Lừa đảo chiếm đoạt hơn 40 tỷ đồng
Chiều 2/7, tại họp báo thông tin tình hình, kết quả công tác công an 6 tháng đầu năm của Bộ Công an, đại diện Cục An ninh kinh tế (A04) đã thông tin về chuyên án đấu tranh với tình trạng trục lợi nhà ở xã hội.
Theo đại diện Cục A04, thời gian qua, nhu cầu mua nhà ở xã hội của người dân rất lớn, trong khi nguồn cung còn hạn chế. Cùng với đó, thị trường bất động sản, đặc biệt là phân khúc chung cư, có nhiều biến động, giá trị tăng cao.
Từ thực tế này, nhiều đối tượng đã lập công ty, tổ chức hoạt động môi giới, tư vấn mua bán nhà ở xã hội trái quy định. Các đối tượng thường tiếp cận người dân có nhu cầu mua nhà, giới thiệu có “suất ngoại giao”, “suất nội bộ”, có khả năng “lo hồ sơ”, “giữ chỗ”, “làm nhanh thủ tục”, sau đó ký hợp đồng tư vấn dịch vụ hoặc nhận tiền đặt cọc để chiếm đoạt tài sản.
Theo đại diện Cục An ninh kinh tế, thực hiện chỉ đạo của Chính phủ, lãnh đạo Bộ Công an về chấn chỉnh, tăng cường minh bạch, phòng ngừa tiêu cực trong xét duyệt, mua bán, cho thuê nhà ở xã hội, đơn vị đã triển khai các biện pháp nghiệp vụ, nhận diện những nguy cơ phức tạp trong lĩnh vực này để tập trung đấu tranh, xử lý.
Kết quả đấu tranh bước đầu, Cục An ninh kinh tế đã xác lập chuyên án, đấu tranh với các đường dây tội phạm lợi dụng chính sách nhà ở xã hội để trục lợi. Trong đó, cơ quan chức năng đã làm rõ đường dây lừa đảo chiếm đoạt tài sản thông qua việc hứa hẹn có “suất ngoại giao”, “suất nội bộ” tại các dự án nhà ở xã hội trên địa bàn Hà Nội. Các đối tượng ký hợp đồng tư vấn dịch vụ với khách hàng, đưa ra cam kết có thể lo được suất mua nhà để nhận tiền.
Với nhóm phạm tội lừa đảo, A04 xác định do Lê Trung Tiến (ở Thanh Hóa), Tổng giám đốc Công ty Star Home, cầm đầu. Nhóm của Tiến tư vấn, hứa hẹn có suất ngoại giao, chiếm đoạt 40 tỷ đồng của những người muốn mua NOXH.
Lê Trung Tiến, Tổng giám đốc Công ty cổ phần Bất động sản Star Homes, là một trong các đối tượng bị khởi tố (Ảnh: Công an Hà Nội).
Theo đại diện A04, những người thuộc diện giúp sức phạm tội có hàng chục đối tượng và số tiền bị chiếm đoạt sẽ nhiều hơn sau khi làm rõ. Ngoài ra, A04 điều tra mở rộng, liên quan “Đưa/Nhận/Môi giới hối lộ” để làm nhanh các giấy tờ mua bán NƠXH.
Điều tra xác định, các đối tượng thường gợi ý, lôi kéo người dân có nhu cầu làm nhanh giấy tờ theo biểu mẫu số 2 (giấy xác nhận) với giá từ 5 – 30 triệu/giấy. Để làm được, chúng móc nối, thỏa thuận với cán bộ trong cơ quan nhà nước. Theo A04, từ tháng 10/2025 đến đầu năm 2026, Lê Trung Tiến thỏa thuận với các môi giới tự do để nhận làm nhanh hơn 100 trường hợp và móc nối, đưa hối lộ cho cán bộ Văn phòng đăng ký đất đai chi nhánh Long Biên.
Đến nay, Công an đã khởi tố 2 cán bộ về hành vi nhận hối lộ. Ngoài ra, có 11 người khác cũng bị khởi tố về các hành vi lừa đảo, đưa hối lộ, môi giới hối lộ, làm giả tài liệu của cơ quan tổ chức và cố ý làm lộ bí mật.
Từ vụ án trên, cơ quan chức năng tiếp tục mở rộng điều tra và phát hiện thêm các đường dây có dấu hiệu đưa hối lộ, môi giới hối lộ, nhận hối lộ nhằm làm nhanh các giấy tờ xác nhận điều kiện mua nhà ở xã hội
Một số bất cập tội phạm lợi dụng
Theo đánh giá của Cục An ninh kinh tế, đây là chuyên án có quy mô lớn, với nhiều đường dây tổ chức tội phạm, nhiều nhóm đối tượng tham gia, tính chất nghiêm trọng. Các hành vi vi phạm không chỉ xâm phạm quyền sở hữu tài sản của người dân mà còn ảnh hưởng đến chính sách an sinh xã hội, làm méo mó chủ trương hỗ trợ nhà ở cho người thu nhập thấp.
Qua công tác điều tra, Cục An ninh kinh tế xác định một số sơ hở, bất cập là nguyên nhân, điều kiện khiến các đối tượng lợi dụng để phạm tội. Trước hết là việc công khai, minh bạch thông tin về trình tự, thủ tục mua nhà ở xã hội ở một số nơi chưa đầy đủ, khiến người dân khó tiếp cận thông tin chính thống. Từ đó, nhiều người phải tìm đến các dịch vụ trung gian, môi giới trái phép và bị các đối tượng lợi dụng.
Bên cạnh đó, quy trình xác minh, thẩm định đối tượng, điều kiện thu nhập, điều kiện cư trú ở một số khâu còn lỏng lẻo, thiếu kiểm tra, giám sát. Điều này tạo kẽ hở cho việc làm giả hồ sơ, hợp thức hóa điều kiện hoặc phát sinh tiêu cực trong quá trình xác nhận.
Một nguyên nhân khác là chênh lệch lớn giữa giá nhà ở xã hội và nhà ở thương mại, khiến nhiều người sẵn sàng bỏ tiền qua môi giới để tìm cách có suất mua. Tình trạng môi giới, đầu cơ, thu gom suất mua nhà ở xã hội cũng diễn biến phức tạp, trong khi công tác quản lý, phát hiện và xử lý vi phạm ở một số nơi chưa kịp thời.
Đại diện Cục An ninh kinh tế cho rằng, việc phát hiện, đấu tranh và xử lý các đường dây nêu trên có ý nghĩa cảnh tỉnh, răn đe, góp phần bảo đảm công bằng, minh bạch trong chính sách nhà ở xã hội, tạo niềm tin cho người dân vào chủ trương của Đảng, Nhà nước.
Từ các vụ án đã phát hiện, Cục An ninh kinh tế Bộ Công an khuyến cáo người dân cần cảnh giác với những chiêu trò lừa đảo liên quan đến nhà ở xã hội.
Người dân không nộp tiền đặt cọc, không ký hợp đồng tư vấn giữ chỗ, không chuyển tiền cho cá nhân môi giới tự do với lời hứa làm hồ sơ, giữ suất, mua được nhà ở xã hội. Các thông tin như “suất ngoại giao”, “suất nội bộ”, “suất chắc chắn”, “chủ đầu tư ủy quyền phân phối” cần được kiểm chứng chặt chẽ, tránh bị các đối tượng mạo danh chủ đầu tư, cán bộ hoặc người có quan hệ với chủ đầu tư để lừa đảo.
Người có nhu cầu mua nhà ở xã hội cần tìm hiểu kỹ quy định về đối tượng, điều kiện được mua nhà; kiểm tra thông tin dự án qua Sở Xây dựng địa phương, website chính thức của chủ đầu tư hoặc liên hệ trực tiếp với chủ đầu tư. Việc mua, đăng ký, nộp hồ sơ cần thực hiện theo đúng quy trình, không thông qua các dịch vụ môi giới không có chức năng, thẩm quyền.
Bộ Công an cũng khuyến cáo người dân tuyệt đối không tiếp tay cho các hành vi làm giả giấy tờ, hợp thức hóa điều kiện thu nhập, cư trú hoặc các loại giấy xác nhận khác để hoàn thiện hồ sơ mua nhà ở xã hội.
Khi phát hiện dấu hiệu lừa đảo, môi giới trái phép, nhận tiền để “chạy” hồ sơ, người dân cần nhanh chóng trình báo cơ quan công an nơi gần nhất để được tiếp nhận, xử lý theo quy định.
