(ĐSPL) - Bộ GD&ĐT vừa có văn bản gửi các học viện, trường ĐH, CĐ báo cáo về tình hình việc làm của sinh viên tốt nghiệp hệ chính quy. Động thái mới nhất của Bộ được xem là một bước, để điều chỉnh chỉ tiêu tuyển sinh của các trường.
Tuy nhiên, dư luận đặt câu hỏi về độ tin cậy của các báo cáo này khi mà nhiều năm qua, tỉ lệ công bố đẹp như mơ nhưng con số sinh viên thất nghiệp vẫn không dừng lại.
Hết thời “tù mù” việc làm của sinh viên tốt nghiệp
Ngay sau khi quy định được phát đi, PV báo ĐS&PL đã thực hiện một cuộc khảo sát nhỏ xem việc công bố tỉ lệ sinh viên có việc làm của các trường đang công khai đến đâu. Tiếc thay, chúng tôi chỉ tìm thấy một vài trường công bố thông tin này trên website của mình.
Cụ thể, trên website của ĐH Hoa Sen, trường này công bố tỉ lệ người có việc làm ngay khi tốt nghiệp. Theo công bố, trong giai đoạn trước những năm 2012, tỉ lệ tân khoa có việc làm ngay khi tốt nghiệp luôn đạt trên 90%. Năm 2012, tình hình kinh tế khó khăn, nhu cầu lao động của TP.HCM và toàn quốc giảm sút nghiêm trọng, tỉ lệ này tại ĐH Hoa Sen là hơn 80%. Đến kỳ tốt nghiệp tháng 06/2013 (đợt 1 của năm 2013) tỉ lệ này giảm xuống chỉ còn 57,76%. Năm nay, theo số liệu được công bố tại lễ tốt nghiệp lần thứ 28 (đợt 1/2016), tỉ lệ tân khoa có việc làm ngay đợt 1 năm 2016 tiếp tục tăng lên đến 82,22% (tăng hơn 7% so với cùng kỳ năm trước).
Theo tìm hiểu của PV, trường này công bố tỉ lệ việc làm của sinh viên dựa trên kỷ yếu tốt nghiệp. Theo đó, trường sẽ liệt kê việc làm của sinh viên qua kỷ yếu trong ngày ra trường. Ở đó, việc làm, tên công ty mà sinh viên ra trường đi làm luôn được thể hiện rất rõ.
Được biết, nhiều trường cũng đang âm thầm khảo sát, thu thập về tình hình việc làm của sinh viên ra trường theo nhiều kênh như gửi phiếu khảo sát qua mail, qua cán bộ lớp... Tuy nhiên, thông tin sau đó lại không được công bố công khai trên website của trường.
Cũng chính điều này khiến các thí sinh khi đăng ký thi vào trường đều khá tù mù. Phạm Hồng Nhung (sinh viên ĐH Lao động Xã hội) chia sẻ: “Lúc đăng ký xét tuyển, tôi có vào tìm hiểu nhưng các trường chỉ đưa thông tin về cơ hội việc làm rộng mở, tuyệt nhiên không có một dòng thông tin nào về việc làm của sinh viên vừa tốt nghiệp. Điều này khiến học sinh thiếu hụt thông tin chọn nghề, chọn ngành”.
Nhung chiêm nghiệm: “Học ngành mình thích là điều cần, nhưng chưa đủ, nếu cơ hội việc làm khi ra trường ít. Tôi nghĩ, nếu tỉ lệ sinh viên có việc làm công bố chính xác, khách quan sẽ thêm lựa chọn cho người học”.
Nhiều thí sinh không biết được tỉ lệ sinh viên tốt nghiệp có việc làm tại các trường. (Ảnh minh họa). |
Câu chuyện về Đồng Thị Ngân (sinh năm 1991) thủ khoa ĐH Thương mại 2013 thực sự khiến dư luận xôn xao. Cô là một trong 123 thủ khoa ĐH xuất sắc được vinh danh. Tốt nghiệp chuyên ngành Tài chính ngân hàng, dù tốt nghiệp bằng đỏ, được Thành ủy Hà Nội vinh danh nhưng cô phải trầy trật đi xin việc. Ngân chia sẻ: "Tôi đã nộp hồ sơ rất nhiều nơi, cả đi nộp trực tiếp lẫn trực tuyến nhưng rất ít nơi gọi tôi đi phỏng vấn. Sau khi được 2 công ty gọi đi phỏng vấn nhưng tôi vẫn không được việc làm, tôi có gửi mail lại hỏi họ lý do để có thể trau dồi và sẽ rút kinh nghiệm cho các cuộc phỏng vấn sau. Họ có mail lại trả lời: Họ yêu cầu tôi phải có kinh nghiệm".
Sau nhiều lần vất vả đi xin việc, cô bằng lòng với việc làm nhân viên hành chính dù ngành học của cô là về tài chính ngân hàng.
“Tự ta nói về ta” có đủ tin cậy?
Nhìn nhận về quy định mới này, thạc sỹ Hoàng Đức Bình, Trưởng Văn phòng đại diện trường ĐH Kỹ thuật Swinburne tại Việt Nam cho rằng: “Bộ yêu cầu công khai tình hình, tỉ lệ sinh viên có việc làm của các trường ĐH, HV, CĐ, theo tôi thì đó là trách nhiệm của các đơn vị đào tạo. Đó là trách nhiệm cần phải có. Các trường tuyển ra sao, đầu ra thế nào phải minh bạch các số liệu đó”.
Theo vị này, việc làm đó trước hết để cho người ta biết được vấn đề đào tạo, khả năng hội nhập, khả năng kiếm được việc làm của sinh viên. Các trường nên nhận ra đó là trách nhiệm của mình phải công bố.
“Hiện, Bộ yêu cầu thì tôi hoàn toàn hiểu rằng, qua nhiều năm, các trường có công bố hoặc không. Mà nhiều nơi công bố vống, “100%” tỉ lệ sinh viên có việc làm. Tôi cho đó là con số không trung thực. Người đọc cũng biết rằng con số đó không trung thực vì số sinh viên tốt nghiệp thất nghiệp không nhỏ. Tuy nhiên, nhiều trường theo dõi sát sao tỉ lệ sinh viên có việc làm nhưng con số không được “như mơ” nên họ không công khai công bố”, TS. Bình nói.
Theo đánh giá của các chuyên gia giáo dục, động thái này của Bộ cũng thúc đẩy các trường chưa quan tâm vấn đề này thì phải làm. Việc này ngoài việc bảo đảm việc căn ke, cân nhắc chỉ tiêu tuyển sinh chính xác hơn của các trường, nó cũng phục vụ cho việc đến một lúc nào đó, các trường phải công khai các thông tin trên. Ở Việt Nam các trường có theo dõi nhưng “tự ta nói về ta” chắc chắn độ đáng tin cậy không thể bằng đơn vị độc lập công bố được.
Ông Bình cũng chia sẻ thêm: “Một lần nữa, tôi lại thấy Bộ can thiệp hơi sâu vào chuyện “bếp núc” của các trường. Bộ nên khuyến khích để các trường phải có trách nhiệm công bố minh bạch. Còn về yếu tố bắt buộc, theo tôi nghĩ, biết đâu khi đó các trường có thể “đẻ” ra con số tầm bậy. Đặc biệt, việc đo lường này có dựa trên phương pháp đáng tin cậy hay không. Đối với các trường quốc tế, hàng năm, các tổ chức độc lập sẽ đo lường và công bố trường nào có tỉ lệ việc làm, mức độ tác động đến ngành công nghiệp của sinh viên ra trường thế nào... Các công bố này hoàn toàn độc lập”.
Trao đổi với PV báo ĐS&PL, ông Hoàng Ngọc Vinh, Vụ trưởng vụ Giáo dục chuyên nghiệp, bộ GD&ĐT cho biết: “Đây không những là cơ sở để Bộ giám sát chỉ tiêu tuyển sinh của các trường, mà việc các trường ĐH, HV, CĐ minh bạch về tình hình việc làm của sinh viên các trường là thể hiện trách nhiệm xã hội của các cơ sở đào tạo”.
TS. Lê Viết Khuyến, Trưởng ban Hỗ trợ chất lượng giáo dục ĐH, Hiệp hội các trường ĐH, CĐ ngoài công lập nêu ý kiến: “Trước đây, ở thời kỳ bao cấp, các sản phẩm đào tạo đều do kế hoạch từ Nhà nước và Nhà nước cũng bao tiêu luôn đầu ra. Nhưng khi chúng ta đã chấp nhận nền kinh tế nhiều thành phần trên thị trường thì đơn hàng từ phía Nhà nước rất ít. Nhà nước không thể thay toàn xã hội đặt hàng cho các nhà trường. Chính vì thế có xu hướng Nhà nước chỉ đưa ra những định hướng chung lớn. Như hiện nay, chỉ tiêu đào tạo của các trường chủ yếu dựa trên năng lực đào tạo của chính các trường đó. Việc các trường có điều tra, báo cáo tình hình có việc làm của sinh viên sau khi ra trường 6 tháng sẽ giúp Bộ giám sát, điều chỉnh chỉ tiêu đào tạo của các trường phù hợp hơn với nhu cầu thực từ xã hội. Việc điều tra tỉ lệ sinh viên có việc làm sau tốt nghiệp đầu tiên là tốt với chính các trường”.
Trước ý kiến lo ngại về tính khách quan của các báo cáo do trường thực hiện, TS. Khuyến cho rằng không nên quá lo lắng. “Việc phân tầng xếp hạng các trường ĐH hiện nay chủ yếu do các trường tự kê khai. Và họ có trách nhiệm giải trình. Bộ sẽ giám sát. Quan trọng hơn là sẽ có sự giám sát từ xã hội, từ báo chí với các công bố đó”, TS. Khuyến cho biết thêm.
Gần 200.000 cử nhân, thạc sỹ thất nghiệp trong quý I/2016 Theo công bố của viện Khoa học Lao động và Xã hội, quý I/2016, cả nước có hơn 1 triệu người trong độ tuổi lao động thất nghiệp. Đặc biệt, trong đó vẫn “tồn dư” gần 200.000 lao động có trình độ đại học trở lên chưa có việc làm, tăng hơn 35.000 người so với thời điểm cuối năm 2015. Đặc biệt, tỉ lệ thất nghiệp trong độ tuổi lao động là 2,25%, tăng lên so với quý 4/2015 nhưng giảm nhẹ so với cùng kỳ năm 2015. |
ĐỖ THƠM
Xem thêm video:
[mecloud]aH4ii33c1e[/mecloud]
