra sao để ngăn ngăn ngừa hành vi sai phạm này và khắc phục những hiện tượng trên?", đại biểu Hoà hỏi.
ĐBQH Phạm Văn Hoà (Ảnh: Media Quốc hội).
Trả lời về vấn đề giả mạo chữ ký, giải bài tập, giả mạo gương mặt, con người… Bộ trưởng Vũ Hải Quân cho biết trong Luật AI và trong nghị định hướng dẫn đã quy định rất rõ.
Cụ thể, có 3 đối tượng thứ nhất là nhà phát triển, tức là nơi tạo ra các nền tảng AI; thứ hai là tổ chức triển khai, tức là đưa nền tảng đó vào Việt Nam hoặc trực tiếp làm và thứ ba là đối tượng sử dụng. "Ba bộ phận này có mối quan hệ hữu cơ với nhau và phải cùng nhau làm", Bộ trưởng cho hay.
Bộ trưởng nhấn mạnh, nội dung do AI tạo ra thì bắt buộc phải gắn nhãn, nếu không gắn nhãn là vi phạm pháp luật của Việt Nam.
Song điều Bộ trưởng muốn nói sâu hơn là AI có thể làm giả được gương mặt làm giả được cái giọng nói, nhưng không làm giả được quan hệ tình cảm cũng như trí tuệ hay nhân cách của con người.
Cho nên đối với học sinh bị lừa đảo, Bộ trưởng đặt vấn đề bây giờ nếu như cha mẹ dành nhiều thời gian quan tâm đến con cái hơn, trò chuyện với con nhiều hơn, thì AI sẽ rất khó để lừa đảo được.
"Tôi mong muốn là từ mặt trái đó thì mối quan hệ tình cảm trong gia đình phải gắn bó với nhau hơn, chia sẻ với nhau hơn nữa thì mới giúp cho con em bảo vệ được chính mình trước tác động của AI", Bộ trưởng cho hay.
