(ĐSPL) - Cuộc ch?ến g?ữa sách g?ấy và sách đ?ện tử cực kỳ quyết l?ệt để g?ành thị phần độc g?ả, đó là một “so găng” ch?ến không khoan nhượng mà phần ch?ến thắng sẽ dành cho những a? mạnh nhất.
Từ trước đến nay, sách g?ấy dường như độc đạo ch?ếm lĩnh thị trường sách. Tuy nh?ên, đến nay kh? các nhà xuất bản cũng lâm vào cảnh khó khăn kh?ến cho số đầu sách mớ? ra đờ? chưa được 50\%, những ch? phí khác tăng cao cũng kh?ến nhà xuất bản méo mặt. Cuộc ch?ến g?ữa sách g?ấy và sách đ?ện tử cực kỳ quyết l?ệt để g?ành thị phần độc g?ả, đó là một “so găng” ch?ến không khoan nhượng mà phần ch?ến thắng sẽ dành cho những a? mạnh nhất.
| Sách g?ấy ngày càng thưa thớt. |
Sách g?ấy đang mất dần ưu thế?
Trong suốt năm 2013, dù có rất nh?ều hộ? chợ sách được d?ễn ra tạ? TP.HCM, tuy nh?ên, các nhà xuất bản vẫn không tránh khỏ? tình trạng đang yếu dần của mình. Theo thống kê mớ? nhất cho thấy, số lượng nhà xuất bản tăng được doanh thu đếm trên đầu ngón tay, trong số này chỉ có nhà xuất bản Tổng hợp TP.HCM tăng 10\%, trong kh? nhà xuất bản K?m Đồng g?ảm 10\%, nhà xuất bản Trẻ g?ảm 3\%...doanh thu g?ảm đã kéo theo số đầu sách ?n mớ? g?ảm ước khoảng đến 46\%. Tạ? Hà Nộ?, con số nhà xuất bản gặp khó khăn cũng đến 7 đơn vị.
Tình trạng k?nh tế khó khăn chung cũng phần nào cũng ảnh hưởng đến các nhà xuất bản. Do đó, để thu hút độc g?ả mua sách cũng là một trong những áp lực để nhà sách phả? g?ảm g?á nhằm tìm k?ếm khách hàng. Tuy nh?ên, g?ảm g?á cũng không phả? là phương pháp tố? ưu nhất bở? bên cạnh đó, nạn sách lậu cũng là một tác nhân gây nhức nhố? kh?ến cho các nhà xuất bản bị thất thu nặng. Theo nhận định của ông Lê Như T?ến, Phó chủ nh?ệm Ủy ban Văn hóa, g?áo dục, thanh n?ên, th?ếu n?ên và nh? đồng của Quốc hộ? cho thấy chỉ có 4 nhà xuất bản làm ăn khá trong tổng số 64 nhà xuất bản trong cả nước.
Dù rằng các nhà xuất bản đang gặp khó khăn và số lượng nhà xuất bản làm ăn kém khá đông, tình trạng sách lậu không g?ảm, ngườ? mua thì hạn chế dần, thế nhưng thuế xuất bản h?ện khá cao đã đẩy các nhà xuất bản đến gần vực thẳm. Để duy trì hoạt động nh?ều nhà xuất bản phả? trông chờ vào mùa lịch bloc cuố? năm thay vì v?ệc k?nh doanh sách.
Trong kh? các nhà xuất bản lo lắng và yếu dần vị thế thì sách đ?ện tử đang thể h?ện tốc độ phát tr?ển mạnh mẽ của mình. Số lượng ngườ? đọc sách đ?ện tử tăng vọt, theo thống kê tạ? thư v?ện quốc g?a số lượng bạn đọc yêu cầu về sách đ?ện tử là 6.500 trong kh? số lượng 2.000 từ sách truyền thống cho thấy xu thế phát tr?ển của sách đ?ện tử trong thờ? g?an gần đây. L?ệu sự phát tr?ển này có cứu được ngành xuất bản đang trong tình trạng yếu thế?
Về doanh thu, trên thế g?ớ? sách đ?ện tử đem lạ? g?á trị lớn cho ngành xuất bản. Sự t?ện lợ? và tích hợp của sách đ?ện tử cũng là một ưu thế của nó trong v?ệc ch?nh phục thị trường. Không những thế các th?ết bị để đọc sách đ?ện tử đều có chất lượng công nghệ cao g?úp ngườ? đọc cảm thấy hoàn toàn thoả? má?, dễ chịu kh? t?ếp cận vớ? loạ? sách ph? truyền thống như thế. Phả? chăng, kh? sách ?n đang trong cơn khủng hoảng, thì sách đ?ện tử là một làn g?ó mạnh mẽ tạo ra sự thay đổ? vượt bậc cho ngành xuất bản?
Xu thế phát tr?ển sách đ?ện tử là một xu hướng chung của thế g?ớ?, và V?ệt Nam cũng khá b?ến đổ? nhanh để hòa nhập vớ? xu thế này. Tuy nh?ên, kh? mà luật và những cơ chế còn nh?ều hạn chế, sách đ?ện tử lậu tràn lan, nạn bản quyền chưa được s?ết chặt thì sự phát tr?ển vẫn còn bấp bênh. Bên cạnh đó, sự chênh lệch g?ữa thành thị và nông thôn, mức sống chưa bằng nhau thì sách đ?ện tử vẫn có nh?ều thách thức trong v?ệc đem lạ? một xu thế mớ? cho ngành xuất bản.
Sách đ?ện tử cần nh?ều yếu tố để phát tr?ển
Tính đến nay, số lượng nhà sách đ?ện tử ở V?ệt Nam h?ện khá ít và mớ? bắt đầu chính thức vào năm 2012. Số nhà sách đ?ện tử ít, tuy nh?ên sách đ?ện tử lậu lạ? tràn lan khắp nơ? và sẵn sàng ch?a sẻ m?ễn phí. Bên cạnh đó, do còn mớ? lạ nên để có một quyển sách đ?ện tử đò? hỏ? nh?ều thao tác, công đoạn. Chính sự lạ lẫm này có thể kh?ến nh?ều ngườ? đọc cảm thấy lúng túng mặc dù g?á thành của sách đ?ện tử khá thấp chỉ khoảng 1/2, 1/3 g?á thành sách g?ấy và do chưa quen nên số ngườ? chịu bỏ t?ền ra mua lạ? không nh?ều.
Ch?a sẻ về sự phát tr?ển của sách đ?ện tử, một đạ? d?ện của Fahasa cho b?ết: "Đố? vớ? thị trường V?ệt Nam h?ện nay, thị trường sách đ?ện tử khá nhỏ so vớ? mảng sách ?n vẫn còn khá phát tr?ển, bở? sách đ?ện tử vẫn còn một số rào cản. Đơn cử như vấn đề thương thảo hợp đồng, bản quyền g?ữa đố? tác g?ữ bản quyền và công ty phân phố? sách đố? vớ? lĩnh vực nộ? dung số. Đây ắt hẳn là vấn đề còn khá mớ? mẻ ở V?ệt Nam".
Có thể nó?, sách đ?ện tử h?ện nay đang trong g?a? đoạn hình thành và phát tr?ển, chính vì vậy vẫn còn yếu hơn rất nh?ều so vớ? sách ?n. Ch?a sẻ một số ý k?ến về sách đ?ện tử bà Nguyễn Lệ Ch?, g?ám đốc Ch?books cho b?ết: "Công đoạn sản xuất một cuốn sách mất trung bình nửa năm ngay sau đó kh? sách ra lò v?ệc b?ến thành ebook tung lên mạng chỉ mất vỏn vẹn và? ngày. V?ệc phát tr?ển rộng các sách đ?ện tử lậu kể trên làm sách bị thất thu nặng kh? số lượng độc g?ả mua sách g?ấy co hẹp".
Để phát tr?ển sách đ?ện tử cần nh?ều yếu tố, ch?a sẻ về vấn đề này ông Nguyễn K?ểm- Phó chủ tịch hộ? Xuất bản V?ệt Nam bày tỏ: Tô? cho rằng tương la? đố? vớ? sách đ?ện tử là rất sáng sủa một số nước phát tr?ển như Đức, Mỹ doanh thu của họ trong năm 2012 là 200\%. Đó là một tín h?ệu rất đáng mừng, tất nh?ên đố? vớ? chúng ta thì cơ sở về sách đ?ện tử chưa tương xứng vớ? sách truyền thống. Nhưng tô? nghĩ năm 2014 vớ? luật Xuất bản mớ? thì chắc chắn sách đ?ện tử sẽ có tỷ trọng cao hơn vớ? v?ệc hoàn th?ện hệ thống pháp luật.
Theo đánh g?á của cục Xuất bản trong bố? cảnh sách g?ấy có nh?ều khó khăn như h?ện nay, v?ệc phát tr?ển dòng sách đ?ện tử là một cách làm có tính phù hợp. Tạo ra một hướng đ? mớ?, một thị trường nh?ều t?ềm năng và mớ? mẻ. Và trong 5 năm tớ?, sự phát tr?ển này sẽ càng vượt bậc hơn. Tuy nh?ên, nh?ều ngườ? cũng cảm thấy lo ngạ? vì nếu sự phát tr?ển này không đồng hành vớ? các luật pháp về bản quyền sẽ làm cho sách đ?ện tử gặp nh?ều rố? rắm, và gây th?ệt hạ? cho các bên l?ên quan nếu không loạ? bỏ được tình trạng nạn sách đ?ện tử lậu.
Mèo nào cắn mỉu nào?
Ch?a sẻ về vấn đề này, nhà văn, nhạc sỹ Hamlet Trương cho b?ết: "Sách đ?ện tử là một xu thế mang tính thờ? đạ?, có nh?ều tích hợp r?êng, nhưng nếu sự quản lý không chặt chẽ thì sẽ vẫn tạo ra những kẻ hở làm b?ến tướng sách đ?ện tử ở V?ệt Nam như tình trạng sách đ?ện tử lậu, sao chép tự do, thoả? má?...
Bên cạnh đó, cần phả? tạo ra một văn hóa đọc sách đ?ện tử phù hợp như chỉ đọc sách đ?ện tử đúng nguồn, không nên đọc sách lậu để tạo ra một cộng đồng sách đ?ện tử mạnh". Trong kh? đó, để g?ả? quyết tình trạng sách đ?ện tử lậu nh?ều nhà xuất bản cho b?ết họ sẽ hạ g?á thành xuống mức thấp nhất để độc g?ả được đọc sách đ?ện tử thật chứ không phả? đọc sách lậu trên mạng.
Có thể nó? rằng, dù h?ện nay sách g?ấy g?ảm tỉ phần phát hành nhưng số lượng của nó vẫn ch?ếm ưu thế hơn sách đ?ện tử. Và số lượng độc g?ả quan tâm đến sách g?ấy vẫn còn nh?ều. Khá lạc quan về vấn đề này nhà văn Nhật Ch?êu cho b?ết: "Sách đ?ện tử phát tr?ển theo sự phát tr?ển chung của công nghệ đ?ện tử nhưng đ?ều đó không có nghĩa là thay thế hoàn toàn sách g?ấy.
Trong tương la? rất dà? sách g?ấy vẫn tồn tạ? vì một số tố chất r?êng của nó kh?ến độc g?ả yêu thích như cảm g?ác được sờ vào g?ấy mà sách đ?ện tử không thể thay thế, hay v?ệc có thể mở ra bất kỳ ở mọ? thờ? g?an, không g?an... Có thể ví sách đ?ện tử như một món ăn nhanh, sẽ dễ ngán ngẩm hơn so vớ? sách g?ấy. Và vớ? nền văn hóa sống chậm sách g?ấy vẫn tồn tạ? như một quy luật tự nh?ên".
Sách g?ấy có những tố chất r?êng để tồn tạ? Theo nhà văn Nhật Ch?êu sách g?ấy cho ngườ? yêu sách cảm g?ác xúc động thật sự, từ v?ệc lật từng những thanh chặn g?ấy đó là một cảm g?ác nôn nao lạ thường. Nhà văn Nhật Ch?êu cũng cho rằng: "Sách g?ấy có những tố chất r?êng dù sự phát tr?ển của sách đ?ện tử vẫn mạnh mẽ, nhưng trong tương la? sách g?ấy vẫn luôn tồn tạ? theo một quy luật r?êng của nó, dù có thể nó không còn ở vị trí độc tôn nhưng sự tồn tạ? của nó là đương nh?ên". |
Ma? Thy
