Ngày 24/1, theo báo Người lao động, Trung tâm Bảo tồn di tích Cố đô Huế cho biết trong quá trình vệ sinh, bóc tách lớp sơn cũ tại công trình Khâm Thiên Giám để phục vụ trùng tu, đơn vị thi công đã phát hiện một bức họa cổ có bố cục như tấm bản đồ.
Bức họa được thể hiện bằng các nét vẽ màu đen, gồm nhiều ký hiệu và dòng chữ thuộc 3 hệ ngôn ngữ: chữ Hán, chữ Việt và chữ Pháp, trong đó chữ Hán chiếm số lượng lớn.
Trong quá trình bóc tách lớp sơn tường, đơn vị thi công phát hiện một bức họa dạng bản đồ có chứa chữ Hán, Việt và Pháp. Ảnh: Pháp luật TP.HCM
Nguồn tin cho hay, theo ghi nhận ban đầu, phần chữ Việt đề cập một số địa danh quen thuộc ở cố đô Huế như An Cựu, Lợi Nông, Thanh Thuỷ xã, Dương Phẩm xã, thiên lý lộ, hoả xa lộ… Trong khi đó, phần chữ Pháp có nội dung liên quan một tuyến đường sắt.
Theo ông Hoàng Việt Trung, Giám đốc Trung tâm Bảo tồn di tích Cố đô Huế, đơn vị sẽ tiến hành khảo sát tổng thể, kiểm tra kỹ toàn bộ hệ thống tường và các hạng mục bên trong Khâm Thiên giám. Riêng bức họa cổ sẽ được nghiên cứu chuyên sâu nhằm làm rõ giá trị lịch sử, phục vụ công tác bảo tồn và tu bổ công trình.
Hiện trạng công trình Khâm Thiên Giám. Ảnh: Sài Gòn Giải Phóng
Theo tư liệu lịch sử, Khâm Thiên Giám được thành lập năm 1803 dưới thời vua Gia Long, là cơ quan chuyên quan sát thiên văn, dự báo thời tiết, làm lịch, báo giờ để tổ chức mùa vụ sản xuất cho người dân.
Hiện nay, di tích Khâm Thiên Giám tọa lạc tại số 82 đường Hàn Thuyên, phường Phú Xuân, trong tình trạng xuống cấp nghiêm trọng. Trong khu vực Khâm Thiên Giám có một số hộ dân cư ngụ, đang được di dời, giải tỏa để trả lại mặt bằng cho di tích, thông tin trên báo Dân Trí.
Theo báo Dân Việt, để đảm bảo an toàn cho di tích Khâm Thiên Giám, Trung tâm Bảo tồn di tích cố đô Huế đã triển khai các biện pháp bao che, chống đỡ công trình và bảo vệ hệ mái của các hạng mục xuống cấp. Đồng thời, đơn vị cũng đã lập đề án tu bổ di tích, dự kiến trình UBND TP. Huế xem xét triển khai trong giai đoạn 2026 – 2030.
Mặc dù nhiều công trình tại Khâm Thiên Giám đã bị hư hại và biến dạng, song theo Trung tâm Bảo tồn di tích cố đô Huế, nhiều dấu tích quan trọng vẫn còn tồn tại, trong đó có các họa đồ thiên văn – địa lý – không gian quan trắc, gắn liền với hoạt động chuyên môn của Khâm Thiên Giám triều Nguyễn.
