(ĐS&PL) - Nhà hát nghệ thuật truyền thống Hà Tĩnh là nơ? bảo tồn và phát huy những g?á trị văn hóa nghệ thuật truyền thống của ngườ? dân nơ? đây, đặc b?ệt là những làn đ?ệu dân ca, những câu ví - dặm sâu lắng tình ngườ?.
Thờ? g?an gần đây, nhà hát đã gặt há? được rất nh?ều thành công, dành nh?ều g?ả? thưởng âm nhạc của Trung ương và khu vực trong lĩnh vực sáng tác.
Nơ? “t?ếp lửa” cho âm nhạc quê hương
“Dân ca Ví, Dặm Nghệ Tĩnh” là d? sản văn hóa t?êu b?ểu của V?ệt Nam đang trình UNESCO công nhận là d? sản văn hóa đạ? d?ện của nhân loạ?. Để tăng cường hơn nữa v?ệc bảo vệ và phát huy các d? sản văn hóa truyền thống g?àu bản sắc của mảnh đất địa l?nh nhân k?ệt này, v?ệc bổ sung chức năng, nh?ệm vụ đáp ứng yêu cầu bảo tồn và phát huy nghệ thuật truyền thống là một vấn đề cấp th?ết. Ngày 22/11/2012, Nhà hát Nghệ thuật truyền thống Hà Tĩnh được thành lập, hoạt động vớ? các loạ? hình: Sưu tầm, bảo tồn và phát huy dân ca truyền thống.
Ngoà? ra, Nhà hát nghệ thuật truyền thống Hà Tĩnh còn có nh?ệm vụ phục dựng, xây dựng các chương trình nghệ thuật sân khấu b?ểu d?ễn phục vụ nh?ệm vụ chính trị; đồng thờ? phục hồ?, phát huy các trò d?ễn xướng dân g?an, các làn đ?ệu dân ca, hò, vè, ví dặm, ca trù … b?ểu d?ễn các chương trình nghệ thuật ca – múa – nhạc tổng hợp, múa rố? phục vụ nhân dân cũng như để g?ao lưu, quảng bá văn hóa vùng m?ền Hà Tĩnh đến vớ? công chúng nhân dân trong và ngoà? nước; xây dựng chương trình nghệ thuật tham g?a các hộ? d?ễn, l?ên hoan sân khấu và ca múa nhạc toàn quốc.
Các nhạc sĩ Hà Tĩnh đạt g?ả? chụp ảnh lưu n?ệm vớ? lãnh đạo hộ? nhạc sĩ VN.
Không những phát huy và bảo tồn nghệ thuật truyền thống dân tộc, trong thờ? g?an vừa qua, nhà hát nghệ thuật truyền thống Hà Tĩnh luôn “bộ? thu g?ả? thưởng” trong lĩnh vực sáng tác, tạo nên một d?ện mạo ấn tượng mớ? của nền âm nhạc tỉnh nhà. Các nhạc sỹ trên mảnh đất quê hương Hà Tĩnh đã có những bước phát tr?ển đột phá mớ? trong phong cách sáng tác. Đ?ều đó được thể h?ện bằng những “g?ả? thưởng” mà chất lượng các tác phẩm đã được khẳng định qua các kỳ l?ên hoan, hộ? d?ễn, các cuộc th? sáng tác từ địa phương, khu vực, trung ương. Đặc b?ệt, các g?ả? thưởng chuyên ngành hàng năm của hộ? nhạc sỹ V?ệt Nam, hộ? l?ên h?ệp các hộ? VHNT V?ệt Nam...
Đ?ển hình, trong năm 2013 vừa qua đã có 12 ca khúc mớ? được ra đờ? và đạt g?ả? của 10 nhạc sỹ. Các nhạc Sỹ t?êu b?ểu như: Ngọc Thịnh, Quốc Nam, Ngọc Châu, Trần Mạnh Ch?ến...Tất cả các ca khúc được sáng tác đều có chất lượng tốt, bám sát chủ đề, luôn hướng về cuộc sống chân thực của ngườ? dân lao động, vừa có xu hướng thờ? đạ?, đồng thờ? b?ết g?ữ gìn những g?á trị văn hóa truyền thống.
Mỗ? ngườ? con s?nh ra và lớn lên trên mảnh đất Nghệ Tĩnh đã được thừa hưởng một nền văn hóa nghệ thuật truyền thống đậm đà bản sắc dân tộc, đó là làn đ?ệu dân ca ví, dặm – một báu vật được đúc kết ngàn đờ? của ông cha để lạ?. Để gìn g?ữ và phát huy truyền thống ấy, tập thể nhà hát nghệ thuật truyền thống Hà Tĩnh đang tích cực nỗ lực phát huy hơn nữa để đưa nền nghệ thuật âm nhạc tỉnh nhà lên một tầm cao mớ?, xứng đáng là kho tàng d? sản văn hóa của thế g?ớ?.
Còn đó khó khăn
Nhà hát truyền thống Hà Tĩnh là nơ? “t?ếp lửa” cho các làn đ?ệu dân ca xứ nghệ, đặc b?ệt ca trù và dân ca ví dặm là những d? sản văn hóa ph? vật thể vô g?á của V?ệt Nam nó? chung và của ngườ? dân Hà Tĩnh nó? r?êng. Nhưng vấn đề để g?ữ được bản sắc văn hóa truyền thống của thế hệ cha anh, đồng thờ? để có được sức sống mớ? trong cuộc sống đương đạ? vẫn còn là bà? toán nan g?ả?.
Nhà hát nghệ thuật truyền thống Hà Tĩnh còn th?ếu một sân khấu b?ểu d?ễn.
Nhà hát vừa mớ? được thành lập nên cơ sở hạ tầng còn th?ếu thốn và đang có nguy cơ xuống cấp. Mặc dù gọ? là nhà hát truyền thống nhưng trên thực tế chưa có sân khấu để b?ểu d?ễn thật sự, mà ở đó chỉ có một và? phòng tập nhỏ g?ành cho các nghệ sĩ. Như chúng ta đã b?ết, dân ca thường s?nh ra trong s?nh hoạt trong g?ao t?ếp, trong lao động sản xuất, nó gắn l?ền vớ? các s?nh hoạt cộng đồng nông ngh?ệp. Nhưng h?ện nay, không g?an d?ễn xướng của dân ca đã mất dần, như các làng nghề truyền thống, trồng dâu, nuô? tằm, ươm tơ, dệt vả? hay các đình làng, bến nước... không còn nh?ều. Các nghệ nhân truyền nghề cũng ngày càng ma? một dần vớ? thờ? g?an. V?ệc đào tạo độ? ngũ nghệ sỹ kế cận còn nh?ều bất cập, rồ? những văn hóa hộ? nhập làm ảnh hưởng không nhỏ đến văn hóa dân tộc, đặc b?ệt là lớp trẻ ngày càng thích những đ?ều mớ? lạ.
Trong đ?ều k?ện h?ện nay về cơ sở vật chất, nguồn k?nh phí và nguồn nhân lực còn nh?ều hạn chế, nhà hát đang từng bước tr?ển kha? công tác bảo tồn và phục hồ? một số không g?an d?ễn xướng bằng hình thức sân khấu hóa. Đây vẫn là công v?ệc từ lâu nay nhà hát vẫn thường làm, tuy nh?ên trong bố? cảnh thực tế h?ện nay để UNESCO sớm công nhận ví, dặm Nghệ Tĩnh là d? sản văn hóa ph? vật thể của nhân loạ?, các cấp chính quyền nhà nước cần có những chủ trương quyết l?ệt hơn nữa trong v?ệc đẩy mạnh công tác g?áo dục, nhận thức, tuyên truyền sâu rộng về v?ệc bảo tồn và phát huy âm nhạc truyền thống. Được b?ết UBND tỉnh Hà Tĩnh, Sở Văn hóa Thể thao và Du lịch đã có chủ trương trong v?ệc quy hoạch khu vực xây dựng nhà hát nghệ thuật truyền thống Hà Tĩnh trong thờ? g?an sắp tớ?. Đó không chỉ là n?ềm vu? của các nghệ sỹ gắn bó cả đờ? ngườ? vớ? những làn đ?ệu dân ca truyền thống, mà còn là n?ềm vu? ấp ủ bấy lâu của ngườ? dân Hà Tĩnh nó? chung.
Nhạc sỹ Ngọc Thịnh, G?ám đốc Nhà hát Nghệ thuật truyền thống Hà Tĩnh cho b?ết: “Để ca trù và dân ca Ví, Dặm sống được trong cuộc sống đương đạ? cần phả? có thờ? g?an, cần có sự đầu tư từng bước và phả? phân loạ? được cá? gì cần nên bảo tồn nguyên trạng, cá? gì nên phát tr?ển để hồn cốt âm nhạc truyền thống bắt nhịp được vớ? cá? mớ? một cách nhuần nhuyễn. Và cá? mớ? cũng phả? tô đ?ểm, làm đẹp thêm cho sắc màu âm nhạc truyền thống”. Ông còn băn khoăn chưa b?ết làm thế nào thu hút nhân tà? trở về vớ? mảnh đất quê hương, để g?ữ được cá? hồn quê trong trẻo, g?ữ được chất l?ệu văn hoá và g?ữ được cá? trữ tình đa tình trong những làn đ?ệu dân ca xứ Nghệ.
Bằng nỗ lực không b?ết mệt mỏ?, vớ? n?ềm say mê những câu hò, đ?ệu v?́, dặm... thờ? g?an qua, các nhà ngh?ên cứu văn hóa dân g?an, các nghệ nhân, nghệ sỹ, nhạc sỹ của tập thể nhà hát nghệ thuật truyền thống Hà Tĩnh đã vượt lên những khó khăn, cùng nhau góp sức bảo tồn và phát huy g?á tr?̣ đặc sắc của những làn đ?ệu dân ca truyền thống, đặc b?ệt là v?́ g?ặm Nghệ - T?̃nh. Những câu hát dân ca được s?nh ra từ ruộng đồng, sông nước đang dần trở lạ? vớ? không g?an đ?́ch thực của m?̀nh và hơn nữa còn có thể được v?nh danh là những d? sản văn hóa ph? vật thể t?êu b?ểu của nhân loạ?.
Th?ện Quyền
